पारंपरिक हस्तकला तज्ञांसाठी साधनसामग्री अनुदान
योजनेविषयी
प्रस्तावनाः ओ. बी. सी. ची मोठी लोकसंख्या हस्तकला, दागिने बनवणे, धातूकाम, विणकाम इत्यादी पारंपरिक व्यवसायांमध्ये गुंतलेली आहे. या कमी पगाराच्या व्यवसायांमुळे आणि आधुनिक तांत्रिक हस्तक्षेपामुळे त्यांना बाजारात तीव्र स्पर्धेला सामोरे जावे लागते ज्यामुळे त्यांच्या अस्तित्वाला धोका निर्माण करणारी हीनता आणि असमर्थतेची भावना निर्माण होते. पारंपरिक कारागिरांच्या कुटुंबांसाठी शाश्वत स्वयंरोजगाराचा आणि उत्पन्नाचा स्रोत म्हणून पारंपरिक व्यवसाय करण्यासाठी त्यांच्या पारंपरिक कौशल्यांमध्ये सुधारणा करणे आवश्यक आहे आणि बाजारपेठेच्या मागणीची पूर्तता करण्यासाठी त्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज करणे आवश्यक आहे. पारंपरिक ओ. बी. सी. कारागिरांची उत्पादकता आणि स्पर्धात्मकता सुधारणे आणि वाढीव उत्पन्नासाठी दर्जेदार वस्तू सुनिश्चित करणे आणि त्याद्वारे त्यांच्या राहणीमानात गुणात्मक सुधारणा करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे. ओ. बी. सी. मध्ये विश्वकर्मा, पद्मसालिया चेक्कला इत्यादी असे अनेक कारागीर समुदाय आहेत. या योजनेंतर्गत या गटांना आधुनिक कौशल्य प्रशिक्षण आणि साधनसामग्री पुरविण्याची कल्पना आहे. उद्दिष्टे/उद्दिष्टेः * * 1. बाजारपेठेच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी उच्च तंत्रज्ञानाच्या युगात नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्याच्या गरजेबद्दल कुशल आणि अर्धकुशल ओ. बी. सी. कामगारांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे. 2. न्याय्य उपजीविकेसाठी शाश्वत स्वयंरोजगाराची खात्री करणे. 3. पारंपरिक कारागीर समुदायांच्या सर्वांगीण आर्थिक विकासाद्वारे सामाजिक न्याय सुनिश्चित करणे. अंमलबजावणीः मागासवर्गीय समुदाय विकास विभागाचे संचालक विभागाच्या प्रादेशिक उपसंचालकांच्या माध्यमातून ही योजना राबवतील. या योजनेसाठी प्रशिक्षण आणि कर्जासाठी के. एस. बी. सी. डी. सी. शी करार केला जाईल. देखरेख आणि मूल्यांकनः बी. सी. डी. डी. चे संचालक नियतकालिकपणे योजनेचे निरीक्षण आणि मूल्यांकन करतील. पारंपारिक कारागीर समुदायः * * 1. विश्वकर्मा (असारी चाप्टेग्रा, कल्लासरी, कल्थचन, कम्मला, कामसाला, कन्नन, करुवन, कितारन, कोल्लन, मल्याळ कम्मला, मूसरी, पांडिकम्मला, पंडिथट्टन, पेरुमकोल्लन, थाचन, थट्टन, विल्कुरुप, विलासन, विश्वब्रमणन किंवा विश्वब्रमणर आणि विश्वकर्मला) 2. सालिया, चालिया (चालिया) 3. थोलकोल्लन्स 4. मुपर किंवा कल्लन मूपन किंवा कल्लन मूपर.
लाभ
- प्रशिक्षण खर्च, शिष्यवृत्ती (आवश्यक असल्यास) आणि टूल किट अनुदान एकत्रितपणे ₹25,000/- पर्यंत मर्यादित असेल. 2. प्रशिक्षण आणि शिष्यवृत्तीचा भाग ₹5,000/- पर्यंत मर्यादित आहे. 3. प्रशिक्षणाचा कमाल कालावधी तीन महिन्यांचा असेल. * * टीप 1: यंत्रसामग्री आणि उपकरणांवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. * टीप 02: * नामांकित संस्थांनी विकसित केलेल्या साधनांना कारागिरांमध्ये प्रोत्साहन दिले जाईल. * * टीप 3: * * साधने आणि यंत्रसामग्रीची निवड व्यवसायावर आधारित असेल. * * टीप 04 * *: उपकरणे खरेदी करण्यासाठी कोणतीही संस्था लाभार्थी मुक्तपणे निवडू शकतात. * * टीप 05: * * हे अनुदान पारंपरिक व्यवसायाच्या आधुनिकीकरणासाठी म्हणजेच आधुनिक साधने आणि यंत्रसामग्री खरेदीसाठी आहे. * * टीप 06: * या अनुदानाचा वापर कार्यरत भांडवल म्हणून केला जाऊ नये.
पात्रता
- अर्जदार केरळ राज्याचा कायमचा रहिवासी असावा. 2. अर्जदार केरळ राज्यातील राज्य मागास समुदायाचा असावा. 3. अर्जदार पारंपरिक हस्तकला/कुशल कामात गुंतलेला असावा. 4. अर्जदाराची कमाल वयोमर्यादा 60 वर्षे असावी. 5. अर्जदाराचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न ₹ 1,00,000-असावे. * * टीप 1: * * ज्यांना दोनपेक्षा जास्त मुली आहेत त्यांना प्राधान्य मिळेल. * * टीप 02: * * दिव्यांग व्यक्तीला प्राधान्य मिळेल. * * टीप 3: * ज्यांना 10 वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव आहे त्यांना प्राधान्य मिळेल.
अर्ज कसा करावा
Offline
- पायरी 1: * * सर्व आघाडीच्या वृत्तपत्रांमध्ये सार्वजनिक अधिसूचनेद्वारे अर्ज मागवला जाईल. गरज भासल्यास जाहिरात प्रसिद्ध केली जाईल. पायरी 02: अर्जदारांनी सर्व संबंधित कागदपत्रांसह [विहित नमुन्यात] (https://bcdd.kerala.gov.in/wp-content/uploads/2018/11/8-01.pdf) अर्ज करावा आणि तो प्रादेशिक उपसंचालकांकडे सादर करावा. पायरी 3: अर्ज मिळाल्यावर प्रादेशिक स्तरावर छाननी केली जाईल. पायरी 04: प्रमाणपत्रे आणि प्राथमिक क्षेत्र चौकशीच्या आधारे मसुदा यादी तयार केली जाईल. बी. सी. डी. डी. चे संचालक याची पुढील छाननी करतील आणि अंतिम यादी तयार केली जाईल. पायरी 05: निवड झालेल्या उमेदवारांना आवश्यक असल्यास त्यांच्या संबंधित कार्यक्षेत्रात प्रशिक्षण दिले जाईल. * * टीप 1: * * अर्जदारांच्या संख्येनुसार राज्यातील विविध ठिकाणी प्रशिक्षणाची व्यवस्था केली जाईल. * * टीप 02: * * ज्यांनी प्रशिक्षण यशस्वीरित्या पूर्ण केले आहे किंवा ज्यांच्याकडे प्रत्येक कामासाठी नवीन तंत्रज्ञान स्वीकारण्याची क्षमता आधीच आहे, त्यांची टूल किट अनुदानासाठी निवड केली जाईल. साधनांची निवड अर्जदाराकडे असेल. टीप 3: खरेदी केलेल्या साधनांचे रोख बिल विभागाकडे सादर करावे लागेल आणि विभाग संबंधित लाभार्थ्यांना पात्र रकमेची परतफेड करेल. अर्ज करण्यासाठी पत्ताः त्रिवेंद्रम ते एर्नाकुलम अर्जदारः प्रादेशिक उपसंचालक, मागासवर्गीय विकास विभाग नागरी केंद्र, दुसरा मजला, कक्कनाड एर्नाकुलम-682030 * * त्रिसूर ते कासरगोड अर्जदारः * * प्रादेशिक उपसंचालक, मागासवर्गीय विकास विभाग नागरी केंद्र, कोझिकिडे-673020
आवश्यक कागदपत्रे
- ओळख पुरावा
- अर्जदाराचे छायाचित्र
- जातीचे प्रमाणपत्र
- उत्पन्नाचे प्रमाणपत्र
- अनुभव प्रमाणपत्र
- एल. एस. जी. डी., के. ए. डी. सी. ओ. इत्यादींकडून इतर अनुदान न मिळाल्याचे प्रमाणपत्र.
- कामाच्या जागेचे छायाचित्र
- बँक पासबुकची छायाचित्र प्रत
- आवश्यक असल्यास इतर कोणतेही दस्तऐवज
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- 'पारंपरिक हस्तकला तज्ञांसाठी साधनसामग्री अनुदान' योजना काय आहे?
