न्यू मेक्सिको : गोपनीयतेबाबत वापरकर्त्यांना वर्षानुवर्षे गोंधळवल्याप्रकरणी मेटा प्लॅटफॉर्म्सवर न्यू मेक्सिकोच्या न्यायालयाने 25 अब्ज डॉलरचा दंड ठोठावला आहे. हा अमेरिकेतील तंत्रज्ञान कंपनीवरील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा दंड असल्याचे म्हटले जात आहे.
न्यू मेक्सिकोच्या पहिल्या न्यायालयातील ज्युरीने यापूर्वी फेसबुकने राज्याच्या ग्राहक संरक्षण कायद्याचे 4.3 कोटींहून अधिक वेळा उल्लंघन केल्याचे निष्पन्न केले होते. प्रत्येक उल्लंघनामागे 5,000 डॉलर असा कमाल दंड गृहीत धरल्यास एकूण रक्कम 219 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचते. न्यायमूर्ती फ्रान्सिस मॅथ्यू यांनी ती रक्कम 25 अब्ज डॉलरपर्यंत कमी केली.
"फेसबुकने वापरकर्त्यांना आश्वासन दिले की त्यांच्या डेटावर नियंत्रण त्यांच्याकडेच आहे. ते खोटे होते," असे न्यायमूर्तींनी आपल्या आदेशात नमूद केले. कंपनीची ही कृती जाणीवपूर्वक आणि वर्षानुवर्षे सार्वजनिकरीत्या करण्यात आली, असेही त्यांनी नोंदवले.
हा खटला 2016 च्या अमेरिकी अध्यक्षीय निवडणुकीदरम्यान केंब्रिज ॲनालिटिका या सल्लागार कंपनीने सुमारे 8.7 कोटी फेसबुक वापरकर्त्यांचा डेटा संमतीशिवाय वापरल्याच्या आरोपांतून उद्भवला. राज्याचे महाधिवक्ता राऊल तोरेझ यांनी हा निकाल सिलिकॉन व्हॅलीसाठी स्पष्ट इशारा असल्याचे म्हटले. न्यू मेक्सिकोच्या राज्यघटनेनुसार ही रक्कम शिक्षणावर खर्च होईल.
मेटाने मात्र दंड 3.4 अब्ज डॉलरपर्यंत मर्यादित ठेवण्याची विनंती केली होती आणि आता ती अपील करू शकते. अपीलामुळे रक्कम वर्षानुवर्षे रखडण्याची शक्यता विश्लेषकांनी व्यक्त केली आहे.
हा निकाल अपीलाच्या अधीन असला तरी त्याचे महत्त्व मोठे आहे. ब्लूमबर्ग लॉच्या माहितीनुसार, दंड पूर्ण भरला जाईपर्यंत वार्षिक 15 टक्के व्याज लागेल, तर न्यू मेक्सिकोची वार्षिक महसूल अपेक्षा सुमारे 14.8 अब्ज डॉलर आहे. 2019 मध्ये अमेरिकेच्या फेडरल ट्रेड कमिशनने याच प्रकरणात मेटावर 5 अब्ज डॉलरचा दंड ठोठावला होता. विश्लेषकांच्या मते, मेटाची उलाढाल जवळपास दोन ट्रिलियन डॉलर असल्याने या दंडाचा तिच्या मूल्यांकनावर तात्काळ परिणाम होण्याची शक्यता कमी आहे.
मेटाच्या वतीने या निकालावर अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही.