तंत्रज्ञान
technology, AI, digital services, science, research, space
टोकनमागे पैसे द्या... ई2ईची 'ब्लेझ' सेवा, भारतातच एआय इन्फरन्स
ई2ई नेटवर्क्सने मंगळवारी 'ब्लेझ' ही पे-पर-टोकन इन्फरन्स सेवा सुरू केली. खुल्या एआय मॉडेल्ससाठी ही सेवा एनव्हिडिया जीपीयूवर चालते. भारतात होस्ट केलेली एआय फॅक्टरी क्षमता 14.6 मेगावॉटपर्यंत वाढवली जात आहे.
जिओची 'तंत्रज्ञानाच्या बदल्यात वाटा' रणनीती; कॉमकास्ट, चार्टरशी बोलणी
जिओ प्लॅटफॉर्म्स आपले अनलायसन्स्ड बँड रेडिओ तंत्रज्ञान परवान्यावर देण्यासाठी कॉमकास्ट आणि चार्टरसह जागतिक कंपन्यांशी बोलणी करत असून बदल्यात वाटा मागत आहे. दक्षिण आफ्रिकेच्या एमटीएनशी बोलणी मूल्यांकनावरून फिसकटली.
इंटरनेट नसतानाही चालणार : 11 भाषांमध्ये ऑफलाइन काम करणारे भारतीय एआय मॉडेल
इंडियाएआय मोहिमेअंतर्गत दोन स्टार्टअप्सनी बुधवारी नवी दिल्लीत स्वदेशी फाउंडेशन मॉडेल्स सादर केली. झेंटेईक्यूचे धीर 2बी व धीर 5बी आणि सोकेट लॅब्सचे ईकेए-1 इंटरनेटशिवाय चालतात. ही मॉडेल्स संरक्षण, शासकीय विभाग व शिक्षणासाठी तयार करण्यात आली आहेत.
कॅन्व्हाने 1,271 नोकऱ्या कमी केल्या, कर्मचाऱ्यांचा पाचवा हिस्सा बाहेर
कॅन्व्हा 1,271 जागा कमी करणार, बदलणार किंवा दुसरीकडे हलवणार आहे — जागतिक कर्मचाऱ्यांच्या सुमारे 22 टक्के. एका दशकात प्रथमच वाढ मंदावल्याचे सीईओ मेलानी पर्किन्स यांनी कर्मचाऱ्यांना सांगितले. कंपनी 37 देशांत 5,700 हून अधिक जणांना रोजगार देते, त्यात भारताचाही समावेश आहे.
लखनौमध्ये सापडलेल्या सिम बॉक्समध्ये 192 ई-सिम सक्रिय; ‘मेड इन चायना’चा धागा
लखनौत सापडलेल्या सहा सिम बॉक्स यंत्रांमध्ये 192 ई-सिम सक्रिय असल्याचे पोलिसांच्या तपासात आढळले. या यंत्रांवर ‘मेड इन चायना’ असे छापलेले असून ती बेकायदेशीर मार्गाने देशात आली असावीत, अशी शंका पोलिसांना आहे. डिजिटल अरेस्ट व बनावट गुंतवणूक फसवणुकीत या नेटवर्कचा वापर झाल्याची शक्यता तपासली जात आहे.
नक्षत्रामध्ये 1 अब्ज डॉलरची गुंतवणूक; डेटा सेंटर व्यवसायाचे मूल्य 3.1 अब्ज डॉलर
भारती एअरटेल, कार्लाइल, अल्फा वेव्ह ग्लोबल आणि अँकरेज कॅपिटल मिळून एअरटेलच्या डेटा सेंटर कंपनी नक्षत्रात 1 अब्ज डॉलर गुंतवणार आहेत. अल्फा वेव्ह 435 दशलक्ष, कार्लाइल 240 दशलक्ष, अँकरेज 35 दशलक्ष तर एअरटेल सुमारे 290 दशलक्ष डॉलर टाकणार आहे. व्यवहारानंतर नक्षत्रचे मूल्यांकन सुमारे 3.1 अब्ज डॉलर होईल.
