मासेमारी बंदीच्या काळात सागरी मच्छिमारांना उपजीविकेसाठी सहाय्य
योजनेविषयी
ओडिशा सरकारच्या मत्स्यव्यवसाय आणि पशु संसाधन विकास विभागांतर्गत मत्स्यव्यवसाय बंदी कालावधी योजनेदरम्यान सागरी मच्छिमारांना उपजीविकेचे पाठबळ देणे हे सागरी मच्छिमार कुटुंबांच्या उपजीविकेचे उद्दिष्ट आहे. ही योजना राज्य क्षेत्राची छत्र योजना * * मुख्यमंत्री मत्स्यजीबी कल्याण योजना (एम. एम. के. वाय.) * * अंतर्गत आहे. ही योजना राज्यातील कासवांच्या घरट्यातील आणि प्रजनन क्षेत्राच्या आसपासच्या सागरी मच्छिमार कुटुंबांच्या उपजीविकेला आधार देते, ज्यात भितरकणिका भागात वर्षभर मासेमारीवर बंदी घालणे समाविष्ट आहे, कारण पर्याय उपलब्ध नाही. मच्छिमारांची उपजीविका केवळ सागरी मासेमारीवर आधारित असल्याने आणि मासेमारीवरील बंदी 15 एप्रिल ते 14 जून (61 दिवस) या एकसमान बंदीसह वर्षातील सात महिन्यांच्या दीर्घ कालावधीसाठी (1 नोव्हेंबर ते 31 मे) (दोन्ही दिवसांसह) या व्यवसायाला थेट प्रतिबंधित करते. कार्यान्वित क्षेत्रः ओडिशाच्या किनारपट्टीवरील केंद्रपाडा, जगतसिंगपूर, पुरी आणि गंजम या सागरी जिल्ह्यांमध्ये ही योजना राबवली जाईल, जिथे गहिरमाथा सागरी अभयारण्य, भितरकनिका राष्ट्रीय उद्यान आणि देवी नदी आणि ऋषिकुल्य नदीच्या मुखाजवळील भागात सागरी कासव संवर्धनासाठी वर्षभर मासेमारीवरील बंदीमुळे प्रभावित होणारे सागरी मच्छीमार आहेत.
लाभ
- प्रभावित कुटुंबातील केवळ एका सदस्याला या योजनेअंतर्गत वार्षिक 15,000/- रुपयांची मदत दिली जाईल. 1. ही रक्कम लाभार्थ्यांना आर्थिक वर्षाच्या नोव्हेंबर ते मार्च दरम्यान एकाच हप्त्यात दिली जाईल. 1. थेट लाभ हस्तांतरणाच्या माध्यमातून लाभार्थ्यांना मदतीची रक्कम दिली जाईल.
पात्रता
- लाभार्थ्यासाठी पात्रता निकष खालीलप्रमाणे आहेतः * * 1. लाभार्थी सक्रिय सागरी मच्छीमार असणे आवश्यक आहे. 1. कुटुंबातील केवळ एका सदस्याला कुटुंबाच्या वतीने ही मदत दिली जाईल. 1. लाभार्थी हा 18-70 वयोगटातील असावा. 1. लाभार्थी ओडिशाचा कायमचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे आणि त्याच्याकडे आधार कार्डासह ओळख आणि निवासी पुरावा असणे आवश्यक आहे. 1. लाभार्थीचे ओडिशा राज्यात त्याच्या/तिच्या नावावर बँक खाते असणे आवश्यक आहे. 1. लाभार्थी बोट मालक (मोटरयुक्त बोट)/मोटरयुक्त बोट/मत्स्य व्यापाऱ्याचा कर्मचारी सदस्य/माशांची छाटणी आणि श्रेणीकरण आणि इतर सहाय्यक उपक्रमांमध्ये गुंतलेला असावा. 1. मच्छीमारांनी शक्यतो बी. पी. एल. प्रवर्गातील असावे. राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत (एन. एफ. एस. ए.) समाविष्ट आणि सामाजिक-आर्थिक आणि जाती जनगणना (एस. ई. सी. सी.)-2011 अंतर्गत आपोआप वगळलेल्या कुटुंबाशी संबंधित नाही. 1. जर मच्छीमार बोटीचा मालक असेल तर त्याच्याकडे वैध नोंदणी (रिअल क्राफ्ट) आणि वैध मासेमारी परवाना असणे आवश्यक आहे. 1. जर मच्छीमार नौदलाचा सदस्य असेल तर त्याने वैध तारीख मासेमारी परवान्यासह नोंदणीकृत मासेमारी बोटीमध्ये काम करणे आवश्यक आहे आणि या संदर्भात बोट मालकाचे प्रमाणपत्र सादर करेल. 1. जर मच्छीमार मासे व्यापारी असेल/माशांचे वर्गीकरण, श्रेणीकरण आणि इतर सहाय्यक कामांमध्ये गुंतलेला असेल तर त्याने या संदर्भात नोंदणीकृत बोट मालकाचे प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे. * * टीपः * * लाभार्थ्यांच्या निवडीला खालील क्रमाने प्राधान्य दिले जाईलः बोटीचा मालक. 1. मासेमारी बोटीतील कर्मचारी सदस्य. 1. छाटणी, श्रेणीकरण आणि इतर सहाय्यक उपक्रमांमध्ये गुंतलेले कामगार.
