कृषी विद्या निधी योजना
योजनेविषयी
कृषी विद्या निधी योजना ओडिशा सरकारच्या कृषी आणि शेतकरी सक्षमीकरण विभागाने राबवली आहे. सीएम-किसान अंतर्गत लाभार्थ्यांच्या मुलांना व्यावसायिक/तांत्रिक अभ्यासक्रम करण्यासाठी आर्थिक सहाय्य देणे हा यामागचा उद्देश आहे. यामुळे लहान आणि अल्पभूधारक शेतकरी (एस. एफ./एम. एफ.) आणि भूमिहीन कृषी कुटुंबांच्या (एल. ए. एच.) मुलांना उच्च शिक्षण अधिक चांगल्या प्रकारे मिळू शकेल. कृषी विद्या निधी योजना एस. एफ./एम. एफ. आणि एल. ए. एच. ला त्यांच्या कुटुंबांना सक्षम बनवण्यासाठी मदत करेल. मुख्य वैशिष्ट्येः त्यांच्या मुलांचे योग्य उच्च शिक्षण सुनिश्चित करण्यासाठी कृषी विद्या निधी योजनेच्या स्वरूपात सहाय्य प्रदान केले जाईल. वैद्यकीय आणि अभियांत्रिकी सारख्या व्यावसायिक/तांत्रिक अभ्यासक्रमांचा अभ्यास करणाऱ्यांना ही शिष्यवृत्ती केवळ गुणवत्तेच्या आधारावर दिली जाईल. कृषी आणि संलग्न, नर्सिंग, पदविका आणि सरकारी, खाजगी संस्था आणि प्रमुख संस्थांमधील आय. टी. आय. मधील विविध व्यवसाय. <बीआर>
लाभ
& जीटी; * शिष्यवृत्ती सहाय्यः * * 1. पात्र व्यावसायिक, तांत्रिक, पदविका, पदव्युत्तर आणि डॉक्टरेट अभ्यासक्रम करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती दिली जाते. 1. शिष्यवृत्ती केवळ गुणवत्तेच्या आधारावर दिली जाते.> * * अभ्यासक्रम-आधारित आर्थिक सहाय्यः * * 1. सरकारी संस्थांमधील विद्यार्थ्यांसाठी, शिक्षण शुल्क, वार्षिक शुल्क, एकवेळचे शुल्क, वसतिगृह शुल्क आणि महाविद्यालये/विद्यापीठे/संस्थांमध्ये विद्यार्थ्यांनी जमा केलेले इतर कोणतेही शुल्क, सावधगिरीचे पैसे/इतर कोणत्याही परताव्याचे पैसे वगळता, संबंधित विद्यार्थ्यांच्या खात्यात जमा केले जातील. 1. राज्यातील खाजगी संस्थांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्तीची रक्कम [परिशिष्ट-1] मध्ये संलग्न केलेल्या अभ्यासक्रम शुल्क संरचनेनुसार विद्यार्थ्यांना दिली जाईल. //एग्री. ओडिशा. जीओव्ही. इन/साइट्स/डीफॉल्ट/फाइल्स/2025-03/6728 ए6सी09079ई1730717376 _ 0. पी. डी. एफ.). * * 1. राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था (एन. आय. टी.), भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (एन. आय. टी.), भारतीय व्यवस्थापन संस्था (आय. आय. एम.), अखिल भारतीय वैद्यकीय विज्ञान संस्था (ए. आय. आय. एम. एस.), भारतीय कृषी संशोधन संस्था (आय. ए. आर. आय.), भारतीय पशुवैद्यकीय संशोधन संस्था (आय. व्ही. आर. आय.), केंद्रीय मत्स्यव्यवसाय शिक्षण संस्था (सी. आय. एफ. ई.) आणि राष्ट्रीय दुग्धव्यवसाय संशोधन संस्था (एन. डी. आर. आय.) यांसारख्या प्रमुख संस्थांमध्ये प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती वास्तविक शिफारस केलेल्या शुल्कापेक्षा कमी किंवा ₹ 1,00,000-पर्यंत मर्यादित आहे. * 1. पदवीपूर्व, पदव्युत्तर, पीएच. डी. आणि प्रमुख संस्थेच्या विद्यार्थ्यांसाठी 10 महिन्यांसाठी दरमहा ₹1,200/-. डिप्लोमा, पॉलिटेक्निक आणि औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थेच्या विद्यार्थ्यांसाठी 10 महिन्यांसाठी दरमहा ₹1,000/-
पात्रता
- अर्जदार ओडिशा राज्याचा रहिवासी/अधिवासी असावा. 1. अर्जदार हा सीएम-किसान योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थीचा मुलगा असावा, ज्यामध्ये शेतकऱ्यांना लागवडीसाठी सहाय्य आणि भूमिहीन कृषी कुटुंबांना उपजीविकेसाठी सहाय्या दोन्ही घटकांचा समावेश असावा. 1. अर्जदाराचे पालक सीएम-किसान अंतर्गत पात्र असणे आवश्यक आहे, ज्याची मुख्य जिल्हा कृषी अधिकारी (सी. डी. ए. ओ.) स्तरावर विद्यार्थ्याच्या अर्ज प्रक्रियेदरम्यान पडताळणी केली जाईल. 1. अर्जदाराने गुणवत्तेच्या आधारे राज्याच्या ए. आय. एस. एच. ई. संहिता (उच्च शिक्षणावरील अखिल भारतीय सर्वेक्षण) असलेल्या सरकारी संस्थेत किंवा खाजगी संस्थेत किंवा राज्याच्या आत किंवा बाहेर असलेल्या प्रमुख सरकारी संस्थेत प्रवेश घेतला असावा. 1. अर्जदाराने खालीलपैकी कोणत्याही विषयात आणि अभ्यासक्रमात प्रवेश घेतला असावाः व्यावसायिकिंवा तांत्रिक पदवीपूर्व अभ्यासक्रम जसे की एम. बी. बी. एस., बी. डी. एस., बी. एच. एम. एस., बी. ए. एम. एस., बी. फार्म, बी. एस. सी. (नर्सिंग), पोस्ट बेसिक बी. एस. सी. नर्सिंग, बी. एससी. (ऑनर्स) कृषी, पशुवैद्यकीय विज्ञान आणि पशुसंवर्धन पदवी, बी. एससी. (ऑनर्स) फलोत्पादन, बी. एससी. (ऑनर्स) वनीकरण, बी. एससी. (मत्स्य विज्ञान), बी. एस. सी. (सामुदायिक विज्ञान), बी. टेक. (कृषी अभियांत्रिकी), बी. टेक./बी. ई., बी. बी. ए., बी. सी. ए. आणि राज्यातील ए. आय. एस. एच. ई. संहिता (उच्च शिक्षणावरील अखिल भारतीय सर्वेक्षण) असलेल्या सरकारी संस्था आणि खाजगी संस्थांद्वारे देऊ केले जाणारे इतर समतुल्य अभ्यासक्रम कृषी विद्या निधी योजनेंतर्गत येतात. किंवा-एम. टेक, एम. एससी. सारखे व्यावसायिकिंवा तांत्रिक पदव्युत्तर अभ्यासक्रम. (कृषी), एम. एससी. (वनीकरण), वैद्यकीय विज्ञानातील पदव्युत्तर अभ्यासक्रम, एम. बी. ए., एम. सी. ए., एम. फार्म आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाचा भाग असलेल्या इतर समतुल्य अभ्यासक्रमांचाही समावेश आहे. पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांसाठी शिष्यवृत्ती पाठिंब्याचा कमाल कालावधी 2 वर्षे आणि पीएच. डी. अभ्यासक्रमांसाठी 4 वर्षे असेल. पीएच. डी. अभ्यासक्रम हे पात्र पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांशी संबंधित असले पाहिजेत आणि ते केवळ राज्यात असलेल्या सरकारी संस्थांमध्येच केले गेले पाहिजेत. किंवा-फार्मसीमधील पदविका, वैद्यकीय प्रयोगशाळा तंत्रज्ञानातील पदविका, वैद्यकीय रेडिओग्राफी तंत्रज्ञानातील पदविका, नेत्र सहाय्य किंवा शस्त्रक्रिया नेत्र सहाय्य, सामान्य नर्सिंग आणि मिडवाइफरी, सहाय्यक नर्स मिडवाइफरी, मानसोपचार नर्सिंग आणि वैद्यकीय शिक्षण आणि प्रशिक्षण संचालनालयाने शिफारस केलेले इतर समतुल्य वैद्यकीय अभ्यासक्रम तसेच पॉलिटेक्निक आणि कृषी पॉलिटेक्निक संस्थांनी देऊ केलेले अभ्यासक्रम देखील कृषी विद्या निधी योजनेत समाविष्ट आहेत. 1. सरकारी किंवा खाजगी संस्थांमधील स्वयं-वित्तपोषणाच्या अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेणारा अर्जदार केवळ निर्धारित शुल्क संरचनेनुसार शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असेल. 1. अर्जदाराला इतर कोणतीही शिष्यवृत्ती मिळू नये. जर अर्जदार आधीच दुसरी शिष्यवृत्ती घेत असेल, तर त्याने किंवा तिने त्यांची इच्छा असल्यास सध्याच्या शिष्यवृत्ती योजनेतून कृषी विद्या निधी योजनेकडे वळले पाहिजे. केवळ एकच शिष्यवृत्ती मिळू शकते. 