ऑक्टोबरमध्ये यूपीआयने 25.47 अब्ज व्यवहारांचा विक्रम केला
ऑक्टोबरमध्ये यूपीआयवर 25.47 अब्ज व्यवहार झाले आणि रोजची व्यवहाररक्कम पहिल्यांदा 1 लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेली. त्याच महिन्यात रेझरपेला गिफ्ट सिटीमधून सीमापार देयकांसाठी आयएफएससीएचा अंतिम परवाना मिळाला. मोबीक्विकने 11.8 कोटी रुपयांचा विक्रमी तिमाही नफा, तर कॅपिलरीने 271 कोटी उलाढालीसह 22 कोटींचा नफा नोंदवला.
जगातील सर्वात मोठा चॅटजीपीटी बाजार आता भारत; पुढचे पाऊल: यूपीआय
साप्ताहिक सक्रिय वापरकर्त्यांच्या संख्येत भारत चॅटजीपीटीचा जगातील सर्वात मोठा बाजार झाला आहे, असे ओपनएआय इंडियाचे व्यवस्थापकीय संचालक प्रभजीत सिंग यांनी सांगितले. जानेवारीपासून स्थानिक वापरकर्ते दुप्पट झाले आहेत. पुढील काही आठवड्यांत यूपीआय आणि पेमेंट्सबाबत घोषणा होणार आहेत.
चार उपग्रह कमी आणि एकाच घड्याळावर प्रणाली: एनव्हीएस-03 ने नाविकला कसा आधार दिला
इस्रोच्या जीएसएलव्ही-एफ18 ने शुक्रवारी रात्री 2,250 किलोचा नेव्हिगेशन उपग्रह एनव्हीएस-03 कक्षेत स्थापित केला. मार्चमध्ये आयआरएनएसएस-1एफचे अणु घड्याळ बंद पडल्यापासून नाविकची अवस्था बिकट होती. लाँचशी संबंधित बजेटपैकी सुमारे 80 टक्के देशांतर्गत खासगी व सार्वजनिक कंपन्यांना जाते, असे इस्रोचे अध्यक्ष व्ही. नारायणन म्हणाले.
टेलिकॉम कंपन्यांना एआयचा खुलासा करावा लागणार; ट्रायचा मसुदा, 27 नोव्हेंबरपर्यंत हरकती
टेलिकॉम नियामक ट्रायने 30 ऑक्टोबरचा मसुदा जाहीर केला आहे. त्यानुसार दूरसंचार कंपन्यांना त्यांच्या नेटवर्कमधील प्रत्येक एआय प्रणालीसाठी संचालक मंडळाने मंजूर केलेले धोरण, जोखीम वर्गीकरण आणि गंभीर घटनांची नोंद नियामकाकडे करावी लागेल. उपकरण पुरवठादारांनीही उत्पादनात एआय कुठे आहे, हे सांगावे लागेल.
स्टेबलकॉइनमधून 4,600 कोटी बाहेर? मड्रेक्सशी संबंधित ठिकाणी ईडीचे छापे
सक्तीच्या अंमलबजावणी संचालनालयाने बंगळुरूत तीन आणि मध्य प्रदेशात एका ठिकाणी छापे टाकले. मड्रेक्स व सेबर.मनी चालवणाऱ्या RPAS टेक्नोलॉजीजविरुद्ध FEMAचा मामला. प्राथमिक निष्कर्षात 4,600 कोटींहून अधिक परदेशी क्रिप्टो व्यवहारांचा आरोप.
एआयसाठी 10,000 किमी फायबर; टाटा कम्युनिकेशन्सची ₹4,350 कोटींची पैज
देशातल्या एआय व डेटा सेंटर केंद्रांना जोडण्यासाठी सुमारे 10,000 किमी लांबीचं फायबर टाकण्यासाठी टाटा कम्युनिकेशन्स ₹4,350 कोटी म्हणजे $400-450 दशलक्ष खर्च करणार आहे. हा खर्च परिचालन रोखीतून होईल. पहिल्या टप्प्यात मुंबई, पुणे, हैदराबाद आणि चेन्नई आहेत. एफवाय2030 ते एफवाय2036 दरम्यान सुमारे 6 पेटाबिट प्रति सेकंद क्षमता वाढेल, अशी कंपनीची अपेक्षा आहे.
एका इंजिनियरचा लॅपटॉप आणि $6.3 अब्ज गायब; बायनन्स म्हणते, प्रत्येक वापरकर्त्याचे नुकसान भरून काढणार
बायनन्सने सुरक्षा चोरीचा परिणाम सुमारे $6.3 अब्ज इतका सांगितला. आतापर्यंतची ही सर्वात मोठी क्रिप्टो चोरी असून सुमारे $3 अब्ज ऑन-चेन गोठवले गेले आहे. कंपनीच्या प्राथमिक तपासात एका डेव्हऑप्स इंजिनियरचा लॅपटॉप हॅक झाल्याचा संकेत मिळाला आहे. SAFU निधीतून सर्व नुकसान भरले जाईल आणि 45 तासांत पैसे काढण्याची सुविधा सुरू होईल, असे कंपनीने सांगितले.
'डिजिटल अटक': बँकेच्या निष्काळजीपणामुळे नुकसान झालं तर पैसे परत मिळावेत, आरबीआयला सर्वोच्च न्यायालयाचा आदेश
सर्वोच्च न्यायालयाने 'डिजिटल अटक' फसवणुकीबाबत कठोर भूमिका घेतली आहे. बँकेने पुरेशी काळजी घेतली नाही आणि त्यामुळे फसवणूक झाली, अशा प्रकरणात ग्राहकाचे नुकसान भरून काढण्याची तरतूद आरबीआयच्या नव्या नियमांत असावी, असे न्यायालयाने म्हटले आहे. संशयास्पद व्यवहार थांबवणे, पोलिसांना कळवणे आणि पडताळणी करूनच रक्कम सोडणे, असे तीन उपायही न्यायालयाने सुचवले आहेत.
आज रात्री ११.५१ वाजता नविकचा कणा बळकट करणारं उड्डाण; इस्रोच्या रॉकेटमध्ये मोठा बदल
भारतीय अवकाश संशोधन संस्था (इस्रो) आज रात्री ११.५१ वाजता श्रीहरिकोटा येथून जीएसएलव्ही-एफ १८ रॉकेटद्वारे एनव्हीएस-०३ हा नविगेशन उपग्रह प्रक्षेपित करणार आहे. २,२३२ किलो वजनाचा हा उपग्रह जियोसिंक्रोनस ट्रान्सफर कक्षेत सोडला जाईल. यावेळी इस्रो उपग्रहाचे पायरो व्हॉल्व्ह आधीच उघडे ठेवून उड्डाण करणार आहे — २०२५ मध्ये एनव्हीएस-०२ अपयशी ठरल्यानंतर केलेला हा धाडसी बदल आहे.
नेटवर्क चालवणार एआय; चूक झाल्यास जबाबदार कोण? ट्रायचा मसुदा जाहीर
दूरसंचार नियामक ट्रायने दूरसंचार जाळे आणि सेवांमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या जबाबदार वापराबाबत मसुदा मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली असून 27 नोव्हेंबरपर्यंत सार्वजनिक सूचना मागवल्या आहेत. फेब्रुवारी 2026 मध्ये जाहीर झालेल्या इंडिया एआय गव्हर्नन्स मार्गदर्शक तत्त्वांची सात तत्त्वे हा मसुदा जिओ, एअरटेल, व्होडाफोन आयडिया आणि बीएसएनएलवर लागू करतो. सध्या दंड किंवा अनिवार्य लेखापरीक्षण प्रस्तावित नाही.
एआयच्या जोरावर अंतराळात; सहा स्पेस स्टार्टअप्सना प्रत्येकी एक कोटीचे बीज अनुदान
इन-स्पेसने एआय इन्स्पायर्ड कार्यक्रमांतर्गत सहा खाजगी अंतराळ कंपन्यांची निवड केली. प्रत्येकी एक कोटी रुपयांपर्यंत अनुदान, एकूण 6 कोटींचा निधी. अग्निकुल, दिगंतरा, ईओएन स्पेस लॅब्स यांचा समावेश.
गुगलचा एआय मोड आता जाहिरातींसाठी खुला; भारतातही 'स्पॉन्सर्ड' निकाल दिसणार
गुगलने एआय मोडमधील जाहिराती दहा देशांत सुरू करण्याची घोषणा केली आहे, त्यात भारताचा समावेश आहे. हे अल्फाबेटच्या सप्टेंबर तिमाहीतील कमकुवत कामगिरीच्या पार्श्वभूमीवर आहे; कंपनीचे उत्पन्न 25 टक्क्यांनी वाढले, मात्र नफा 25 टक्क्यांनी घसरला. शेअर्स आफ्टर-अवर्समध्ये 10 टक्क्यांनी कोसळले.
कार्बन पुन्हा स्मार्टफोन बाजारात, यंदाचे लक्ष्य जेन झी
देशी हँडसेट ब्रँड कार्बनने गुरुवारी जाहीर केले की तो अनेक वर्षांनंतर भारताच्या स्मार्टफोन बाजारात परत येत असून जेन झी व कंटेंट क्रिएटर्ससाठी उपकरणे आणणार आहे. कंपनीने लाँचची तारीख किंवा किंमत सांगितलेली नाही, पण रिबेल 5जी नावाच्या फोनचा टीझर सुरू केला आहे.
10,000 किमीचा एआय महामार्ग बांधणार; टाटा कम्युनिकेशन्सची 450 दशलक्ष डॉलरची गुंतवणूक
टाटा कम्युनिकेशन्सने देशभरात सुमारे 10,000 किलोमीटर लांबीचे नवे फायबर नेटवर्क उभारण्यासाठी जवळपास 450 दशलक्ष डॉलर गुंतवण्याची घोषणा केली. पहिल्या टप्प्यात मुंबई-पुणे-हैदराबाद-चेन्नई कॉरिडॉरवर लक्ष असेल. नंतर विशाखापट्टणम, भुवनेश्वर, जामनगर आणि गिफ्ट सिटीपर्यंत विस्तार होणार आहे.
जिओचे दमदार पदार्पण: 13 लाख कोटींचा मुकुट, एअरटेलला मागे टाकले
जिओ प्लॅटफॉर्म्सने बुधवारी 1,358 रुपयांवर, म्हणजे आयपीओ किंमतीपेक्षा 21.36 टक्के प्रीमियमसह पदार्पण केले आणि 1,417.50 रुपयांवर बंद झाले. 13.05 लाख कोटी रुपयांच्या बाजारमूल्यासह ती भारतातील दुसरी सर्वात मोठी कंपनी बनली आणि भारती एअरटेलला मागे टाकले. 30,213 कोटींचा आयपीओ 22.19 पट भरला होता.
नाविकची उभारणी पुन्हा: शुक्रवारी रात्री जीएसएलव्ही-एफ18 वरून एनव्हीएस-03 चे प्रक्षेपण
इस्रो शुक्रवारी रात्री 11.51 वाजता श्रीहरिकोटा येथून जीएसएलव्ही-एफ18 रॉकेटद्वारे एनव्हीएस-03 उपग्रह प्रक्षेपित करणार आहे. स्वदेशी नौवहन व्यवस्था नाविक सध्या किमान आवश्यकतेपेक्षा कमी उपग्रहांवर चालत आहे.
2029 पर्यंत चार प्रक्षेपण तळ, दोन महिन्यांत गगनयानची पहिली चाचणी; ISRO चा आराखडा
2029 पर्यंत भारताकडे चार कार्यरत प्रक्षेपण तळ असतील आणि तमिळनाडूतील कुलसेकरपट्टिनम येथे SSLV साठी 2,000 एकरांचे स्वतंत्र केंद्र असेल, असे ISRO प्रमुख व्ही. नारायणन यांनी रविवारी सांगितले. पुढील दोन महिन्यांत गगनयानची पहिली मानवरहित चाचणी होणार असून त्यानंतर अशा दोन चाचण्या होतील. चांद्रयान-5 ही जपानसोबतची संयुक्त चांद्रमोहीम असेल, ज्यात 350 किलोचा रोव्हर जाईल.
अनअॅकॅडमी विकल्यानंतर दोन महिन्यांतच मुंजाल-सैनी यांचा 700 कोटींचा एआय फंड; 25 ते 28 स्टार्टअप्सना भांडवल
अनअॅकॅडमीचे संस्थापक गौरव मुंजाल आणि रोमन सैनी हे 'लाँगशॉट कॅपिटल' नावाचा 700 कोटी रुपयांचा व्हेंचर कॅपिटल फंड उभारत आहेत. एआय आणि डीप टेक स्टार्टअप्सवर भर असलेल्या या फंडाला सुमारे 300 कोटींची वचनबद्धता मिळाली आहे.