अर्ज कसा करावा
Offline
अर्ज प्रक्रियाः * * 1. या योजनेची जाहिरात विभागीय संकेतस्थळ, वर्तमानपत्रे आणि राज्यभरातील जिल्हा आणि गट मत्स्य कार्यालयांमधील भित्तीपत्रकांद्वारे केली जाईल. 1. इच्छुक पात्र लाभार्थी/मच्छिमार संबंधित सहाय्यक मत्स्य अधिकारी (ए. एफ. ओ.) (एम. ई. युनिट) च्या माध्यमातून जिल्ह्याच्या अतिरिक्त मत्स्य अधिकारी (सागरी) यांच्याकडे विभागाने तयार केलेल्या [* * विहित नमुन्यात * * (https://fard.odisha.gov.in/sites/default/files/2023-10/14.%20Livelihood%20Support%20to%20Marine%20Fishermen%20during%20Fishing%20Ban%20Period.PDF) अर्ज करतील [(मार्गदर्शक तत्त्वांच्या पृष्ठ क्रमांक 4 चा संदर्भ घ्या). ] (https://fardodisha.gov.in/files/misc/FisheryStatePlanScheme-2022-23/11.%20Livelihood%20Support%20to%20Marine%20Fishermen%20during%20Fishing%20Ban%20Period%20Guideline%202022-23.pdf) 1. अर्जदाराने अर्जासह आवश्यक दस्तऐवजाची स्वयंप्रमाणित छायाप्रत संलग्न करावी आणि अर्ज सादर करताना मूळ दस्तऐवज नियुक्त प्राप्तकर्ता आणि पडताळणी अधिकाऱ्याकडे दर्शवावा. ए. एफ. ओ. सागरी विस्तार एकक. * * अर्जानंतरची प्रक्रियाः * * 1. अर्ज प्राप्त झाल्यानंतर प्राप्तकर्ता आणि पडताळणी अधिकारी म्हणजे सहाय्यक मत्स्यव्यवसाय अधिकारी सागरी विस्तार विभाग अर्जाची छाननी करेल आणि तो अतिरिक्त मत्स्यव्यवसाय अधिकाऱ्याकडे (सागरी) पाठवेल. 1. उपजिल्हाधिकाऱ्यांच्या (संबंधित उपविभाग) अध्यक्षतेखाली अतिरिक्त जिल्हाधिकाऱ्यांसह जिल्हा स्तरीय समिती स्थापन केली जाईल. लाभार्थी यादीला अंतिम रूप देण्यासाठी सदस्य संयोजक म्हणून मत्स्यव्यवसाय अधिकारी (सागरी). संबंधित तालुक्याचे तहसीलदार, वन, पर्यावरण आणि हवामान बदल विभागाचे प्रतिनिधी, पी. आर. आय. प्रतिनिधी आणि संबंधित सागरी पी. एफ. सी. एस. चे पदाधिकारी हे समितीचे इतर सदस्य आहेत. 1. संबंधित जिल्ह्याची समिती त्यांच्या स्तरावर आवश्यक पडताळणी केल्यानंतर अर्जांना मंजुरी देईल आणि मदत जारी करण्याची शिफारस करेल. लाभार्थ्यांची अंतिम यादी अतिरिक्त मत्स्य अधिकारी (सागरी) तयार करतील आणि ती संकेतस्थळावर अपलोड करण्यासाठी संचालनालयाकडे पाठवली जातील. 1. संबंधित अतिरिक्त मत्स्यव्यवसाय अधिकारी (सागरी) लाभार्थ्यांना डी. बी. टी. च्या माध्यमातून मदतीची रक्कम जारी करतील.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्डाची छायाप्रत
- मतदार ओळखपत्राची छायाप्रती.
- शिधापत्रिकेची छायाप्रती.
- बोटीच्या नोंदणी प्रमाणपत्राची छायाप्रत.
- मासेमारी परवाना प्रमाणपत्राची छायाप्रती.
- क्रू सदस्य/इतर उपक्रम म्हणून काम करताना बोट मालकाचे प्रमाणपत्र.
- बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची छायाप्रती.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- योजनेचा उद्देश काय आहे?
राज्यातील कासवांच्या घरट्यातील आणि प्रजनन क्षेत्राच्या आसपासच्या सागरी मच्छिमार कुटुंबांच्या उपजीविकेसाठी मदत करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.
- ही योजना कोणत्या विभागाद्वारे सुरू करण्यात आली?
