प्रगत संयुक्त संशोधन विद्याशाखा योजनेला भेट देणे
योजनेविषयी
भारताच्या संशोधन आणि विकास परिसंस्थेशी मजबूत आंतरराष्ट्रीय संबंध आणण्यासाठी भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाने 'व्हिजिटिंग अॅडव्हान्स्ड जॉइंट रिसर्च (वज्र) फॅकल्टी स्कीम' सुरू केली. ही योजना परदेशी शास्त्रज्ञ, विद्याशाखा सदस्य आणि अनिवासी भारतीय (एन. आर. आय.) आणि प्रवासी भारतीय नागरिक (ओ. सी. आय.) यांच्यासह संशोधन आणि विकास व्यावसायिकांना भारतातील सार्वजनिक अनुदानीत शैक्षणिक आणि संशोधन संस्थांमध्ये उच्च दर्जाचे सहयोगी संशोधन करण्यासाठी सहाय्यक/भेट देणाऱ्या प्राध्यापकांची नियुक्ती प्रदान करते. ऊर्जा, पाणी, आरोग्य, सुरक्षा, पोषण, साहित्य आणि उत्पादन इत्यादी प्राधान्याच्या आंतरशाखीय क्षेत्रांसह विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या अत्याधुनिक क्षेत्रांमध्ये सहकार्यात्मक संशोधनात वज्र विद्याशाखा सहभागी होईल. एक किंवा अधिक भारतीय सहकार्यांसह. वज्र विद्याशाखेने संशोधन विद्यार्थ्यांचे सह-मार्गदर्शन करणे अपेक्षित आहे आणि ते तंत्रज्ञान विकास, नवोन्मेष, स्टार्ट-अप्स इत्यादींमध्ये देखील सहभागी होऊ शकतात. विभागाची वैधानिक संस्था असलेले विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळ (एस. ई. आर. बी.) या योजनेची अंमलबजावणी करेल.
लाभ
- भारतातील वज्र विद्याशाखेचा निवासी कालावधी किमान 1 महिन्यासाठी आणि जास्तीत जास्त 3 महिन्यांसाठी असेल. 1. वज्र विद्याशाखेला पहिल्या महिन्यात 15,000 अमेरिकी डॉलर आणि त्यानंतरच्या दोन महिन्यांत 10000 अमेरिकी डॉलर प्रदान केले जातील. प्रवास, निवास, वैद्यकीय/वैयक्तिक विमा इत्यादींसाठी कोणतेही वेगळे समर्थन दिले जात नाही. यजमान संस्था अतिरिक्त पाठबळ देण्याचा विचार करू शकते. 1. भारतीय प्राध्यापकांची वज्र विद्याशाखेच्या संस्थेला परतीची भेटः भारतीय यजमानाकडून वज्र विद्याशाखेच्या संस्थेला किमान एका आठवड्यासाठी आणि 30 दिवसांपेक्षा जास्त नसणाऱ्या एका संशोधन भेटीला पाठबळ दिले जाईल. मंडळाच्या निकषांनुसार, मंडळ प्रति दिन 1.50 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसलेले परतावा किफायतशीर विमान भाडे आणि निवास प्रदान करेल. 1. विद्यार्थ्यांची गतिशीलता (डॉक्टरेट आणि पोस्टडॉक्टरल पातळीः सर्व प्रयोगशाळांमध्ये): भारतीय यजमानांच्या संशोधन गटाकडून तीन ते सहा महिन्यांच्या कालावधीसाठी वज्र विद्याशाखेच्या संस्थेत 2 वर्षांच्या सहभागानंतर जास्तीत जास्त 2 विद्यार्थ्यांची, डॉक्टरेट, शक्यतो सह-सल्ला/पोस्ट-डॉक्टरल पातळीवरील सहयोगात्मक संशोधन भेटीला पाठबळ दिले जाईल. मंडळ परतावा आर्थिक विमान भाडे, ₹60,000/- चे एकवेळचे आकस्मिक अनुदान आणि मंडळाच्या निकषांप्रमाणे शिष्यवृत्ती प्रदान करेल. 1. यजमान भारतीय सहकारीला संशोधन आकस्मिक अनुदानः सहयोगी संशोधनाशी संबंधित खर्च भागविण्यासाठी भारतीय यजमानाला प्रत्येक वज्र विद्याशाखेच्या संशोधन भेटीसाठी वर्षाला 5 लाख रुपये देखील प्रदान केले जातील. 1. यजमान संस्थेमध्ये त्याच्या/तिच्या कौशल्याच्या क्षेत्रात व्याख्याने देण्यासाठी वज्रा विद्याशाखेला सहभागी करण्यासाठी सहाय्य * * या उपक्रमासाठी वज्रा विद्याशाखेला दर वर्षी 1 लाख रुपयांचे सहाय्य प्रदान केले जाईल.
