नवी दिल्ली : दिल्लीची हवा बुधवारी सकाळी काहीशी मोकळी झाली. शहराचा हवा गुणवत्ता निर्देशांक (एक्यूआय) सकाळी सात वाजता २१४ वर होता, जो 'खराब' श्रेणीत मोडतो. मंगळवारी त्याच वेळी तो २४६ होता.
केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या रिअल-टाइम माहितीनुसार पीएम २.५ हा प्रमुख प्रदूषक आहे.
सोमवारी दिल्लीचा दैनंदिन सरासरी एक्यूआय २०४ वर आला होता. तो या महिन्यातील सर्वात चांगला आकडा होता. त्यानंतर हवा गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने (कॅकम) ग्रॅपच्या तिसऱ्या टप्प्यातील निर्बंध मागे घेतले. हवामान विभाग व आयआयटीएम यांच्या अंदाजानुसार पुढील दिवसांत एक्यूआय 'खराब' ते 'अतिशय खराब' पट्ट्यात राहण्याची शक्यता आहे.
तिसऱ्या टप्प्यातील निर्बंध हटल्यामुळे दिल्लीत नोंदणीकृत बीएस-३ पेट्रोल आणि बीएस-४ डिझेल वाहने पुन्हा रस्त्यावर येऊ शकतात. गुरुग्राम, फरीदाबाद, सोनीपत, गाझियाबाद आणि गौतम बुद्ध नगर या वाहनांची दाटी असलेल्या जिल्ह्यांतही ही सवलत लागू झाली आहे.
दिल्लीच्या बाहेर नोंदणीकृत बीएस-४ किंवा त्याहून जुनी वाहने मात्र राजधानीत येऊ शकत नाहीत. दिल्ली सरकारच्या हिवाळी प्रदूषण आराखड्यानुसार ही बंदी कायम आहे.
बांधकामांवरील बंदीही सुरू आहे. दिल्लीत ३१ जानेवारीपर्यंत आणि राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रात २० नोव्हेंबरपर्यंत बांधकामाला परवानगी नाही. ग्रॅपचे पहिले आणि दुसरे टप्पे मात्र अंमलात आहेत.
शाळा पुन्हा सुरू झाल्या आहेत. ग्रॅप-३ हटल्यानंतर वर्ग सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
या महिन्यातील सर्वात स्वच्छ हवा ३१ ऑक्टोबरला नोंदवली गेली होती. तेव्हा दैनंदिन सरासरी एक्यूआय ११७ म्हणजे 'मध्यम' श्रेणीत होता. त्या तुलनेत आताचा २१४ चा आकडा अजूनही 'खराब' पट्ट्यातच आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पुढील काही दिवसांत वाऱ्याची गती मंदावू शकते. वाऱ्याची गती मंदावल्यास एक्यूआय पुन्हा ३०१ ते ४०० या 'अतिशय खराब' पट्ट्यात जाऊ शकतो, असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.
कॅकमने तपास पथकांची नेमणूक केली आहे. उपाययोजना राबवण्यात हलगर्जी करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर कारवाईचा इशाराही देण्यात आला आहे. वाहतूक कोंडीवर लक्ष केंद्रित करण्याचे निर्देश आहेत.