मत्स्यव्यवसाय आणि पशु संसाधन विकास विभाग, ओडिशा
- ही योजना कधी सुरू झाली?
ही योजना 2016-17 या आर्थिक वर्षात सुरू करण्यात आली होती.
- कोणत्या महिन्यांत मासेमारी प्रतिबंधित आहे?
15 एप्रिल ते 14 जून (61 दिवस) पर्यंत एकसमान बंदीसह दरवर्षी 1 नोव्हेंबर ते 31 मे (दोन्ही दिवस समाविष्ट) मासेमारीवर बंदी आहे.
- ही योजना कोणत्या जिल्ह्यांमध्ये राबवली जाईल?
ओडिशाच्या किनारपट्टीवरील केंद्रपाडा, जगतसिंगपूर, पुरी आणि गंजम या सागरी जिल्ह्यांमध्ये ही योजना राबवली जाईल, जिथे गहिरमाथा सागरी अभयारण्य, भितरकनिका राष्ट्रीय उद्यान आणि देवी नदी आणि ऋषिकुल्य नदीच्या मुखाजवळील भागात वर्षभर मासेमारीवरील बंदीमुळे प्रभावित होणारे सागरी मच्छीमार आहेत.
- लाभार्थीला किती आर्थिक मदत दिली जाईल?
योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना दरवर्षी 15,000/- रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाईल.
- लाभार्थ्याला आर्थिक मदतीची रक्कम कधी दिली जाईल?
ही रक्कम लाभार्थ्यांना आर्थिक वर्षाच्या नोव्हेंबर ते मार्च दरम्यान एका हप्त्यात दिली जाईल.
- ही योजना केवळ ओडिशाच्या रहिवाशांसाठी आहे का?
होय, लाभार्थी ओडिशाचा कायम रहिवासी असणे आवश्यक आहे आणि त्याच्याकडे आधार कार्डसह ओळख आणि निवासी पुरावा असणे आवश्यक आहे.
- योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी वयाचा निकष काय आहे?
लाभार्थी हा 18-70 वयोगटातील असावा.
- कुटुंबातील किती सदस्य आर्थिक मदतीसाठी पात्र असतील?
कुटुंबातील केवळ एका सदस्याला कुटुंबाच्या वतीने ही मदत दिली जाईल.
- लाभार्थ्यांच्या निवडीसाठी काही प्राधान्याचा क्रम आहे का?
होय, लाभार्थ्यांच्या निवडीचे प्राधान्य (1) नौका मालक (2) मासेमारी बोटीतील कर्मचारी सदस्य (3) छाटणी, श्रेणीकरण आणि इतर सहाय्यक उपक्रमांमध्ये गुंतलेल्या कामगारांच्या क्रमाने घेतले जाईल.
- ही योजना कोणाद्वारे राबवली जाईल?
संबंधित जिल्ह्यातील अतिरिक्त मत्स्य अधिकारी (सागरी) यांच्या माध्यमातून ओडिशाच्या मत्स्यव्यवसाय संचालकांद्वारे ही योजना राबवली जाईल.
- मी योजनेसाठी अर्ज कसा करू शकतो?
पात्र मच्छिमारांनी विभागाने तयार केलेल्या विहित नमुन्यात संबंधित सहाय्यक मत्स्यव्यवसाय अधिकाऱ्यांमार्फत (एम. ई. युनिट) जिल्ह्याच्या अतिरिक्त मत्स्यव्यवसाय अधिकाऱ्याकडे (सागरी) अर्ज करावा.
ओडिशातील आणखी योजना
आमा कुनी पिला
* * * योजनेचे प्रमुख घटक खाली सूचीबद्ध केलेले आहेतः * * * * * * क्र. सं. नाही. * * * * घटक * * * एकक किंमत * * * * * विनिर्देशन * * * * * वापर * * * * * * 1 कुनी दिनदर्शिकेद्वारे…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः नवीन घराचे बांधकाम
1. नवीन पक्के घर बांधण्यासाठी ₹ 1,20,000 ची आर्थिक मदत दिली जाते. 1. घरात किमान 25 चौरस मीटरचे गालिचे क्षेत्र असणे आवश्यक आहे, ज्यात स्वच्छ स्वयंपाकासाठीची जागा आणि शौचालय क्षेत्र…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः लाभार्थ्यांना प्रोत्साहन
1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 4 महिन्यांच्या आत घर बांधणी पूर्ण करणाऱ्या लाभार्थ्यांना ₹ 20,000/-. 1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 6 महिन्यांच्या आत घर बांधणी…
तपशील पहा →
आशीर्वादः विशेष काळजी घेणाऱ्या मुलांसाठी योजना
> * * लाभार्थ्यांचे प्रकारः * *-* * श्रेणी 2 (अ): ज्या मुलांनी 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर दोन्ही पालक गमावले आहेत. * * * श्रेणी 2 (ब): ज्या मुलांनी एकटे पालक गमावले आहेत…
तपशील पहा →