'मुख्यमंत्री मत्स्यजीबी कल्याण योजना' योजनेचा घटक 'शेतजमिनीत मत्स्यपालन करण्यासाठी शेतकऱ्यांना इनपुट सहाय्य'
योजनेविषयी
ओडिशा सरकारच्या मत्स्यव्यवसाय आणि पशु संसाधन विकास विभागाने 'मुख्यमंत्री मत्स्यजीबी कल्याण योजना' योजनेचा घटक असलेल्या शेतजमिनीत मत्स्यपालन करण्यासाठी शेतकऱ्यांना 'इनपुट सहाय्य' सुरू केले. अंतर्देशीय मत्स्य उत्पादन वाढवणे आणि मत्स्यपालनाद्वारे राज्यातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे हा या योजनेचा उद्देश आहे. ज्या शेतकऱ्यांनी मनरेगा अंतर्गत शेत तलावांचे उत्खनन केले आहे, त्यांना बोटांचे आणि माशांचे उत्पादन सुलभ करण्यासाठी इनपुट सहाय्य प्रदान केले जाते. मत्स्यव्यवसाय संचालनालयाद्वारे ओडिशातील त्यांच्या क्षेत्रीय कार्यकर्त्यांच्या माध्यमातून ही योजना राबवली जाते.
लाभ
लाभार्थ्यांच्या कौशल्य उन्नतीकरणासाठी जिल्हा मत्स्य अधिकारी एक दिवसीय प्रशिक्षण आणि जनजागृती कार्यक्रम आयोजित करतील. एकक खर्च आणि मदतीच्या पद्धतीसह शेतमालाचा प्रकार * * सामान्य वर्गासाठी 40 टक्के आणि अनुसूचित जाती (एससी)/अनुसूचित जमाती (एसटी)/महिला/तृतीयपंथी/दिव्यांग व्यक्ती (पीडब्ल्यूडी) प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी 60 टक्के इतकी एकवेळची मदत म्हणून शेतकऱ्यांना ₹ 4,00,000-हेक्टरच्या एकक किंमतीवर मत्स्यपालनासाठी लागणारे सहाय्य दिले जाईल. मॉडेल 1 * *-शेत तलावाचे तपशीलः 20 मीटर x 20 मीटर-बियाणेः 2400-खाद्यः 10800-इतर खर्चः 2800-एकक खर्च (₹): 16000-अनुदान सहाय्य (₹)-सामान्य (40 टक्के): 6400-अनुसूचित जाती/जमाती/महिला/तृतीयपंथी/दिव्यांग (60 टक्के): 9600 * * मॉडेल 2 * *-शेत तलावाचे तपशीलः 15 मीटर x 15 मीटर-बियाणेः 1350-खाद्यः 6075-इतर खर्चः 1575-एकक खर्च (₹): 9000-अनुदान सहाय्य (₹)-सामान्य (40 टक्के): 3600-अनुसूचित जाती/जमाती/महिला/तृतीयपंथी त्यात खत, चुना, प्रो/प्री/ग्रो बायोटिक्स, व्हिटॅमिन-मिन मिक्स, जंतुनाशक, औषधे, कास्टनेट इत्यादींचा समावेश आहे. * * * * टीप 1: * * बियाणे उगवण्याच्या उद्देशाने शेतकरी त्यांच्या आवडीनुसार अधिक बियाणे साठवण्यासाठी स्वतंत्र आहेत. * टीप 2: * * ही मदत प्रत्येक लाभार्थीसाठी 0.50 एकरांपर्यंत मर्यादित असेल. <बीआर> <बीआर>
पात्रता
- अर्जदार ओडिशाचा रहिवासी असावा. 1. अर्जदाराचे ओडिशामध्ये त्याच्या/तिच्या नावावर बँक खाते असणे आवश्यक आहे. 1. शेतातील तलावाचे उत्खनन अर्जदाराने करायला हवे होते. 1. माती संवर्धन आणि पाणलोट विकास संचालनालयाच्या माध्यमातून जलसंचय विकास प्रकल्प आणि मनरेगासह विविध सरकारी योजनांतर्गत शेत तलावाचे उत्खनन व्हायला हवे होते. 1. शेतमालाच्या तलावाची खोली किमान 5 फूट असावी. 1. शेतीच्या तलावात किमान 5 महिन्यांच्या संवर्धनाच्या कालावधीसाठी पुरेशी पाणी साठवण्याची क्षमता असावी. 1. अनुदानाचा लाभ घेताना कुटुंबातील वैयक्तिक सदस्याऐवजी लाभार्थी कुटुंबाचा विचार केला जाईल.