1. अर्जदाराने या योजनेअंतर्गत केवळ एका व्यावसायिक अभ्यासक्रमासाठी अर्ज करावा. 1. अर्जदाराने समान अभ्यासक्रमांसाठी एकापेक्षा जास्त शिष्यवृत्ती घेऊ नये. 1. अर्जदाराला राज्याबाहेरील खाजगी संस्थेत प्रवेश दिला जाऊ नये
अर्ज कसा करावा
Online
पायरी 1: विद्यार्थ्याने ओडिशा राज्य शिष्यवृत्ती पोर्टलला खालील दुव्याचा वापर करून भेट दिली पाहिजेः [https://scholarship.odisha.gov.in/website/scholarship-details] (https://scholarship.odisha.gov.in/website/scholarship-details) * * पायरी 2: * * मुखपृष्ठावर, शीर्ष दिशादर्शक पट्टी शोधा. 'योजना' पर्यायावर क्लिक करा. उपलब्ध शिष्यवृत्तींच्या यादीमधून 'कृषी विद्या निधी योजना' ओळखा. योजनेच्या समोर दर्शविलेल्या 'लागू करा' बटणावर क्लिक करा. पायरी 3: 'अर्ज करा' वर क्लिकेल्यानंतर 'आता नोंदणी करा' निवडा. तुम्हाला एका नवीनोंदणी पृष्ठावर पुनर्निर्देशित केले जाईल, जिथे तुम्ही विद्यार्थ्याचा आधार क्रमांक प्रविष्ट कराल. पूर्ण आधार प्रमाणीकरण (ओ. टी. पी.-आधारित पडताळणी, व्हिडिओमध्ये दर्शविल्याप्रमाणे) आणि नंतर संकेतशब्द तयार करा आणि नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करा. पायरी 4: यशस्वी नोंदणीनंतर योजना पृष्ठावर परत या. पुन्हा 'लागू करा' वर टिचकी मारा. नोंदणीकृत आधार क्रमांक आणि नोंदणीदरम्यान तयार केलेला संकेतशब्द वापरून लॉग इन करा. पायरी 5: लॉग इन केल्यानंतर, विद्यार्थ्याने ऑनलाईन अर्ज भरणे आवश्यक आहे, ज्यात खालील गोष्टींचा समावेश आहेः-विद्यार्थ्याचे वैयक्तिक तपशील-शैक्षणिक तपशील (अभ्यासक्रम, वर्ष, संस्था, प्रवेशाचा प्रकार)-पालक/पालकांचा तपशील, ज्यात मुख्यमंत्री-किसान लाभार्थी माहितीचा समावेश आहे-बँक खात्याचा तपशील (विद्यार्थ्याचे स्वतःचे आधार-संलग्न बँक खाते) * पायरी 6: * * स्कॅन केलेल्या प्रती/आवश्यक कागदपत्रांचे फोटो अपलोड करा, जसे कीः-आधार कार्ड-निवास प्रमाणपत्र-जाती प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास)-पारपत्र आकाराचे छायाचित्र-पालक/पालकांचे रेशन कार्ड-मुख्यमंत्री-किसान लाभार्थी आयडी-बँक खात्याचा तपशील-संस्थेचे घोषणापत्र प्रमाणपत्र-विद्यार्थ्याचे मॅट्रिक प्रमाणपत्र-गुण अंतिम सादर करण्यापूर्वी आवश्यक असल्यासुधारणा करा. अर्ज पूर्ण करण्यासाठी 'सबमिट' बटणावर क्लिक करा. सादर केल्यानंतर, भविष्यातील संदर्भासाठी अर्ज/पावतीची प्रत ठेवा. पायरी 8: अर्ज संस्थेच्या प्रमुखांकडे ऑनलाईन पाठवला जातो, जे विद्यार्थ्याची नोंदणी, अभ्यासक्रम आणि संस्थेचे तपशील आणि शैक्षणिक सत्यतेची पडताळणी करतात. त्यानंतर मुख्य जिल्हा कृषी अधिकारी (सी. डी. ए. ओ.) विद्यार्थ्याचे पालक/पालक यांची सी. एम.