2021-22 या वर्षात जैव-समूह तंत्रज्ञानाचा वापर करून सघन जलचर शेतीला प्रोत्साहन
योजनेविषयी
ओडिशा सरकारने जैव-समूह-आधारित शेती सुरू केली आणि उत्पादकता वाढवण्यासाठी आणि मर्यादित क्षेत्रात उच्च उत्पन्न निर्माण करण्यासाठी गोड्या पाण्यातील मासे आणि खार्या पाण्याच्या कोळंबीच्या लागवडीच्या शाश्वत तीव्रतेस प्रोत्साहन देण्याचे उद्दिष्ट आहे आणि सध्याच्या काळात राज्य योजनेअंतर्गत अनुदानासह या कार्यक्रमांतर्गत 5000 जैव-समूह तलाव विकसित केले जातील. या योजनेचे उद्दिष्ट पुढीलप्रमाणे आहे. - जैव-समूह तंत्रज्ञानाचा वापर करून छोट्या भागात उच्च उत्पन्न देणाऱ्या सघन मत्स्यशेतीला प्रोत्साहन देणे.-शेतकरी, उद्योजक आणि बेरोजगार तरुणांना लघु जैव-समूह शेती प्रणालीद्वारे उत्पन्न निर्मितीसाठी प्रोत्साहित करणे. * *-या योजनेअंतर्गत एकूण खर्च रु. 2525.00 लाख आहे.-युनिटची किंमत वेगवेगळ्या मॉडेल्सची आहे.-अनुदान सहाय्य हे सामान्य वर्गासाठी युनिट खर्चाच्या @40% आणि अनुसूचित जाती/जमाती/महिला वर्गासाठी युनिट खर्चाच्या @60% आहे.-अनुदानाची रक्कम लाभार्थ्याच्या आधारशी जोडलेल्या बँक खात्यात दोन टप्प्यात दिली जाईल. बायो-फ्लॉक युनिट बसवल्यानंतर 40 टक्के अनुदान दिले जाईल. उर्वरित 60 टक्के बॅक-एंड अनुदान प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर जारी केले जाईल.-लाभार्थीने वरील सारण्यांमध्ये दर्शविलेल्या किमान रचना आणि तपशीलांनुसार बायो-फ्लॉक युनिट बांधावे.-क्र. टेबलमधील क्रमांक 3 ते 6 हे ऐच्छिक आहेत. · 4 टँक मॉडेल आणि 6 टँक मॉडेलचा तपशील योजनेच्या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये दिला आहे.
लाभ
- वाढलेली उत्पादकताः * जलशेतीमध्ये जैव-समूह तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्याने पाण्याच्या गुणवत्तेची इष्टतम परिस्थिती कायम ठेवून उत्पादकता वाढू शकते. या तंत्रज्ञानामुळे विरघळलेला ऑक्सिजन, अमोनिया आणि नायट्रेटची पातळी यासारख्या जल मापदंडांवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होते, ज्यामुळे मासे आणि कोळंबीच्या वाढीसाठी अनुकूल वातावरण निर्माण होते. * जैव-स्थानिक तंत्रज्ञान जलचर प्रणालीमध्ये पाण्याच्या देवाणघेवाणीची गरज कमी करून जल संवर्धनास प्रोत्साहन देते. जैव-समूह टाक्यांमध्ये तयार झालेले सूक्ष्मजीव समुदाय पोषक तत्त्वांच्या पुनर्वापरास आणि पाण्याचा अपव्यय कमी करण्यास मदत करतात, ज्यामुळे मत्स्यपालन हा एक शाश्वत दृष्टीकोन बनतो. * पाण्याच्या देवाणघेवाणीवरील अवलंबित्व कमी करून आणि कृत्रिम खाद्यपदार्थांचा वापर कमी करून, जैव-समूह तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्याने मासे आणि कोळंबीच्या शेतकऱ्यांसाठी खर्चात बचत होऊ शकते. यामुळे मत्स्यपालन उपक्रमांच्या आर्थिक व्यवहार्यतेस हातभार लागू शकतो. * जैव-स्थानिक तंत्रज्ञानाची अंमलबजावणी जलचर शेतीतील पर्यावरणीय शाश्वततेच्या उद्दिष्टाशी सुसंगत आहे. हे तंत्रज्ञान नैसर्गिक जलाशयांमध्ये सांडपाणी सोडण्याचे प्रमाण कमी करते, ज्यामुळे पर्यावरणावरील संभाव्य नकारात्मक परिणाम कमी होतात. कौशल्य विकास आणि क्षमता बांधणीः * या उपक्रमात शेतकऱ्यांसाठी प्रशिक्षण आणि क्षमता वाढवण्याच्या कार्यक्रमांचा समावेश असू शकतो, त्यांना जैव-समूह तंत्रज्ञानाशी संबंधित ज्ञान आणि कौशल्ये प्रदान करणे आणि मत्स्यपालनात त्याचा वापर करणे. यामुळे आधुनिक मत्स्यपालन पद्धतींचा अवलंब करण्यासाठी आणि त्यांच्याशी जुळवून घेण्यासाठी आवश्यक कौशल्य असलेले शेतकरी सक्षम होऊ शकतात.
पात्रता
- वाढलेल्या तलाव, रोपवाटिका आणि बियाण्यांच्या टाक्या घेण्यास इच्छुक असलेले शेतकरी; मासे आणि कोळंबी हॅचरी चालवणारे; खाजगी उद्योजक; बेरोजगार तरुण या योजनेअंतर्गत मदतीचा लाभ घेण्यास पात्र आहेत. बायो-फ्लॉक शेतीमध्ये प्रगत तंत्रज्ञानाचा समावेश असल्याने बेरोजगार सुशिक्षित तरुणांना प्राधान्य दिले जाईल आणि घटक चालवण्यापूर्वी लाभार्थीला बायो-फ्लॉक प्रणालींचे विशेष प्रशिक्षण घ्यावे लागेल. 1. पात्र खार्या पाण्यातील कोळंबीची शेते/नर्सरी आणि बियाणे टाक्या/हॅचरी लाभार्थ्यांकडे किनारी मत्स्यपालन प्राधिकरणाचा संबंधित परवाना असणे आवश्यक आहे. 1. पी. व्ही. सी./विटांच्या दगडी टाक्या, पाणीपुरवठा, निचरा आणि वायुवीजन यंत्रे असलेल्या शेडच्या आत बायो-फ्लॉक प्रणाली बसवण्यासाठी बॅक-एंडेड सहाय्याच्या स्वरूपात ही मदत असेल. 1. किमान 2 टाक्या आणि जास्तीत जास्त 6 टाक्या असलेल्या वरील श्रेणीतील लाभार्थ्यांना विशेष पॅकेज अंतर्गत मदत उपलब्ध असेल. 1. जर एखाद्या लाभार्थीने यापूर्वी भारत सरकार आणि राज्य सरकारच्या विविध योजनांतर्गत बायो-फ्लॉक युनिटच्या स्थापनेसाठी 6 टक्क्यांपेक्षा कमी दराने अनुदान घेतले असेल. टाक्यांच्या बाबतीत, तो/ती देखील या योजनेंतर्गत पुढील अनुदानाचा लाभ घेण्यास पात्र असेल. मात्र, अशा परिस्थितीत अनुदान जास्तीत जास्त 6 टाक्यांपुरते मर्यादित असेल, ज्यात आधी टाक्या बसवणे समाविष्ट असेल
अर्ज कसा करावा
Online
पायरी 1: मत्स्यपालन आणि पशु संसाधन विकास विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या. ] (https://fard.odisha.gov.in) * * पायरी 2: * * योजनेच्या 'कोटी' वर क्लिक करा आणि मुखपृष्ठावरील 'मत्स्यपालन योजना' निवडा. * * पायरी 3: * * बायो-फ्लॉक तंत्रज्ञानावर आधारित गहन कोळंबी आणि मत्स्यशेतीसाठी अनुदान (2020-21) च्या & #39; [योजनेचे संक्षिप्त वर्णन] (https://fard.odisha.gov.in/fisheries-schemes) & quot; च्या स्तंभातील 'डाउनलोड' वर क्लिक करा. पायरी 5: * * तुम्ही [पी. डी. एफ. पृष्ठावर] पोहोचाल (क्रोम-विस्तारः// efaydnbmnnibpcajpcglefindmkaj/HTTTPS:// sugam. odisha. gov. in/अ्याडमिन// स्टोरेज/अपलोड/सर्व्हिसआयएमजी/621dc00b213291646116875. पी. डी. एफ.). सर्व तपशील पीडीएफमध्ये वाचा. अर्ज प्रक्रियेसाठी परिशिष्ट-1 पर्यंत खाली स्क्रोल करा. पायरी 6: सर्व आवश्यक क्षेत्रे योग्यरित्या भरली गेली आहेत याची खात्री करून घेऊन, अचूक आणि संपूर्ण तपशीलासह अर्ज भरा. पायरी 7: अर्ज किंवा मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये निर्दिष्ट केल्यानुसार आवश्यक सहाय्यक कागदपत्रे गोळा करा. पायरी 8: पूर्ण केलेला अर्ज ऑनलाईन मत्स्यव्यवसाय संचालनालय, ओडिशा, कटक येथे ईमेल-* * [email protected] * * द्वारे आणि आधार दस्तऐवज निर्धारित पद्धतीने, जसे की ऑनलाईन सादर करणे, ईमेल किंवा संबंधित अधिकाऱ्यांना प्रत्यक्ष सादर करणे याद्वारे सादर करा. टीपः सादर केलेल्या अर्जाची प्रत आणि कागदपत्रे तुमच्या नोंदींसाठी ठेवा. <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
- ओळख पुरावा (आधार कार्ड)
- जमीन दस्तऐवज (छायाप्रत)
- जर बँकेचे कर्ज आधीच घेतले असेल तर बँकेकडून संमतीपत्र
- डी. बी. टी. साठी आय. एफ. एस. कोडसह बँक ए/सी क्रमांक (छायाप्रत)
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- ओडिशा सरकारच्या 'जैव-समूह तंत्रज्ञानाच्या परिचयाद्वारे गहन जलचर शेतीला प्रोत्साहन' या उपक्रमाचा उद्देश काय आहे?
ओडिशा सरकारच्या 'जैव-समूह तंत्रज्ञानाच्या परिचयाद्वारे गहन जलचर शेतीला प्रोत्साहन' उपक्रमाचा उद्देश जैव-समूह तंत्रज्ञानाच्या परिचयाद्वारे जलचर शेती पद्धतींना प्रोत्साहन देणे आणि वाढवणे हा आहे. या उपक्रमाचा उद्देश जैव-स्थानिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून शाश्वत आणि सखोल मत्स्यपालन पद्धतींचा अवलंब करण्यास प्रोत्साहित करणे हा आहे, जे सूक्ष्मजीव समुदायांचा वापर पाण्याची गुणवत्ता राखण्यासाठी आणि उच्च घनतेचे मासे आणि कोळंबीच्या शेतीला समर्थन देण्यासाठी करते.
- बायो-फ्लॉक तंत्रज्ञान म्हणजे काय आणि त्याचा मत्स्यपालन पद्धतींना कसा फायदा होतो?
बायो-फ्लॉक तंत्रज्ञान हा एक शाश्वत मत्स्यपालन दृष्टीकोन आहे जो पाण्याची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आणि मत्स्यपालन प्रणालींमध्ये उत्पादकता वाढविण्यासाठी बायो-फ्लॉक नावाच्या सूक्ष्मजीव समुदायांचा वापर करतो. या तंत्रात, फायदेशीर सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस उत्तेजन देण्यासाठी कार्बनचा स्रोत, सामान्यतः सेंद्रिय पदार्थ किंवा कार्बोहायड्रेट-आधारित खाद्य स्वरूपात प्रदान केला जातो. हे सूक्ष्मजीव समूह किंवा समूह तयार करतात ज्यांना बायो-फ्लॉक्स म्हणतात, ज्यामध्ये जीवाणू, प्रोटोजोआ आणि इतर सूक्ष्मजीव असतात.
- या उपक्रमात सहभागी होण्यासाठी कोण पात्र आहे?
मत्स्यपालन उपक्रमांमध्ये गुंतलेले शेतकरी किंवा व्यक्ती. ओडिशातील विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्र किंवा प्रदेशातील मासे किंवा कोळंबी उत्पादक शेतकरी. मत्स्यपालन क्षेत्रांच्या मालकीची स्थिती (व्यक्ती, सहकारी संस्था, स्वयंसहाय्यता गट इ.) शेतीचा आकार किंवा उत्पादन क्षमता. मत्स्यपालन पद्धतींशी संबंधित कोणत्याही विशिष्ट आवश्यकता किंवा नियमांचे पालन करणे.
- अर्ज प्रक्रिया ऑनलाईन आहे की ऑफलाईन?
ओडिशा सरकारने 'जैव-स्थानिक तंत्रज्ञानाच्या परिचयाद्वारे गहन जलचर शेतीला प्रोत्साहन' या उपक्रमाची अर्ज प्रक्रिया ऑनलाईन आहे.
ओडिशातील आणखी योजना
आमा कुनी पिला
* * * योजनेचे प्रमुख घटक खाली सूचीबद्ध केलेले आहेतः * * * * * * क्र. सं. नाही. * * * * घटक * * * एकक किंमत * * * * * विनिर्देशन * * * * * वापर * * * * * * 1 कुनी दिनदर्शिकेद्वारे…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः नवीन घराचे बांधकाम
1. नवीन पक्के घर बांधण्यासाठी ₹ 1,20,000 ची आर्थिक मदत दिली जाते. 1. घरात किमान 25 चौरस मीटरचे गालिचे क्षेत्र असणे आवश्यक आहे, ज्यात स्वच्छ स्वयंपाकासाठीची जागा आणि शौचालय क्षेत्र…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः लाभार्थ्यांना प्रोत्साहन
1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 4 महिन्यांच्या आत घर बांधणी पूर्ण करणाऱ्या लाभार्थ्यांना ₹ 20,000/-. 1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 6 महिन्यांच्या आत घर बांधणी…
तपशील पहा →
आशीर्वादः विशेष काळजी घेणाऱ्या मुलांसाठी योजना
> * * लाभार्थ्यांचे प्रकारः * *-* * श्रेणी 2 (अ): ज्या मुलांनी 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर दोन्ही पालक गमावले आहेत. * * * श्रेणी 2 (ब): ज्या मुलांनी एकटे पालक गमावले आहेत…
तपशील पहा →