कौशल्य विकास भत्ता योजना
योजनेविषयी
हिमाचल प्रदेश सरकारच्या कामगार आणि रोजगार विभागाने 'द हिमाचल प्रदेश पेमेंट्स ऑफ स्किल डेव्हलपमेंट अलाउन्स टू एजुकेटेड अनइमप्लोय्ड पर्सन्स स्कीम, 2013' या नावानेही ओळखली जाणारी कौशल्य विकास भत्ता योजना सुरू केली आहे, ज्याचा उद्देश बेरोजगार तरुणांना कौशल्य विकास भत्ता देणे हा आहे, ज्याचा उद्देश सुशिक्षित बेरोजगार व्यक्तींना त्यांच्या कौशल्य उन्नतीकरणासाठी भत्ता देणे हा आहे. * * उद्देशः * *-पात्र सुशिक्षित बेरोजगार हिमाचली तरुणांना त्यांच्या कौशल्य उन्नतीकरणासाठी भत्ता देण्याचा या योजनेचा हेतू आहे. यामुळे अशा युवकांना त्यांचे कौशल्य विकसित करता येईल, ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या आवडीच्या क्षेत्रात रोजगार किंवा स्वयंरोजगाराचा लाभ घेता येईल, कारण ही योजना युवकांना त्यांच्या पसंतीच्या प्रशिक्षण संस्थेत, ज्या क्षेत्रात त्यांना त्यांचे कौशल्य विकसित करायचे आहे ते क्षेत्र निवडण्याचे अधिकार देते. * या योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्येः * * 1. * * आर्थिक सहाय्यः * * ही योजना पात्र उमेदवारांना शैक्षणिक शुल्क, अभ्यास साहित्य, वाहतूक आणि प्रशिक्षण कालावधीतील राहणीमानाचा खर्च यासारखे आर्थिक भत्ते प्रदान करते. या आर्थिक पाठिंब्यामुळे व्यक्तींवरील आर्थिक ओझे कमी होते आणि त्यांना कौशल्य विकास कार्यक्रम पुढे नेण्यासाठी प्रोत्साहन मिळते. 1. वाढीव रोजगारक्षमताः उद्योगाच्या गरजेनुसार कौशल्य विकासाला प्रोत्साहन देऊन ही योजना सहभागींना संबंधित कौशल्ये आणि ज्ञानाने सुसज्ज करते. यामुळे त्यांच्या रोजगारक्षमतेच्या शक्यता वाढतात, ज्यामुळे ते नोकरीच्या बाजारपेठेच्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी आणि फायदेशीर रोजगार सुरक्षित करण्यासाठी सज्ज होतात. 1. * * दर्जेदार प्रशिक्षणामध्ये प्रवेशः * * ही योजना प्रतिष्ठित प्रशिक्षण संस्था आणि कार्यक्रमांमध्ये प्रवेश सुलभ करते आणि सहभागींना उच्च दर्जाचे प्रशिक्षण मिळेल याची खात्री करते. दर्जेदार शिक्षण आणि कौशल्य निर्मितीच्या संधींचा हा संपर्क एकूण शिकण्याचा अनुभव वाढवतो आणि मिळालेल्या प्रशिक्षणाची परिणामकारकता सुधारतो. 1. क्षेत्र-विशिष्ट कौशल्य विकासः ही योजना विविध उद्योगांच्या विशिष्ट गरजा आणि मागण्या ओळखून आरोग्यसेवा, पर्यटन, कृषी, माहिती तंत्रज्ञान आणि उत्पादन यासारख्या विविध क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करते. क्षेत्र-विशिष्ट कौशल्य विकासाला लक्ष्य करून, ही योजना प्रशिक्षणाला सध्याच्या आणि भविष्यातील मनुष्यबळाच्या आवश्यकतांशी संरेखित करते, ज्यामुळे सहभागींना योग्य रोजगार मिळण्याची शक्यता वाढते. 1. आर्थिक वाढ आणि विकासः कुशल मनुष्यबळ वाढवून ही योजना हिमाचल प्रदेशच्या आर्थिक वाढीस आणि विकासास हातभार लावते. कुशल व्यक्तींची उपलब्धता गुंतवणुकीला आकर्षित करते, उद्योजकतेला प्रोत्साहन देते आणि राज्यात रोजगाराच्या अधिक संधी निर्माण करते, ज्यामुळे शेवटी या प्रदेशाच्या एकूण आर्थिक समृद्धीला चालना मिळते.
लाभ
प्रत्येक सुशिक्षित बेरोजगार अर्जदाराला पात्रता निकषांची पूर्तता करणे आणि वय आणि शैक्षणिक पात्रता निश्चित करण्यासाठी 8 वी/मॅट्रिकचे गुणपत्रक/प्रमाणपत्राच्या प्रमाणित प्रती वेळेवर सादर करणे आणि फॉर्म 'सी' नुसार प्रतिज्ञापत्र सादर करण्याच्या अधीन राहून, जास्तीत जास्त दोन वर्षांच्या कालावधीसाठी भत्ता दिला जाईल. * * ज्या शारीरिकदृष्ट्या अपंग व्यक्तीसाठी तिच्या/तिच्या एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंज रेकॉर्डमध्ये (एक्स-1) किमान 50 टक्के कायमस्वरूपी अपंगत्व नोंदवले गेले आहे, दरमहा ₹1,500/-. 2. * * व्यक्तींच्या इतर सर्व श्रेणींसाठी * *:-₹1000/- (रु. एक हजार) दर महिन्याला. * * टीपः * *-आर. टी. जी. एस./एन. ई. एफ. टी./ई. सी. एस. द्वारे अर्जामध्ये नमूद केल्याप्रमाणे बँकांच्या माध्यमातून प्राप्तकर्त्याला भत्ता सरकारच्या खर्चाने मासिक आधारावर जमा केला जाईल. - हे बँक खात्यांवर असेल ज्यांची बँकेद्वारे आधार क्रमांकाद्वारे पडताळणी केली जाते.
पात्रता
या योजनेच्या तरतुदींच्या अधीन राहून, सर्व सुशिक्षित बेरोजगार अर्जदार कौशल्य विकास भत्ता अनुदानासाठी पात्र असतील, जे खालील निकष पूर्ण करतातः 1. ती/तो बेरोजगार असावा (म्हणजे सरकारी क्षेत्रात किंवा खाजगी क्षेत्रात किंवा स्वयंव्यावसायिक नाही) आणि प्रामाणिक हिमाचली असावा. 1. तिने/त्याने एच. पी. सरकारने मान्यता दिलेल्या कोणत्याही मंडळ/विद्यापीठ/संस्थेतून किमान 8 वी उत्तीर्ण केलेली असावी. जेव्हा अर्जदाराला दगडी बांधकाम, सुतारकाम, लोहारकाम किंवा नळ इत्यादी क्षेत्रांमध्ये प्रशिक्षण घ्यायचे असेल तेव्हा योजनेअंतर्गत भत्ते स्वीकारण्यासाठी किमान पात्रतेची आवश्यकता राहणार नाही. 1. ती/तो अर्जाच्या तारखेपर्यंत हिमाचल प्रदेशातील कोणत्याही रोजगार विनिमय केंद्रात नोंदणीकृत असावा. 1. अर्जाच्या तारखेच्या अगदी आधीच्या आर्थिक वर्षासाठी, जोडीदारासह सर्व स्त्रोतांकडून तिचे/त्याचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न रु. 2 लाख (रु. दोन लाख). 1. तिचे/तिचे वय 16 वर्षांपेक्षा जास्त आणि 36 वर्षांपेक्षा कमी असावे आणि विधवेच्या बाबतीत अर्जाच्या तारखेपर्यंत 45 वर्षांपेक्षा कमी असावे. 1. ती/तो स्वयंव्यावसायिक नसावा. 1. मनरेगा अंतर्गत मिळणारा रोजगार हा रोजगार म्हणून गणला जाणार नाही. 1. ती/तो बरखास्त झालेला सरकारी कर्मचारी नसावा. 1. तिला/त्याला कोणत्याही गुन्ह्यासाठी दोषी ठरवले जाऊ नये ज्यामुळे 48 तास किंवा त्याहून अधिक कालावधीसाठी तुरुंगवास होऊ नये. 1. तिची/तिची कौशल्य विकास प्रशिक्षणात नोंदणी झाली पाहिजे.