पात्रता
- ही योजना परदेशी शास्त्रज्ञ, प्राध्यापक सदस्य आणि अनिवासी भारतीय (एन. आर. आय.) आणि भारतीय परदेशी नागरिक (ओ. सी. आय.) यांच्यासह संशोधन आणि विकास व्यावसायिकांसाठी खुली आहे. 1. परदेशी शास्त्रज्ञ/प्राध्यापक हे संशोधन आणि विकासाची सिद्ध नोंद असलेल्या अग्रगण्य शैक्षणिक/संशोधन/औद्योगिक संस्थेत काम करणारे सक्रिय संशोधक असावेत. 1. भारतीय सहकारी हे शैक्षणिक/संशोधन संस्थांमध्ये नियमित प्राध्यापक/संशोधक असावेत. 1. एन. आय. आर. एफ. क्रमवारीनुसार सर्वोच्च 10 खाजगी संस्थांमधील भारतीय सहकारी देखील अर्ज करण्यास पात्र आहेत, जर संस्थेने खर्चाच्या 50 टक्के योगदान दिले असेल.
अर्ज कसा करावा
Online
- पायरी 1: * * वज्र विद्याशाखा योजनेसाठी अर्ज वर्षभर सादर केला जाऊ शकतो. पायरी 02: भारतीय सहकार्याने योग्य परदेशी प्राध्यापक/संशोधक ओळखले पाहिजेत आणि संयुक्तपणे एक संशोधन योजना तयार केली पाहिजे. * * पायरी 3: * * आघाडीच्या भारतीय सहकार्याने [www.serbonline.in] (https://www.serbonline.in/SERB/HomePage) वर ऑनलाईन अर्ज सादर करावा. पायरी 04: भारतीय सहकार्याने एस. ई. आर. बी. च्या ऑनलाईन पोर्टलवर नोंदणी करावी. [नोंदणी करण्यासाठी येथे क्लिक करा] (https://www.serbonline.in/SERB/Registration) * * पायरी 05: * * जर प्रस्तावित कामाचा भाग म्हणून इतर भारतीय सहकारी असतील, तर इतर सर्व भारतीय सहकारी एस. ई. आर. बी. च्या ऑनलाईन पोर्टलवर नोंदणीकृत आहेत आणि त्यांनी युजर प्रोफाईल अंतर्गत प्रोफाईल तपशील विभागात सर्व अनिवार्य क्षेत्रे भरली आहेत याची खात्री केली पाहिजे. * * पायरी 06: * * अंतर्गत & अँप; #39; फॉर्म सबमिशन & अँप; #39; ऑनलाईन सबमिशन फॉर्म उघडण्यासाठी योजनाः वज्र निवडा. * * पायरी 07: * * ऑनलाईन सबमिशन फॉर्ममध्ये सर्व तपशील भरणे आवश्यक आहे. पायरी 08: भारतीय संस्थेकडून मान्यता प्रमाणपत्र आणि वज्र विद्याशाखा म्हणून सहभागासाठी परदेशी विद्याशाखा संस्थेकडून संमतीपत्र सादर करताना अपलोड करावे. पायरी 09: ऑनलाईन अर्ज सादर केल्यावर, सादर केलेला अर्ज पाहण्याची लिंक परदेशी शिक्षकांना पाठवली जाईल. त्याच्या स्वीकृतीनंतर, पुढील विचारार्थ अर्ज औपचारिकपणे सादर केला जाईल असे मानले जाईल. पायरी 10: अर्जांचे मूल्यांकन करण्यासाठीची समिती वर्षातून दोनदा बैठक घेईल आणि आपल्या शिफारशी करेल. एस. ई. आर. बी. नंतर निकाल जाहीर करेल.
आवश्यक कागदपत्रे
- पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
- वज्र विद्याशाखेचा सी. व्ही. (शैक्षणिक पात्रता, संशोधन अनुभव, पुरस्कार/सन्मान आणि जास्तीत जास्त दहा संबंधित संशोधन प्रकाशनांसह)
- प्रस्तावित कामाचे तांत्रिक तपशील
- आघाडीच्या भारतीय सहकार्याकडून प्रमाणपत्र
- भारतीय सहकारी संस्थेचे समर्थन पत्र
- वज्र विद्याशाखेच्या संस्थेचे पत्र
- आवश्यकतेनुसार इतर कोणतेही दस्तऐवज
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- एका विद्याशाखेच्या सदस्याने दोन परदेशी शिक्षकांना वज्रासाठी आमंत्रित केले तर ते ठीक आहे का? संस्थेनुसार काही निर्बंध/मर्यादा (संख्येच्या दृष्टीने) आहेत का?
संस्थेमध्ये वज्र प्राध्यापकांच्या संख्येवर कोणतेही निर्बंध नाहीत. परंतु एका वेळी भारतीय आघाडीच्या सहयोगीला केवळ एक वज्र विद्याशाखा प्रदान केली जाईल.
- या योजनेची अंमलबजावणी करणारी संस्था कोणती आहे?
विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळ, भारत सरकार
- खाजगी/स्वयंसेवी संस्था वज्र योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र आहेत का?
