मुंबई : टोरेस दागिने गुंतवणूक घोटाळ्यातील आरोपी असलेला युक्रेनचा नागरिक ओलेक्झांडर झापिचेंको याला रोमानियातून भारतात आणण्यात आले असून त्याच्यावर मुंबईत खटला चालेल. हजारो छोट्या गुंतवणूकदारांचे पैसे गिळंकृत करणाऱ्या योजनेतील त्याच्या कथित भूमिकेसाठी ही कारवाई करण्यात आली आहे.
38 वर्षीय झापिचेंकोचे नाव अंमलबजावणी संचालनालयाच्या (ईडी) आरोपपत्रात आणखी 12 जणांसह आहे. दागिन्यांच्या साखळीच्या गुंतवणूक योजनांतून जमा झालेला निधी उभारण्यास व साफ करण्यास त्याने मदत केल्याचा आरोप संस्थेने केला आहे.
प्रकरणाची व्याप्ती मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेच्या (ईओडब्ल्यू) आकड्यांतून दिसते. दादरमधील प्रमुख टोरेस दागिने शोरूमने एकट्याने 15,018 गुंतवणूकदारांची ₹149.66 कोटींची फसवणूक केल्याचे तपासात आढळले.
परताव्याचे आश्वासन देणाऱ्या गुंतवणूक योजना साखळीने विकल्या आणि नव्या गुंतवणूकदारांचे पैसे जुन्यांना देण्यासाठी वापरले, असे तपासकर्ते सांगतात. पैसे थांबल्यावर गुंतवणूकदारांनी पोलिसांकडे धाव घेतली.
रोमानियातून वापसीचे नियोजन केंद्रीय अन्वेषण विभागाने (सीबीआय) केले; भारताच्या वतीने प्रत्यार्पणाची कागदपत्रे हाच विभाग हाताळतो. झापिचेंको आरोपी आहे, दोषी नाही, आणि त्याच्याविरुद्धचा खटला न्यायालयात अजून तपासला जाणे बाकी आहे.
तक्रारी दाखल करणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हे प्रत्यार्पण अनेक महिन्यांनंतरची पहिली बातमी आहे, जी पैशांचा माग काढता येईल अशी आशा देते. वसुली मात्र वेगळा प्रश्न आहे आणि भारतात मनी लाँड्रिंगची प्रकरणे सर्वसाधारणपणे वर्षानुवर्षे चालतात.
टोरेसच्या गुंतवणूक योजनांमध्ये हजारो कुटुंबांचे पैसे अडकले आहेत. प्रत्यार्पणासाठी भारताच्या वतीने करावी लागणारी कागदी प्रक्रिया सीबीआयने पूर्ण केली असून झापिचेंकोवर फसवणूक व निधी साफसफाईचे आरोप आहेत.
या प्रकरणात आणखी 12 जणांची नावे आरोपपत्रात आहेत.
ईडीचे प्रकरण मुंबई पोलिसांच्या तपासाच्या समांतर सुरू आहे. दोन्ही यंत्रणा एकाच व्यवहारांकडे वेगवेगळ्या कोनातून पाहत आहेत — पोलीस फसवणुकीच्या आरोपात, तर ईडी पैशांच्या लाँड्रिंगच्या आरोपात.
झापिचेंकोची कोठडी आणि पुढील सुनावणी खटला किती वेगाने पुढे जाईल हे ठरवतील. दादर शोरूमच्या 15,018 गुंतवणूकदारांसाठी दोन वर्षांपूर्वी जमा केलेली कागदपत्रे हीच आजवर त्यांच्या नुकसानीची एकमेव नोंद आहे.