अर्ज कसा करावा
Offline
पायरी 1: अर्जदाराने अर्जाच्या [विहित नमुन्याची] (https://fard.odisha.gov.in/sites/default/files/2023-10/5.%20Input%20Assistance%20to%20Farmers%20for%20taking%20up%20Fish%20Farming%20in%20Farm%20Ponds.PDF) प्रिंट घ्यावी. पायरी 2: अर्जामध्ये सर्व अनिवार्य जागा भरा, पारपत्राच्या आकाराचे छायाचित्र चिकटवा (आवश्यक असल्यास त्यावर स्वाक्षरी करा) आणि सर्व अनिवार्य कागदपत्रांच्या प्रती जोडा (आवश्यक असल्यास स्वयं-पडताळणी). पायरी 3: योग्यरित्या भरलेला आणि स्वाक्षरी केलेला अर्ज कागदपत्रांसह गट स्तरीय कार्यालयात सादर करा. पायरी 4: ज्या संबंधित अधिकाऱ्याकडे अर्ज सादर करण्यात आला आहे, त्यांच्याकडून पावती किंवा पावतीची विनंती करा. पावतीमध्ये सादर करण्याची तारीख आणि वेळ आणि एक अद्वितीय ओळख क्रमांक (लागू असल्यास) यासारखे आवश्यक तपशील आहेत याची खात्री करा.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड (छायाप्रती).
- ओळख आणि निवासी पुरावा (आधार कार्ड).
- मोबाईल क्रमांक (आधार संलग्न करणे अनिवार्य).
- बँक पासबुकचे पहिले पान (छायाप्रत).
- जमीन दस्तऐवज.
- जातीचे प्रमाणपत्र.
- ट्रान्सजेंडर व्यक्ती (हक्क संरक्षण) कायदा, 2019 नुसार जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांनी जारी केलेले ट्रान्सजेंडर व्यक्ती म्हणून ओळख प्रमाणपत्र ट्रान्सजेंडर श्रेणीसाठी स्वीकारले जाईल.
- दिव्यांग व्यक्तींसाठी "दिव्यांग व्यक्तींचे हक्क कायदा, 2016" नुसार 40 टक्के किंवा त्याहून अधिक अपंगत्व दर्शविणारे प्रमाणित अधिकारी/सक्षम प्राधिकरणाद्वारे जारी केलेले अपंगत्वाचे प्रमाणपत्र स्वीकारले जाईल
कोण पात्र नाही
- अर्जदार कुटुंबाला एका विशिष्ट योजनेअंतर्गत अनेक लाभ दिले जाऊ नयेत.-जर त्याच्या कोणत्याही सदस्याला गेल्या दोन वर्षांत अनुदान मिळाले असेल तर कुटुंब त्याच योजनेअंतर्गत अनुदानासाठी पात्र राहणार नाही.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- ही योजना मत्स्यपालनासाठी योग्य असलेल्या शेत तलावांची ओळख कशी सुनिश्चित करते आणि गट आणि जिल्हा स्तरावर यादी पुरवण्यासाठी कोण जबाबदार आहे?
सहाय्यक मृदा संवर्धन अधिकारी (ए. एस. सी. ओ.) गट स्तरावर यादी प्रदान करतात आणि जिल्हा स्तरावर पी. डी. पाणलोट क्षेत्र ती पडताळणीसाठी सहाय्यक मत्स्यपालन अधिकाऱ्यांना (ए. एफ. ओ.) प्रसारित करते.
- लाभार्थ्यांना संघटित करण्यात ए. एफ. ओ. ची भूमिका काय आहे आणि अनुदानित मत्स्यबीज मिळविण्यासाठी अर्ज प्रक्रिया कशी सुरू केली जाते?
ए. एफ. ओ., ए. एस. सी. ओ. च्या समन्वयाने, योजनेअंतर्गत अनुदानित मत्स्यबियांचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज (परिशिष्ट-2) गोळा करण्यासाठी इच्छुक लाभार्थ्यांना एकत्रित करते.
- ही योजना मदतीसाठी शेत तलावांची पात्रता कशी ठरवते आणि संवर्धनाच्या काळात पाण्याच्या खोलीबाबतचे विशिष्ट निकष काय आहेत?
पात्रता किमान 5 महिन्यांच्या कालावधीसाठी पाणी धारण करण्याची क्षमता आणि जलचरांच्या व्यवहार्यतेवर आधारित आहे. शेतीच्या निवडलेल्या तलावांमध्ये संवर्धनाच्या काळात पाण्याची किमान खोली 5 फूट असणे आवश्यक आहे.
- ए. एफ. ओ. ने अर्जांची यादी निश्चित केल्यानंतर काय प्रक्रिया आहे आणि जिल्हा मत्स्यव्यवसाय अधिकारी (डी. एफ. ओ.) या योजनेत कसे योगदान देतात?
ए. एफ. ओ. अर्जांची यादी अंतिम करते, डी. एफ. ओ. ला व्यवहार्य शेती तलावांची शिफारस करते, जे लाभार्थ्याला बोटांच्या साठ्यासाठी पुढे जाण्यासाठी पत्र (परिशिष्ट-3) जारी करतात.
- फिंगरलिंग्स कशा खरेदी केल्या जातात आणि त्यांच्या खरेदीसंदर्भात लाभार्थ्यांसाठी विशिष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे काय आहेत?
सरकारी/ओ. पी. डी. सी. द्वारे व्यवस्थापित मत्स्यबीज शेते किंवा परिसरातील इतर खाजगी मत्स्यालय/बियाणे उत्पादक शेतांकडून लाभार्थ्यांकडून बोटांची खरेदी केली जाते.