-किसान लाभार्थी स्थिती आणि योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार पात्रतेची पडताळणी करतो. पायरी 9: एकदा सर्व पडताळणी पूर्ण झाली की, ओडिशा सरकारचा कृषी आणि शेतकरी सक्षमीकरण विभाग शिष्यवृत्तीची रक्कम जारी करतो आणि रक्कम थेट डी. बी. टी. (थेट लाभ हस्तांतरण) द्वारे विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात थेट हस्तांतरित केली जाते. - केवळ ऑनलाइन, सत्यापित आणि प्रमाणित अर्जांचा विचार केला जातो. - चुकीचे आधार, बँक तपशील किंवा असत्यापित अर्ज नाकारले जाऊ शकतात. ऑनलाइन अर्ज पोर्टल वर्षातून दोनदा उघडते, पहिली अर्ज विंडो जुलै किंवा ऑगस्ट दरम्यान आणि दुसरी नोव्हेंबर किंवा डिसेंबर दरम्यान उपलब्ध असते. <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- निवास प्रमाणपत्र
- जाती प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास)
- पारपत्राच्या आकाराचे छायाचित्र
- पालक/पालकांचे शिधापत्रिका
- पालकांचा/पालकांचा मुख्यमंत्री-किसान लाभार्थी आयडी
- बँक खात्याचा तपशील
- संस्थेचे घोषणापत्र प्रमाणपत्र
- विद्यार्थ्याचे मॅट्रिक प्रमाणपत्र
- गेल्या परीक्षेचे गुणपत्रक उत्तीर्ण
कोण पात्र नाही
एकाच वेळी एकापेक्षा जास्त शिष्यवृत्ती मिळवणारे विद्यार्थी पात्र नसतात.-राज्याबाहेरील खाजगी संस्था वगळल्या जातात
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- योजनेचा उद्देश काय आहे?
कृषी विद्या निधी योजनेचा उद्देश सीएम-किसान योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांच्या मुलांना व्यावसायिक आणि तांत्रिक अभ्यासक्रम शिकण्यासाठी आर्थिक सहाय्य करणे, त्याद्वारे लहान आणि अल्पभूधारक शेतकरी आणि भूमिहीन कृषी कुटुंबांच्या मुलांसाठी उच्च शिक्षणाची उपलब्धता सुधारणे आणि शेतकरी कुटुंबांच्या आर्थिक आणि सामाजिक सक्षमीकरणाला सहाय्य करणे हा आहे.
- या योजनेसाठी कोण अर्ज करू शकतात?
सीएम-किसान योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांची मुले, ज्यात शेतकऱ्यांना लागवडीसाठी सहाय्य आणि भूमिहीन कृषी कुटुंबांना उपजीविकेसाठी सहाय्य, जे ओडिशाचे रहिवासी आहेत आणि निर्धारित पात्रता निकष पूर्ण करतात, ते अर्ज करू शकतात.
- ही शिष्यवृत्ती गुणवत्तेच्या आधारावर दिली जाते का?
होय, कृषी विद्या निधी योजनेंतर्गत शिष्यवृत्ती केवळ पात्र अभ्यासक्रम आणि संस्थांमध्ये प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांना गुणवत्तेच्या आधारावर दिली जाते.
- या योजनेत कोणते अभ्यासक्रम समाविष्ट आहेत?
या योजनेत योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये निर्दिष्ट केल्यानुसार व्यावसायिक आणि तांत्रिक पदवी अभ्यासक्रम, पदव्युत्तर अभ्यासक्रम, पीएचडी अभ्यासक्रम आणि वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, कृषी, नर्सिंग, पशुवैद्यकीय विज्ञान, फार्मसी, व्यवस्थापन, संगणक अनुप्रयोग, पॉलिटेक्निक आणि औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था व्यापार यासारख्या क्षेत्रातील पदविका अभ्यासक्रम समाविष्ट आहेत.
- ओडिशाच्या बाहेर शिकणारे विद्यार्थी या शिष्यवृत्तीसाठी पात्र आहेत का?
राज्याच्या आत आणि बाहेर असलेल्या प्रमुख सरकारी संस्थांमध्ये प्रवेश घेणारे विद्यार्थी पात्र आहेत. मात्र, राज्याबाहेरील खाजगी संस्थांमध्ये प्रवेश घेणारे विद्यार्थी पात्र नाहीत.
- या योजनेअंतर्गत एका विद्यार्थ्याला एकापेक्षा जास्त शिष्यवृत्ती मिळू शकतात का?
नाही, विद्यार्थी केवळ एकाच शिष्यवृत्तीचा लाभ घेऊ शकतो. इतर कोणतीही शिष्यवृत्ती मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांना या योजनेचा लाभ घ्यायचा असेल तर त्यांनी कृषी विद्या निधी योजनेत सहभागी होणे आवश्यक आहे.
- या योजनेअंतर्गत कोणती आर्थिक मदत दिली जाते?
शिष्यवृत्तीमध्ये विहित मर्यादा आणि अटींच्या अधीन राहून मेस आणि वसतिगृहाच्या शुल्कासाठी निश्चित मासिक सहाय्यासह स्वीकारार्ह शिक्षण आणि इतर परत न करण्यायोग्य शुल्काची परतफेड समाविष्ट आहे.
- या योजनेंतर्गत मेस आणि वसतिगृहासाठी किती मदत दिली जाते?
ही योजना पदवी, पदव्युत्तर, पीएच. डी. आणि प्रमुख सरकारी संस्थांच्या विद्यार्थ्यांना 10 महिन्यांसाठी दरमहा ₹1,200/- आणि पदविका, पॉलिटेक्निक आणि औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थेच्या विद्यार्थ्यांना मेस आणि वसतिगृहाच्या खर्चासाठी 10 महिन्यांसाठी दरमहा ₹1,000/- प्रदान करते.
- कृषी विद्या निधी योजनेसाठी विद्यार्थी अर्ज कसा करू शकतात?
पात्र विद्यार्थ्यांनी ओडिशा राज्य शिष्यवृत्ती पोर्टलद्वारे ऑनलाईन अर्ज करणे आवश्यक आहे. प्रत्यक्ष अर्ज स्वीकारले जात नाहीत आणि शिष्यवृत्ती मंजुरीसाठी केवळ पडताळणी केलेले ऑनलाइन अर्ज विचारात घेतले जातात.
- शिष्यवृत्तीची रक्कम कशी वितरित केली जाते?
सक्षम अधिकाऱ्यांकडून यशस्वी पडताळणी आणि मंजुरी मिळाल्यानंतर थेट लाभ हस्तांतरण पद्धतीद्वारे शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात वितरित केली जाते.
ओडिशातील आणखी योजना
आमा कुनी पिला
* * * योजनेचे प्रमुख घटक खाली सूचीबद्ध केलेले आहेतः * * * * * * क्र. सं. नाही. * * * * घटक * * * एकक किंमत * * * * * विनिर्देशन * * * * * वापर * * * * * * 1 कुनी दिनदर्शिकेद्वारे…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः नवीन घराचे बांधकाम
1. नवीन पक्के घर बांधण्यासाठी ₹ 1,20,000 ची आर्थिक मदत दिली जाते. 1. घरात किमान 25 चौरस मीटरचे गालिचे क्षेत्र असणे आवश्यक आहे, ज्यात स्वच्छ स्वयंपाकासाठीची जागा आणि शौचालय क्षेत्र…
तपशील पहा →
अंत्योदय गृह योजनाः लाभार्थ्यांना प्रोत्साहन
1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 4 महिन्यांच्या आत घर बांधणी पूर्ण करणाऱ्या लाभार्थ्यांना ₹ 20,000/-. 1. पहिला हप्ता मिळाल्याच्या तारखेपासून 6 महिन्यांच्या आत घर बांधणी…
तपशील पहा →
आशीर्वादः विशेष काळजी घेणाऱ्या मुलांसाठी योजना
> * * लाभार्थ्यांचे प्रकारः * *-* * श्रेणी 2 (अ): ज्या मुलांनी 1 एप्रिल 2020 रोजी किंवा त्यानंतर दोन्ही पालक गमावले आहेत. * * * श्रेणी 2 (ब): ज्या मुलांनी एकटे पालक गमावले आहेत…
तपशील पहा →