अर्ज कसा करावा
Offline
या योजनेत अर्ज करण्यासाठी, अर्जदाराने हे सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे की ती/तो अर्जाच्या तारखेपर्यंत हिमाचल प्रदेशातील कोणत्याही एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंजमध्ये नोंदणीकृत असावा. अर्ज प्रक्रियाः * * 1. एक सुशिक्षित बेरोजगार अर्जदार त्याच्या/तिच्या भत्त्याच्या अनुदानासाठी पात्र असल्याबद्दल, एच. पी. मधील त्या एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंजमध्ये, जेथे त्याचे/तिचे नाव नोंदणीकृत आहे किंवा एच. पी. मधील एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंज, ज्याच्या अधिकारक्षेत्रात अर्जदार प्रशिक्षण घेत आहे, तेथे 'ए' * * (https://himachal.nic.in/showfile.php?lang=1& डी. पी. टी. आय. डी. = 14 आणि स्तर = 2 आणि सबलिंकिड = 20531) * * * मध्ये नमूद केलेल्या कागदपत्रांसह अर्ज करू शकतो. 1. योग्य प्रकारे पूर्ण केलेला अर्ज टपालाने पाठवला जाऊ शकतो किंवा एच. पी. मधील त्या एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंजमध्ये पाठवला जाऊ शकतो, जिथे त्याचे/तिचे नाव नोंदणीकृत आहे किंवा एच. पी. मधील एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंजमध्ये वितरित केला जाऊ शकतो, ज्याच्या अधिकारक्षेत्रात अर्जदार पावती विरुद्ध प्रशिक्षण घेत आहे, फॉर्म 'बी' नुसार. 1. विहित फॉर्म 'अ' मध्ये दावा दाखल केल्यानंतर, भत्तेच्या प्रत्येक दावेदाराने, फॉर्म 'क' नुसार, मार्चच्या त्यानंतरच्या महिन्यात, त्याचे नाव नोंदणीकृत असलेल्या एम्प्लॉयमेंट एक्सचेंजमध्ये प्रतिज्ञापत्र सादर करणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे
- कृपया अर्जाचे सर्व स्तंभ भरले आहेत याची खात्री करा.
- रोजगार नोंदणी कार्डाची (एक्स-10) प्रमाणित प्रत जोडलेली आहे.
- कार्यकारी दंडाधिकाऱ्यांनी जारी केलेल्या वैध कौटुंबिक उत्पन्न प्रमाणपत्राची प्रमाणित प्रत (भत्त्यासाठी अर्जाच्या तारखेपासून 6 महिन्यांपूर्वी जारी केलेली नाही) जोडलेली आहे.
- अर्जदार सरकार, त्याच्या संस्था, सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम, संस्था इत्यादींमध्ये कार्यरत नाही हे स्पष्टपणे नमूद करून सक्षम प्राधिकरणाद्वारे जारी केले जाणारे उत्पन्न प्रमाणपत्र.
- विभागाने विहित केलेल्या स्वरूपानुसार (संलग्न केलेल्या 'क' फॉर्मनुसार) ती/तो बेरोजगार असल्याचे घोषित करणारे स्वयंप्रमाणित घोषणापत्र.
- बोनाफाईड हिमाचली प्रमाणपत्राची प्रमाणित प्रत संलग्न आहे.
- कौशल्य विकास प्रशिक्षणातील नोंदणी किंवा प्रवेश प्रमाणपत्राची प्रमाणित प्रत संलग्न आहे.
- अर्जदाराच्या नावावर सक्रिय बँक खात्यासह रद्द केलेला धनादेश.
- वय आणि शैक्षणिक पात्रता निश्चित करण्यासाठी सक्षम प्राधिकरणाने जारी केलेल्या 8 वी/10 वी/वय प्रमाणपत्राच्या प्रमाणित प्रती संलग्न केल्या आहेत.
- विधवा असल्याबद्दल सक्षम प्राधिकरणाकडून प्रमाणपत्राची प्रमाणित प्रत.
- आधार कार्डाची प्रमाणित प्रत.
कोण पात्र नाही
खालील श्रेणीतील व्यक्ती या योजनेंतर्गत कौशल्य विकास भत्ता मिळण्यास पात्र राहणार नाहीत. राज्य/केंद्र सरकारचे कर्मचारी आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि निमशासकीय संस्थांचे कर्मचारी ज्यांना सेवेतून बडतर्फ करण्यात आले आहे आणि ज्यांना 48 तास किंवा त्याहून अधिक काळ तुरुंगात डांबण्यात आले आहे. 1. ज्या व्यक्तीचे स्वतःचे कोणतेही उत्पन्न होते किंवा ज्याचे सर्व स्त्रोतांमधून होणारे कौटुंबिक उत्पन्न अर्जाच्या तारखेच्या अगदी आधीच्या वर्षात 2 लाख रुपये किंवा त्याहून अधिक होते आणि ज्या कालावधीसाठी कौशल्य विकास भत्त्याचा दावा केला जातो. 1. एक अशी व्यक्ती जी प्रामाणिक हिमाचली नाही. 1. ज्या व्यक्तीचे वय 16 वर्षे पूर्ण झालेले नाही आणि ज्याचे वय 36 वर्षे पूर्ण झाले आहे आणि विधवेच्या बाबतीत ज्याचे वय 45 वर्षे पूर्ण झाले आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- कौशल्य विकास भत्ता योजनेसाठी अर्ज करण्यास कोण पात्र आहे?
18 ते 35 वयोगटातील कोणताही बेरोजगार तरुण, जो हिमाचल प्रदेशचा रहिवासी आहे आणि ज्याची किमान शैक्षणिक पात्रता 10 वी किंवा समकक्ष आहे, तो अर्ज करण्यास पात्र आहे.
- या योजनेअंतर्गत कौशल्य विकास प्रशिक्षणाचा कमाल कालावधी किती आहे?
कौशल्य विकास प्रशिक्षणाचा कमाल कालावधी विशिष्ट अभ्यासक्रम किंवा कार्यक्रमानुसार बदलू शकतो. तथापि, सामान्यतः ते 3 महिने ते 1 वर्षापर्यंत असते.
- मला किती कौशल्य विकास भत्ता मिळू शकतो?
कौशल्य विकास भत्त्याची रक्कम प्रशिक्षण कार्यक्रमाच्या कालावधीवर अवलंबून असते. 3 महिन्यांपर्यंतच्या कार्यक्रमांसाठी भत्ता रु. दरमहा 1,000 रुपये आणि 3 महिन्यांपेक्षा जास्त कालावधीच्या कार्यक्रमांसाठी ते रु. दरमहा 1,500.
- मी या योजनेअंतर्गत अनेक कौशल्य विकास अभ्यासक्रमांसाठी अर्ज करू शकतो का?
होय, जोपर्यंत ते प्रत्येक अभ्यासक्रमासाठी पात्रता निकष आणि आवश्यकता पूर्ण करतात तोपर्यंत पात्र उमेदवार अनेक कौशल्य विकास अभ्यासक्रमांसाठी अर्ज करू शकतात.
- कौशल्य विकास प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर प्लेसमेंटसाठी काही मदत दिली जाते का?
होय, उमेदवारांना त्यांच्या कौशल्य विकासाचे प्रशिक्षण यशस्वीरित्या पूर्ण केल्यावर त्यांना रोजगाराच्या योग्य संधी मिळवून देण्यात मदत करण्यासाठी नियोजन सहाय्य प्रदान करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.
- मी आधीच नोकरी करत असलो तरी माझे कौशल्य वाढवायचे असेल तर मी या योजनेसाठी अर्ज करू शकतो का?
नाही, ही योजना विशेषतः कौशल्य विकास प्रशिक्षण घेऊ इच्छिणाऱ्या बेरोजगार तरुणांसाठी त्यांची रोजगारक्षमता सुधारण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे.
- कौशल्य विकास भत्ता योजनेसाठी मी कसा अर्ज करू शकतो?
अर्ज करण्यासाठी, उमेदवारांना हिमाचल प्रदेश सरकारच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेला अर्ज भरावा लागेल किंवा अर्ज प्राप्त करण्यासाठी नियुक्त रोजगार विनिमय कार्यालयाला भेट द्यावी लागेल.
हिमाचल प्रदेशातील आणखी योजना
Assistance to Disabled for Purchase of Aids and Appliances
- Provides assistive devices worth up to ₹10,000/- such as hearing aids, wheelchairs, tricycles, calipers, crutches, artificial limbs, etc. - Persons with a monthly income up to…
तपशील पहा →
अटल श्रेष्ठ शहर योजना
* * प्रोत्साहन पद्धतीः * * ए. एस. एस. वाय. पुरस्कार विजेत्यांसाठी प्रोत्साहन पद्धती म्हणजे. महानगरपालिका, नगरपालिका परिषद आणि नगर पंचायत खालीलप्रमाणे असतीलः * * बक्षीस * * * * *…
तपशील पहा →
Award scheme (Incentives for Best Employers and Best Performing PwDs)
- Cash award of ₹30,000/- to three best-performing Persons with Disabilities - Cash award of ₹30,000/- to one private employer who provides maximum employment to PwDs. <br>
तपशील पहा →
बेटी है अनमोल योजना
हिमाचल प्रदेश बेटी है अनमोल योजनेंतर्गत खालील आर्थिक सहाय्य पुरवले जाईलः-टप्पे रक्कम जन्माच्या वेळी 21,000/- इयत्ता पहिली ते तिसरीपर्यंत ₹ 450/- दर वर्षी, इयत्ता चौथी ते…
तपशील पहा →