- जिल्हा अधिकारी त्यांची वाटप केलेली उद्दिष्टे वाढवू शकतात का आणि गट उद्दिष्टांचे पुनर्वितरण करण्यात त्यांच्याकडे काय लवचिकता आहे?
जिल्हा अधिकारी त्यांची उद्दिष्टे 25 टक्क्यांपर्यंत वाढवू शकतात आणि मागणीनुसार ब्लॉक उद्दिष्टे पुन्हा वाटप करण्यास ते स्वतंत्र आहेत.
- ही योजना लाभार्थ्यांना पत जोडणी कशी सुलभ करते आणि या बाबतीत ए. एफ. ओ./डी. एफ. ओ. ची भूमिका काय आहे?
ए. एफ. ओ./डी. एफ. ओ. बँक वित्त प्रकरणात लाभार्थीच्या गरजेनुसार कर्ज घेण्यासाठी बँकांकडून लाभार्थ्यांना पत जोडणी सुलभ करतात.
- संपूर्ण डेटाबेस राखण्यात डी. एफ. ओ. ची काय भूमिका असते आणि तो कुठे अपलोड केला जातो?
योजनेच्या अंमलबजावणीचे सर्वसमावेशक दस्तऐवजीकरण सुनिश्चित करण्यासाठी डी. एफ. ओ. डी. एस. एस. पोर्टलवर संपूर्ण डेटाबेस अपलोड करतो.
- जिल्हा मत्स्यव्यवसाय अधिकाऱ्यांनी लाभार्थ्यांसाठी आयोजित केलेल्या प्रशिक्षण आणि जनजागृती कार्यक्रमाचे प्रमुख घटक कोणते आहेत?
जिल्हा मत्स्यव्यवसाय अधिकारी योजनेबद्दलची त्यांची समज वाढवण्यासाठी लाभार्थ्यांच्या कौशल्य उन्नतीकरणासाठी एक दिवसीय प्रशिक्षण आणि जागरूकता कार्यक्रम आयोजित करतात.
- अर्ज सादर करण्याची कालमर्यादा किती आहे आणि प्रारंभिक छाननी आणि क्षेत्र व्यवहार्यता अहवाल सादर करण्यासाठी कोण जबाबदार आहे?
जुलैमध्ये गट स्तरावर अर्ज सादर केले जातात आणि अर्जांची प्रारंभिक छाननी आणि क्षेत्र व्यवहार्यता अहवाल सादर करणे ही अनुक्रमे लाभार्थी आणि ए. एफ. ओ. ची जबाबदारी असते.
- लाभार्थ्याला मंजुरी कधी दिली जाते आणि ती जारी करण्याचा आधार काय आहे?
शेतातील तलावात मत्स्यपालनाची व्यवहार्यता सुनिश्चित करण्यासाठी क्षेत्र पडताळणी अहवाल मिळाल्यानंतर 15 दिवसांच्या आत मंजुरी जारी केली जाते.
- बोटांच्या बोटांचा साठा केल्यानंतर क्षेत्र तपासणीसाठी कालमर्यादा काय आहे आणि ही तपासणी करण्यासाठी कोण जबाबदार आहे?
लाभार्थीकडून माहिती मिळाल्यानंतर 15 दिवसांच्या आत क्षेत्र तपासणी होते आणि ए. एफ. ओ. आणि डी. एफ. ओ. साठवण प्रक्रिया पूर्ण होण्याबाबतच्या तपासणीसाठी जबाबदार असतात.
ओडिशातील आणखी योजना
आमा कुनी पिला
* * * योजनेचे प्रमुख घटक खाली सूचीबद्ध केलेले आहेतः * * * * * * क्र. सं. नाही. * * * * घटक * * * एकक किंमत * * * * * विनिर्देशन * * * * * वापर * * * * * * 1 कुनी दिनदर्शिकेद्वारे…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः नवीन घराचे बांधकाम
1. नवीन पक्के घर बांधण्यासाठी ₹ 1,20,000 ची आर्थिक मदत दिली जाते. 1. घरात किमान 25 चौरस मीटरचे गालिचे क्षेत्र असणे आवश्यक आहे, ज्यात स्वच्छ स्वयंपाकासाठीची जागा आणि शौचालय क्षेत्र…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः लाभार्थ्यांना प्रोत्साहन
1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 4 महिन्यांच्या आत घर बांधणी पूर्ण करणाऱ्या लाभार्थ्यांना ₹ 20,000/-. 1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 6 महिन्यांच्या आत घर बांधणी…
तपशील पहा →
आशीर्वादः विशेष काळजी घेणाऱ्या मुलांसाठी योजना
> * * लाभार्थ्यांचे प्रकारः * *-* * श्रेणी 2 (अ): ज्या मुलांनी 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर दोन्ही पालक गमावले आहेत. * * * श्रेणी 2 (ब): ज्या मुलांनी एकटे पालक गमावले आहेत…
तपशील पहा →