आशीर्वादः विशेष काळजी घेणाऱ्या मुलांसाठी योजना
योजनेविषयी
ओडिशा सरकारच्या महिला आणि बालविकास विभागाने 'आशीर्वादः विशेष काळजी घेणाऱ्या मुलांसाठी योजना' ही योजना सुरू केली आहे. कोविड-19 महामारीच्या काळात ज्या मुलांनी आई-वडील किंवा त्यांच्या कुटुंबातील प्राथमिक कमावणारा गमावला आहे, त्यांना सुरक्षा कवच प्रदान करणे आणि त्यांचे कल्याण सुनिश्चित करणे हा यामागचा उद्देश आहे. ओडिशा सरकार या विशेष काळजी घेतलेल्या मुलांच्या कल्याणासाठी वचनबद्ध आहे. या मुलांना सुरक्षा कवच पुरवण्यासाठी सरकारने यापूर्वी विविध उपक्रम हाती घेतले आहेत, विशेषतः बीजू शिशु सुरक्षा योजना, बाल न्याय निधी आणि बाल संरक्षण योजनेंतर्गत सहाय्य. सध्याची योजना त्यांच्या जीवनात सकारात्मक विकास आणण्याच्या सरकारच्या वचनबद्धतेला बळकटी देते. अशिरबाद योजनेचे उद्दीष्ट, जेथे शक्य असेल तेथे आणि मुलाच्या सर्वोत्तम हितासाठी समान कुटुंब-आधारित गैर-संस्थात्मक सामाजिक-सांस्कृतिक वातावरणात्यांचे जीवन सुरू ठेवणे आणि काळजी घेणारे आणि इतर नातेवाईकांना या मुलांची सर्वोत्तम काळजी घेण्यासाठी प्रोत्साहित केले जाईल हे सुनिश्चित करणे हे आहे. <बीआर>
लाभ
- लाभार्थ्यांचे प्रकारः * - * श्रेणी 2 (अ): ज्या मुलांनी 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर दोन्ही पालक गमावले आहेत. * * * श्रेणी 2 (ब): ज्या मुलांनी एकटे पालक गमावले आहेत (इतर पालकांचा मृत्यू आधी झालेल्या प्रकरणांसह).-* * श्रेणी 2 (क): * * ज्या मुलांनी एक पालक गमावला आहे जे प्राथमिक कमावणारे होते आणि उर्वरित पालकांसोबत राहतात. 1. किथ आणि किन केअर (श्रेणी 2 (अ) आणि एम. पी. अंतर्गत मुले 2 (ब): * ₹2,500/- दर महिन्याला मुलाचे वय 18 वर्षे होईपर्यंत किंवा दत्तक घेईपर्यंत, जे आधी असेल ते. ही रक्कम काळजी घेणाऱ्याच्या बँक खात्यात इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने हस्तांतरित केली जाते. मुलाची देखभाल, आरोग्य आणि शिक्षणासाठी कुटुंब. 1 * * संस्थात्मक देखरेखीखालील मुले (श्रेणी 2 (अ) आणि 2 (ब): * ₹1,000/- दर महिन्याला मुलाचे वय 18 वर्षे होईपर्यंत किंवा दत्तक घेईपर्यंत, जे आधी असेल ते. बाल न्याय (मुलांची काळजी आणि संरक्षण) कायदा, 2015.1 अंतर्गत मोफत काळजी आणि संरक्षणाव्यतिरिक्त ही रक्कम मुलाच्या बँक खात्यात आवर्ती ठेव म्हणून जमा केली जाते. * * उर्वरित पालकांसोबत राहणारी मुले (श्रेणी 2 (सी)): मुलाला 18 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत दरमहा ₹1,500/-. उर्वरित पालक किंवा मुलाच्या बँक खात्यात देखभाल, आरोग्य आणि शिक्षणासाठी ही रक्कम इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने हस्तांतरित केली जाते. (मुलाला शरण गेल्यास आणि दत्तक घेण्यासाठी ठेवल्यास आर्थिक सहाय्य बंद होते.)> * * अतिरिक्त फायदेः बीजू स्वास्थ्य कल्याण योजना (राज्य आरोग्य हमी योजना) अंतर्गत व्याप्ती.-राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा (एन. एफ. एस. ए.) किंवा राज्य अन्न सुरक्षा योजनेअंतर्गत हक्क.-मुलाला त्याच शाळेत विनामूल्य शिक्षण सुरू ठेवण्याची सुविधा दिली जाईल जिथे तो/ती दुसऱ्या पालकाच्या मृत्यूपूर्वी जात होती. जर मुलाला दुसऱ्या ठिकाणी हलवले गेले जेथे नातेवाईक राहत आहेत. मुलाला शक्य तितके समान दर्जाच्या शाळेत प्रवेश दिला जाईल. आवश्यक असल्यास, मुलाला त्यांच्या निकषांनुसार ओ. ए. व्ही., के. व्ही. किंवा इतर कोणत्याही सरकारी शाळेत प्रवेश देण्यासाठी मदत केली जाईल.-उच्च शिक्षणासाठी, उच्च शिक्षण विभागाच्या हरित मार्ग योजनेशी जोडणी.-बीजू शिशु सुरक्षा योजना, बाल न्याय निधी आणि इतर सरकारी योजनांतर्गत लाभांसाठी पात्रता, पात्र असल्यास.-काळजीवाहू कुटुंबांना पंतप्रधान आवास योजना, बीजू पक्का घर योजना किंवा पात्र असल्यास इतर संबंधित योजनांतर्गत प्राधान्य सहाय्य मिळते.-बाल कल्याण समिती (सी. डब्ल्यू. सी.) डी. सी. पी. यू., तहसीलदार आणि पोलिस यांच्या समन्वयाने मुलांच्या मालमत्ता आणि मालमत्तेचे संरक्षण सुनिश्चित करते.-योग्य काळजी आणि संरक्षण सुनिश्चित करण्यासाठी डी. सी. पी. यू. द्वारे वैयक्तिक लक्ष आणि नियमित पाठपुरावा
पात्रता
1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर मृत्यूमुळे अडचणींचा सामना करणारी विशेष काळजीची आवश्यकता असलेली मुले लाभार्थी असणे आवश्यक आहेः अ. दोन्ही पालक; ब. एकल पालक (इतर पालकांचा मृत्यू आधी झालेल्या प्रकरणांसह); किंवा क. एक पालक जो प्राथमिक कमावणारा होता, जिथे मूल जिवंत असलेल्या पालकांसोबत राहते
अर्ज कसा करावा
Offline
पात्र मूल, काळजी घेणारे कुटुंब किंवा उर्वरित पालक मृत्यू प्रमाणपत्रांसह आवश्यक कागदपत्रांसह थेट जिल्हा बाल संरक्षण विभागाकडे (डी. सी. पी. यू.) अर्ज करू शकतात. पायरी 2: कोणतीही पात्र मुले वगळली जाणार नाहीत याची खातरजमा करण्यासाठी दरवर्षी विशेष मोहिमेद्वारे अशा विशेष काळजी घेतलेल्या मुलांची ओळख पटवली जाईल याची जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकारी खात्री करतील. अशा मुलांचा डेटाबेस राज्य स्तरावर ओ. एस. सी. पी. एस. द्वारे राखला जाईल. पायरी 3: पात्र मूल, त्याचे/तिचे काळजीवाहू कुटुंब मृत्यू प्रमाणपत्रांसह थेट डी. सी. पी. यू. कडे अर्ज करू शकते. एस. आय. आर. आणि चौकशीनंतर, डी. सी. पी. ओ. द्वारे अर्जाच्या 30 दिवसांच्या आत दाव्यावर प्रक्रिया केली जाईल. पायरी 4: * * डी. सी. पी. यू. ला लाभ मिळवण्यासाठी 'विशेष काळजी बाळ प्रमाणपत्र' जारी करण्यासाठी सक्षम अधिकारी म्हणूनियुक्त केले आहे. अशा प्रत्येक मुलाला आय-कार्ड देखील दिले जाईल. पायरी 5: डी. सी. पी. ओ. योग्य चौकशीनंतर जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांसमोर दावा सादर करेल, जे योजनेअंतर्गत विविध मदतीसाठी मंजुरी देणारे अधिकारी असतील. पायरी 6: वर नमूद केल्याप्रमाणे डी. सी. पी. ओ. द्वारे लाभार्थी/काळजीवाहू कुटुंब/उर्वरित पालकांच्या खात्यात आर्थिक सहाय्य जारी केले जाईल. पायरी 7: सी. डब्ल्यू. सी. आणि डी. सी. पी. यू. महिला आणि बालविकास विभागाच्या आघाडीच्या कर्मचाऱ्यांच्या समन्वयाने पाठपुरावा भेटी घेतील आणि प्रत्येक मुलाच्या प्रगतीचा अहवाल नोंदवतील. पायरी 8: डी. सी. पी. यू. ने निर्धारित स्वरूपात ओ. एस. सी. पी. एस. कडे मासिक प्रगती अहवाल सादर करावा. पायरी 9: अशा मुलांना सर्व लाभ दिले जातील हे सुनिश्चित करण्यासाठी डी. सी. पी. यू. विविध विभागांच्या जिल्हा स्तरीय अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधेल. पायरी 10: कोणत्याही मुलासाठीच्या निधीच्या आवश्यकतांमधील किंवा विशेष आवश्यकतांमधील कोणतीही तफावत सी. एम. आर. एफ. मधून पूर्ण केली जाईल. या योजनेअंतर्गत जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकारी हे तक्रार निवारण अधिकारी असतील. 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर वर नमूद केलेल्या पात्रता निकषांखाली समाविष्ट नसलेल्या कोणत्याही काळजीकर्त्याच्या मृत्यूमुळे कोणत्याही मुलाला अत्यंत अडचण येत असेल आणि सक्तीचे मानवतावादी आधार अस्तित्वात असल्यास, जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकारी योग्य परिश्रम आणि वैयक्तिक समाधानानंतर परिस्थितीनुसार मदत देऊ शकतात. <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
- मृत पालकांचे किंवा प्राथमिक उत्पन्न मिळवणाऱ्याचे मृत्यू प्रमाणपत्र
- मुलाचा ओळख पुरावा
- डी. सी. पी. यू. ने विशेष काळजी घेतलेल्या मुलाचे प्रमाणपत्र जारी केले
- काळजी व्यवस्थेला (नातेवाईक किंवा संस्थात्मक काळजी प्रकरणांसाठी) मान्यता देणारा सी. डब्ल्यू. सी. (बाल कल्याण समिती) चा आदेश
- डी. सी. पी. यू. ने तयार केलेला सामाजिक तपास अहवाल (एस. आय. आर.)
- इतर कागदपत्रे (आवश्यकतेनुसार)
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- या योजनेंतर्गत विशेष काळजी घेणारे मूल कोण मानले जाते?
ज्या मुलाने 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर दोन्ही पालक, एकटे पालक किंवा प्राथमिक कमावणारा गमावला आहे, त्याला विशेष काळजी घेणारे मूल म्हणतात.
- जर माझ्या दोन्ही पालकांचे निधन झाले असेल तर ही योजना काय मदत करते?
जर दोन्ही पालकांचा मृत्यू झाला असेल, तर तुम्हाला आरोग्य, शिक्षण आणि अन्न सुरक्षा लाभांसह मासिक आर्थिक सहाय्य मिळू शकते.
- माझ्या आईवडिलांपैकी केवळ एकाचे निधन झाले असेल तर मला काय मदत मिळू शकेल?
जर एकाच पालकाचा मृत्यू झाला असेल तर 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर मृत्यू झाला तोपर्यंत समान लाभ लागू होतात.
- जर माझा प्राथमिक रोजीरोटी कमावणारा मरण पावला असेल पण मी उर्वरित पालकांसोबत राहत असेल तर योजना काय देते?