एन. आय. आर. एफ. क्रमवारीनुसार सर्वोच्च 10 खाजगी संस्थांमधील भारतीय सहकारी देखील अर्ज करण्यास पात्र आहेत, जर संस्थेने खर्चाच्या 50 टक्के योगदान दिले असेल.
- वज्र परदेशी शिक्षकांना वितरित केल्या जाणाऱ्या $15000 (किंवा $10000) च्या एकरकमी रकमेपेक्षा जास्त असलेल्या कोणत्याही अधिभार/संशोधन अनुदानाला किंवा इतर कोणत्याही घटकाला या योजनेअंतर्गत परवानगी आहे का?
सहयोगी संशोधनाशी संबंधित खर्च भागविण्यासाठी भारतीय यजमानांना प्रत्येक वज्रा विद्याशाखेच्या संशोधन भेटीसाठी दरवर्षी 5 लाख रुपयांचे संशोधन आकस्मिक अनुदान दिले जाईल. यजमान संस्थेमध्ये त्याच्या/तिच्या कौशल्याच्या क्षेत्रात व्याख्याने देण्यासाठी वज्र विद्याशाखेला वर्षाला 1 लाख रुपयांचे सहाय्य. ओव्हरहेड, उपकरणे, मनुष्यबळ इत्यादी इतर कोणतेही घटक या योजनेंतर्गत उपलब्ध नाहीत.
- वज्र लागू करता येईल अशी काही विशिष्ट क्षेत्रे आहेत का?
वज्र योजनेअंतर्गत कोणतीही विशिष्ट क्षेत्रे नाहीत. हे सहकार्य विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या आघाडीच्या क्षेत्रांमध्ये असले पाहिजे.
- या पुरस्कारावर काही कर परिणाम आहेत का?
अशा सहयोगी संशोधन दौऱ्यांमध्ये लागू असलेल्या भारत सरकारच्या निकषांनुसार वज्र विद्याशाखेला वितरित केलेले मानधन करपात्र आहे.
- पात्र व्यक्तीला वेगवेगळ्या यजमान संस्थांमधील दोन अर्जांमध्ये परदेशी प्राध्यापक होण्यास परवानगी आहे का?
एकापेक्षा जास्त अर्ज सादर केले जाऊ शकतात. परंतु एका वेळी निवड झाल्यास केवळ एका अर्जाची दखल घेतली जाईल.
- दुसरा भारतीय सहकारी वेगळ्या संस्थेचा असू शकतो का?
अनेक संस्थांच्या सहकार्याचे आम्ही स्वागत करतो. परंतु यजमान संस्थेमध्ये वज्र प्राध्यापकांची प्रत्यक्ष उपस्थिती सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे.
- वज्र पुरस्काराचा कालावधी किती आहे?
वज्र शिष्यवृत्ती सुरुवातीला 1 वर्षाच्या कालावधीसाठी असेल. वर्षभरात तीन महिन्यांसाठी वज्र प्राध्यापकांची प्रत्यक्ष उपस्थिती अपेक्षित आहे. या उद्देशासाठी स्थापन केलेल्या समितीच्या सहकार्यात्मक हितसंबंध आणि शिफारशींच्या आधारे त्याचे नूतनीकरण केले जाऊ शकते.
- भारतीय विद्याशाखेच्या वज्रा विद्याशाखा संस्थेला दिलेल्या भेटीचे स्वरूप आणि पाठबळ काय आहे?
भारतीय यजमानाकडून वज्र विद्याशाखेच्या संस्थेला किमान एका आठवड्यासाठी आणि 30 दिवसांपेक्षा जास्त नसणाऱ्या एका संशोधन भेटीला पाठबळ दिले जाईल. मंडळाच्या सध्याच्या निकषांनुसार मंडळ प्रति दिन 1.50 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसलेले परतावा किफायतशीर विमान भाडे आणि निवास प्रदान करेल.
- इंडियन लीड कोलॅबोरेटरच्या प्रयोगशाळेतील डॉक्टरेट/पोस्टडॉक्टरल विद्यार्थ्यांच्या वज्र विद्याशाखा संस्थेला भेट देण्याचे स्वरूप आणि समर्थन काय आहे?
भारतीय यजमानांच्या संशोधन गटाकडून तीन ते सहा महिन्यांच्या कालावधीसाठी वज्र विद्याशाखेच्या संस्थेला 2 वर्षांच्या सहभागानंतर 2 पेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांच्या, डॉक्टरेटच्या, वजर विद्याशाखेच्या/पोस्ट-डॉक्टरल पातळीच्या सह-सल्ल्याने केलेल्या सहयोगात्मक संशोधन भेटीला पाठबळ दिले जाईल. मंडळ परतावा आर्थिक विमान भाडे, ₹60,000/- चे एकवेळचे आकस्मिक अनुदान आणि मंडळाच्या निकषांप्रमाणे शिष्यवृत्ती प्रदान करेल.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →