नवी दिल्ली : देशातील टेलिकॉम कंपन्यांना नेटवर्कची गुणवत्ता मोजण्याची सध्याची पद्धत बदलायची आहे. एआय आणि नेटवर्क अ‍ॅनालिटिक्सच्या मदतीने पारंपरिक ड्राइव्ह-टेस्टवरील अवलंबित्व कमी करता येईल, अशी मागणी कंपन्यांनी केली आहे.
चर्चेची माहिती असलेल्या दोन व्यक्तींनुसार, दूरसंचार विभागाने (डीओटी) सध्याची सेवा-गुणवत्ता चौकट तपासण्यासाठी आणि सोपी करण्यासाठी संयुक्त समिती स्थापन करण्याची योजना आखली आहे. सध्या ट्राय ही गुणवत्ता प्रामुख्याने मॅन्युअल ड्राइव्ह-टेस्टद्वारे मोजते.
ड्राइव्ह-टेस्ट म्हणजे कंपन्यांच्या कर्मचाऱ्यांनी खास वाहनांतून विविध भागांत फिरून कॉल, डेटा आणि सिग्नलची चाचणी करणे. यात मोठा खर्च आणि वेळ जातो. त्याऐवजी नेटवर्ककडून मिळणारा डेटा, व्हर्च्युअल ड्राइव्ह-टेस्ट आणि ग्राहकांच्या तक्रारींचा वापर करता येईल का, याचा विचार समिती करू शकते.
कंपन्यांचे म्हणणे आहे की, एआयच्या मदतीने नेटवर्कमधील समस्या जलद आणि अधिक अचूकपणे शोधता येतात. जिथे प्रत्यक्ष कर्मचारी पोहोचू शकत नाहीत, अशा भागांचीही माहिती नेटवर्क डेटामधून मिळू शकते. त्यामुळे सुधारणेची कामे वेगाने होऊ शकतात.
मात्र, नव्या पद्धतीवर काही प्रश्नही आहेत. नेटवर्क डेटावर आधारित मोजमाप खरेच ग्राहकाचा अनुभव दर्शवते का, हे तपासावे लागेल. ग्राहकांच्या तक्रारींचा वापर कसा होईल आणि ड्राइव्ह-टेस्ट पूर्णपणे बंद होतील की त्याचबरोबर चालतील, हे अद्याप स्पष्ट नाही.
सेवा-गुणवत्ता नियमांमधील बदल थेट ग्राहकांवर परिणाम करतात, कारण कॉल ड्रॉप, डेटा स्पीड आणि सिग्नल याबाबतच्या तक्रारींची दखल याच निकषांवर घेतली जाते. समितीचा अहवाल आणि त्यावरील पुढील निर्णय येत्या काही महिन्यांत स्पष्ट होतील. ग्राहकांसाठी खरा प्रश्न हा आहे की नव्या पद्धतीने त्यांच्या परिसरातील कमकुवत नेटवर्क तितक्याच अचूकपणे ओळखले जाईल का, जितके ड्राइव्ह-टेस्टद्वारे ओळखले जाते. सेवा-गुणवत्तेचे निकष कडक राहावेत की सोपे व्हावेत, यावर ग्राहक संघटनांकडूनही प्रतिक्रिया उमटू शकतात. नेटवर्कचा दर्जा खालावल्यास त्याचा त्रास थेट ग्राहकांना होतो, त्यामुळे हा मुद्दा महत्त्वाचा ठरतो. समितीच्या शिफारशी आणि त्यावरील अंमलबजावणी यावरच पुढील चित्र अवलंबून राहील.