पारंपरिक ओ. बी. सी. कारागिरांची उत्पादकता आणि स्पर्धात्मकता सुधारण्याच्या उद्देशाने 'पारंपरिक हस्तकला तज्ञांसाठी साधनसामग्री अनुदान' योजना सुरू करण्यात आली आहे, ज्यामुळे वाढीव उत्पन्नासाठी दर्जेदार वस्तू सुनिश्चित होतील आणि त्याद्वारे त्यांच्या राहणीमानात गुणात्मक सुधारणा होईल.
- योजनेचा उद्देश काय आहे?
कुशल आणि अर्धकुशल ओ. बी. सी. कामगारांमध्ये उच्च तंत्रज्ञानाच्या युगात नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्याच्या गरजेबद्दल जागरूकता निर्माण करणे, बाजारपेठेच्या गरजा पूर्ण करणे, योग्य उपजीविकेसाठी शाश्वत स्वयंरोजगाराची खात्री करणे आणि पारंपारिक कारागीर समुदायांच्या एकूण आर्थिक विकासाद्वारे सामाजिक न्याय सुनिश्चित करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.
- या योजनेची अंमलबजावणी करणारा विभाग कोणता आहे?
मागासवर्गीय समुदाय विकास विभाग, केरळ सरकार
- योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कोण पात्र आहे?
पारंपारिक हस्तकला/कुशल कामात गुंतलेली आणि केरळच्या इतर मागास समुदायाची असलेली व्यक्ती या योजनेंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र आहे.
- योजनेचे फायदे काय आहेत?
पात्र व्यक्तीला त्याचे/तिचे प्रशिक्षण, शिष्यवृत्ती (आवश्यक असल्यास) आणि साधनसामग्रीसाठी ₹25,000/- चे अनुदान दिले जाईल.
- प्रशिक्षणाचा कालावधी किती आहे?
प्रशिक्षणाचा कमाल कालावधी तीन महिन्यांचा असेल.
- ही योजना केवळ केरळ राज्यातील मागासवर्गीयांसाठी आहे का?
होय, अर्जदार केरळ राज्यातील राज्य मागास समुदायाचा असावा.
- योजनेअंतर्गत वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्नाचा निकष काय आहे?
सर्व स्त्रोतांमधून अर्जदाराचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न ₹ 1,00,000-पेक्षा जास्त नाही
- या योजनेंतर्गत कोणाला प्राधान्य दिले जाईल?
दोनपेक्षा जास्त मुली असलेल्यांना, दिव्यांग व्यक्तींना आणि 10 वर्षांपेक्षा जास्त अनुभव असलेल्यांना प्राधान्य दिले जाईल.
- अर्जदाराच्या कमाल वयाची मर्यादा किती आहे?
अर्जदाराची कमाल वयोमर्यादा 60 वर्षे असावी.
- योजनेअंतर्गत अर्जदार कसा अर्ज करू शकतो?
अर्जदारांनी सर्व संबंधित कागदपत्रांसह विहित नमुन्यात अर्ज करावा आणि तो प्रादेशिक उपसंचालकांकडे सादर करावा.
केरळमधील आणखी योजना
अभयाकिरणम योजना-निराधार विधवांना आर्थिक सहाय्य
1. निराधार विधवांना संरक्षण आणि निवारा देणाऱ्या त्यांच्या जवळच्या नातेवाईकांना दरमहा 1000/- रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाईल.
तपशील पहा →
वकील अनुदान
1. बार कौन्सिलमध्ये नावनोंदणी केलेल्या कायद्याच्या पदवीधरांना वर्षाला ₹12000/- अनुदान दिले जाईल. 2. हे अनुदान सलग 3 वर्षांसाठी दिले जाईल.
तपशील पहा →
एपीजे अब्दुल कलाम शिष्यवृत्ती
1. निवडलेल्या विद्वानांना वार्षिक ₹6,000/- चे आर्थिक सहाय्य. 1. सरकारी, अनुदानित किंवा सरकारी मान्यताप्राप्त स्वयं-वित्तपोषित पॉलिटेक्निक संस्थांमध्ये तीन वर्षांचे पदविका…
तपशील पहा →
आर्का वर्टिकल गार्डन
* * आर्का वर्टिकल गार्डनच्या एका युनिटची एकूण किंमतः * * ₹ 22,100/-. * * प्रति युनिट अनुदान रक्कमः * * ₹15,525/-. * * लाभार्थीचे योगदानः * ₹ 6,575/- प्रति युनिट. लाभार्थ्यांना…
तपशील पहा →