तुम्हाला मासिक आर्थिक सहाय्य, आरोग्य संरक्षण, शैक्षणिक सहाय्य आणि अन्न सुरक्षा लाभ मिळू शकतात.
- या योजनेअंतर्गत मी माझ्या नातेवाईकांसोबत राहू शकतो का?
होय, बाल कल्याण समितीने आदेश दिल्यास मुलाला नातेवाइकांच्या देखरेखीखाली ठेवले जाऊ शकते.
- मी नातेवाईकांसोबत राहिल्यास मला किती मासिक आर्थिक मदत मिळेल?
तुम्ही 18 वर्षांचे होईपर्यंत किंवा दत्तक होईपर्यंत, यापैकी जे आधी असेल, तुम्हाला दरमहा ₹2,500/- मिळतील.
- मी एखाद्या संस्थेत राहत असल्यास मला कोणती आर्थिक मदत मिळेल?
₹1,000/- ची मासिक रक्कम तुम्ही 18 वर्षांचे होईपर्यंत किंवा दत्तक होईपर्यंतुमच्या बँक खात्यात आवर्ती ठेव म्हणून जमा केली जाईल.
- मी माझ्या उर्वरित पालकांसोबत राहिल्यास मला किती आर्थिक मदत मिळेल?
तुम्ही 18 वर्षांचे होईपर्यंतुम्हाला दरमहा ₹1,500/- मिळतील.
- या योजनेअंतर्गत मला माझ्या आरोग्याच्या गरजांसाठी मदत मिळेल का?
होय, सर्व पात्र मुले बिजू स्वास्थ्य कल्याण योजनेच्या आरोग्य हमी योजनेत समाविष्ट आहेत.
- मला अन्नाशी संबंधित लाभ मिळतील का?
होय, पात्र असल्यास तुम्हाला राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायदा किंवा राज्य अन्न सुरक्षा योजनेत समाविष्ट केले जाईल.
- मी नातेवाईकांसोबत राहण्यासाठी दुसऱ्या ठिकाणी गेल्यास काय होईल?
तुम्हाला अशाच शाळेत प्रवेश दिला जाईल आणि ओ. ए. व्ही., के. व्ही. किंवा इतर सरकारी शाळेत प्रवेश आवश्यक असल्यास मदत दिली जाईल.
- ही योजना उच्च शिक्षणाला आधार देते का?
होय, तुम्हाला उच्च शिक्षणासाठीच्या ग्रीन पॅसेज योजनेशी जोडले जाईल.
- मला लाभ मिळवण्यात अडचणी आल्यास मी कोणाशी संपर्क साधावा?
तुम्ही जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांशी संपर्क साधू शकता, कारण ते तक्रार निवारण अधिकारी आहेत.
ओडिशातील आणखी योजना
आमा कुनी पिला
* * * योजनेचे प्रमुख घटक खाली सूचीबद्ध केलेले आहेतः * * * * * * क्र. सं. नाही. * * * * घटक * * * एकक किंमत * * * * * विनिर्देशन * * * * * वापर * * * * * * 1 कुनी दिनदर्शिकेद्वारे…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः नवीन घराचे बांधकाम
1. नवीन पक्के घर बांधण्यासाठी ₹ 1,20,000 ची आर्थिक मदत दिली जाते. 1. घरात किमान 25 चौरस मीटरचे गालिचे क्षेत्र असणे आवश्यक आहे, ज्यात स्वच्छ स्वयंपाकासाठीची जागा आणि शौचालय क्षेत्र…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः लाभार्थ्यांना प्रोत्साहन
1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 4 महिन्यांच्या आत घर बांधणी पूर्ण करणाऱ्या लाभार्थ्यांना ₹ 20,000/-. 1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 6 महिन्यांच्या आत घर बांधणी…
तपशील पहा →
अंत्यसंस्काराच्या खर्चासाठी सहाय्य (ओ. बी. ओ. सी. डब्ल्यू. डब्ल्यू. बी.)
मदतीचे प्रमाणः ₹5,000/-
तपशील पहा →