बंगळुरू : भारतीय एआय स्टार्टअप्सना २०२६ मध्ये अधिक पैसा मिळत आहे, मात्र त्यातील मोठा हिस्सा मोजक्याच कंपन्यांकडे जात आहे. पहिल्या नऊ महिन्यांत एआय स्टार्टअप्सनी ८१ फेऱ्यांत एकूण १.६ अब्ज डॉलर उभे केले. गेल्या वर्षीच्या याच काळात हा आकडा ६७७ दशलक्ष डॉलर होता.
मात्र फंडिंग फेऱ्यांची संख्या १४२ वरून ४३ टक्क्यांनी घटून ८१ वर आली. पैसा उभा करणाऱ्या कंपन्यांची संख्याही १२६ वरून ४४ टक्क्यांनी घटून ७० झाली.
नीसा (६०० दशलक्ष डॉलर), सार्वम (२५५ दशलक्ष डॉलर), योट्टा (१५० दशलक्ष डॉलर) आणि इमर्जंट (१३० दशलक्ष डॉलर) या चार मोठ्या डील्सनी या काळातील एकूण एआय फंडिंगपैकी ७२ टक्के वाटा घेतला.
'डॉलरच्या रकमेत एआय फंडिंग वाढले आहे, पण डील्सच्या संख्येत नाही. आणि जवळपास संपूर्ण वाढ एआय इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या फेऱ्यांमधून आली आहे,' असे ट्रॅक्सनच्या सहसंस्थापक नेहा सिंग यांनी सांगितले. या मोठ्या फेऱ्यांशिवाय फंडिंग घटले असते, असेही त्या म्हणाल्या.
एआय इन्फ्रास्ट्रक्चर क्षेत्राने १९ फेऱ्यांत १.२ अब्ज डॉलर उभे केले, जो एकूण एआय फंडिंगच्या ७५ टक्के आहे. गेल्या वर्षी हा आकडा १४५ दशलक्ष डॉलर होता. नीसा आणि योट्टा यांनी एआय क्लाउड व संगणन सुविधांसाठी एकत्रित ७५० दशलक्ष डॉलर उभे केले, तर सार्वमने मूलभूत मॉडेल्ससाठी दोन फेऱ्यांत ३४६ दशलक्ष डॉलर गोळा केले.
दुसऱ्या बाजूला एआय ॲप्लिकेशन्स बनवणाऱ्या स्टार्टअप्सचे फंडिंग ३९० दशलक्ष डॉलरवर आले, जे गेल्या वर्षीच्या ५३२ दशलक्ष डॉलरपेक्षा २७ टक्क्यांनी कमी आहे. विशिष्ट उद्योगांसाठी एआय सेवा देणाऱ्या व्हर्टिकल एआयचे फंडिंग तब्बल ८७ टक्क्यांनी घटून ४१ दशलक्ष डॉलरवर आले. ग्राहकांसाठीच्या एआय ॲप्सना तीन फेऱ्यांत केवळ १ दशलक्ष डॉलर मिळाले.
एंटरप्राइज एआय ॲप्लिकेशन्स हा अपवाद ठरला. त्यांनी ३४८ दशलक्ष डॉलर उभे केले, जे गेल्या वर्षीपेक्षा ७० टक्के अधिक आहे.
'कंपन्यांना एआयमध्ये रस आहे, पण खरेदीचा आदेश देण्यास त्या खूप संथ आहेत. स्टार्टअपचे वर्षभर पायलट प्रकल्पांमध्येच जाऊ शकते,' असे एका गुंतवणूकदाराने सांगितले.
या आकडेवारीवरून भारताच्या एआय परिसंस्थेतील एक स्पष्ट चित्र उभे राहते. संगणन क्षमता आणि मूलभूत मॉडेल्ससाठी मोठ्या प्रमाणात भांडवल उभे राहत असले तरी त्यावर सेवा उभ्या करणाऱ्या छोट्या कंपन्यांना पैसा मिळणे कठीण होत आहे.