मुख्य मजकुराकडे जा
मुख्यमंत्रीमुख्यमंत्री

एनव्हिडियाचं संकट भारतासाठी संधी? एआय डेटा केंद्रांसाठी दिल्ली-मुंबईकडे पाहणी

जेन्सन हुआंग यांच्या एनव्हिडियातून बाहेर पडण्यामागील वादानंतर अमेरिकेने आग्नेय आशियातील डेटा सेंटरवरील निर्बंध कडक केल्याने भारताची आघाडी सुधारली आहे. रिलायन्सने १० लाख कोटी रुपयांची, तर अदानी समूहाने २०३५ पर्यंत १०० अब्ज डॉलरची एआय पायाभूत सुविधा उभारण्याची घोषणा केली आहे. देशात ४५,००० हून अधिक जीपीयू उपलब्ध आहेत.

· · १ मिनिटाचे वाचन

मुंबई : एनव्हिडियाचे संस्थापक-मुख्य कार्यकारी अधिकारी जेन्सन हुआंग यांना पदावरून दूर करण्यात आल्यानंतर सुरू झालेल्या वादाचे पडसाद जागतिक एआय उद्योगात उमटत आहेत. या पार्श्वभूमीवर भारताच्या एआय पायाभूत सुविधांची क्षमता पुन्हा चर्चेत आली आहे.

सिंगापूरस्थित मेगास्पीड या कंपनीशी संबंधित एका महिलेच्या प्रकरणातून हुआंग यांच्यावर हा वाद झाला. त्या महिलेला चीनच्या राज्य सुरक्षा मंत्रालयासाठी हेरगिरी केल्याचा आरोप आहे. बीजिंगने हा आरोप निराधार आणि दुर्भावनापूर्ण असल्याचे म्हटले आहे.

एनव्हिडियाच्या संचालक मंडळाने हुआंग यांना पुन्हा नेमण्याचा विचार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. तात्पुरत्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून कोलेट क्रेस काम पाहत आहेत.

कंपनीचे सप्टेंबर तिमाहीतील उत्पन्न ११५.८ अब्ज डॉलर होते — वर्षभरात १०३ टक्के वाढ आणि प्रथमच १०० अब्ज डॉलरचा टप्पा ओलांडला. एकूण नफा मार्जिन ७४.८ टक्के होते.

शेअर बाजारात मात्र कंपनीचा समभाग २९ ऑक्टोबरच्या २१३.६६ डॉलरवरून १९ नोव्हेंबरला १४५.९८ डॉलरवर आला — सुमारे ३१.७ टक्क्यांची घसरण. कॅलिफोर्नियाच्या महान्यायाधिवक्त्यांनी गुरुवारी कंपनीविरुद्ध तपासणी अधिसूचना काढली.

भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी या घडामोडींचा अर्थ काय, हा प्रश्न आता चर्चेचा केंद्रबिंदू आहे. रिलायन्स इंडस्ट्रीजने सात वर्षांत १० लाख कोटी रुपयांची (सुमारे १०७ अब्ज डॉलर) गिगावॉट-स्तरीय एआय हब उभारण्याची गुंतवणूक जाहीर केली आहे. अदानी समूहाने २०३५ पर्यंत १०० अब्ज डॉलरची डेटा सेंटर गुंतवणूक जाहीर केली आहे.

सरकारी पातळीवर इंडियाएआय मिशनसाठी सुमारे १०,३७२ कोटी रुपयांची तरतूद आहे. जून २०२६ पर्यंत सामायिक संगणकीय पायाभूत सुविधेत ४५,००० हून अधिक जीपीयू उपलब्ध झाल्याचे सरकारने सांगितले होते.

खासगी क्षेत्रात योट्टा, एल अँड टी आणि ई२ई नेटवर्क्स आपली क्षमता वाढवत आहेत. ग्रीनको-समर्थित एएम इंटेलिजन्सने भारत आणि मलेशियात २०,००० एनव्हिडिया जीपीयू उभारण्याची योजना जाहीर केली आहे.

बेंगळुरू इनोव्हेशन रिपोर्ट २०२६ नुसार शहरातील ७६४ स्थानिक एआय स्टार्टअपना २०१० पासून २.२८ अब्ज डॉलरचे भांडवल मिळाले आहे. दिल्ली-एनसीआर १.३८ अब्ज डॉलरसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.