स्टारलिंकचं जाळं तयार, पण 'स्विच' अजून गृह मंत्रालयाकडे
भारतात तीन कंपन्यांकडे सॅटेलाइट संदेशवहन परवाने आहेत, पण त्यांना गृह मंत्रालयाची अंतिम सुरक्षा मंजुरी अजून मिळालेली नाही, असं केंद्रीय संदेशवहन मंत्री ज्योतिरादित्य शिंदे यांनी सांगितलं. स्पेक्ट्रम वापर शुल्कावर लवकरच मंत्रिमंडळ निर्णय घेण्याची शक्यता आहे.
₹28,000 कोटींचा व्यवहार, 400 म्युल खाती: मुंबई विमानतळावर वकिलाला अटक
अंमलबजावणी संचालनालयाने (ईडी) मुंबई विमानतळावर वकील रशेष उपाध्याय यांना अटक केली. गोव्यातील एका महिलेचे ₹2.60 कोटी गेल्याच्या तक्रारीपासून तपास सुरू झाला होता. एजन्सीच्या म्हणण्यानुसार या जाळ्याने सुमारे 400 म्युल खात्यांमार्फत ₹28,000 कोटींचा व्यवहार केला.
युद्धे आता केवळ शस्त्रांनी नाही, अर्थव्यवस्थेवरही; आरबीआयच्या ओडिशा कॅम्पसवर पंतप्रधानांचा ‘सायबर दहशतवादी’ इशारा
भुवनेश्वरमध्ये आरबीआयच्या ₹169 कोटींच्या डेटा सेंटर व सायबर सुरक्षा प्रशिक्षण संस्थेचे उद्घाटन करताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले, युद्धे आता केवळ शस्त्रांनी लढली जात नाहीत; अर्थव्यवस्थेवर हल्ला करूनही देश कमकुवत होऊ शकतो. बँकिंग व्यवस्थेला ‘सायबर चोरट्यां’पासून व ‘सायबर दहशतवाद्यां’पासून वाचवावे लागेल, असे ते म्हणाले.
'कर्नाटकात कन्नडिगाच सार्वभौम'; आयटी कंपन्यांना मुख्यमंत्र्यांचा इशारा, बंगळुरूत वाद पेटला
बंगळुरूतील आयटी कंपन्यांमध्ये कन्नड भाषिकांना नोकऱ्यांमध्ये दुय्यम स्थान दिले जात असल्याचा दावा करणारा व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी कारवाईचा इशारा दिला आहे. 'कर्नाटकात कन्नडिगाच सार्वभौम आहे,' असे त्यांनी 'एक्स'वर म्हटले. सरकारने कोणत्याही कंपनीचे नाव घेतलेले नाही.
इन्फोसिसचा अंदाज चौथ्यांदा कपात; शेअर 4 टक्क्यांपर्यंत घसरले, वर्षभरात 30 टक्के नुकसान
इन्फोसिसने एफवाय27 साठी स्थिर चलनातील महसूल वाढीचा अंदाज 1.5-3 टक्क्यांवरून 1-2 टक्क्यांवर आणला. सप्टेंबर तिमाहीत नफा 7,823 कोटी रुपये झाला. शेअर्स सोमवारी 4 टक्क्यांपर्यंत घसरले; या वर्षभरात 30 टक्क्यांहून अधिक घट.
1.39 कोटी अर्ज, फी मात्र 0.65%; जिओचा ₹30,213 कोटींचा आयपीओ सर्वार्थाने विक्रमी
जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या ₹30,213 कोटींच्या आयपीओचे वाटप सोमवारी निश्चित झाले. या इश्यूला 22.19 पट मागणी आणि विक्रमी 1.39 कोटी अर्ज मिळाले. शेअर बुधवारी लिस्ट होणार असून ग्रे मार्केटमध्ये सुमारे 22% प्रीमियम आहे. करारातील 19 बँकांना सुमारे ₹196 कोटी म्हणजे आयपीओच्या आकाराच्या 0.65% फी मिळणार आहे.