व्ही. जे. एन. टी. च्या विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकनंतरची शिष्यवृत्ती-महाराष्ट्र
योजनेविषयी
महाराष्ट्र सरकारने व्ही. जे. एन. टी. च्या विद्यार्थ्यांना 'पोस्ट-मॅट्रिक शिष्यवृत्ती' ही योजना जी. आर. राव यांच्या माध्यमातून सुरू केली. नाही. 1970 मध्ये ई. बी. सी. 1068/83567/57 दिनांक 24.12.1970. विमुक्त जाती आणि भटक्या जमातींच्या (व्ही. जे. एन. टी.) विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकनंतरचे उच्च शिक्षण घेण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी सरकारने ही योजना सुरू केली होती. उद्देशः 1. व्ही. जे. एन. टी. च्या विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकनंतरचे अभ्यासक्रम शिकण्यासाठी प्रोत्साहित करणे. 2. शिक्षणासाठी आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे. 3. उच्च शिक्षणाची आवड निर्माण करणे. 4. विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या माध्यमातून शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात जाण्याची संधी देणे. या योजनेंतर्गत केवळ व्ही. जे. एन. टी. प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि देखभाल भत्त्याचे लाभ दिले जातात. सर्व पात्र व्ही. जे. एन. टी. विद्यार्थ्यांना वसतिगृहांसाठी दरमहा 90 ते 190 रुपये आणि दिवसा शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी दरमहा 150 ते 425 रुपये देखभाल भत्ता दिला जातो.
लाभ
All the Eligible students of VJNT are paid maintenance allowance as under:
- If Applicant selects Course Group A - for hostlers ₹425/- p.m. & Day Scholars (Non-Hostlers) ₹190/- p.m. (Duration -Admission date to till exam completion date)
- If Applicant selects Course Group B - for hostlers ₹290/- p.m. & Day Scholars (Non-Hostlers) ₹190/-p.m. (Duration - Admission date to exam completion date)
- If Applicant selects Course Group C - for hostlers ₹290/- p.m. & Day Scholars (Non-Hostlers) ₹190/- p.m. (Duration - Admission date to till exam completion date)
- If Applicant selects Course Group D - for hostlers ₹230/- p.m. & Day Scholars (Non-Hostlers) ₹120/- p.m. (Duration - Admission date to till exam completion date)
- If Applicant selects Course Group E - for hostlers ₹150/- p.m. & Day Scholars (Non-Hostlers) ₹90/- p.m. (Duration - Admission date to till exam completion date)
- Tuition Fees, Exam Fees, and Maintenance allowance are paid 100% to applicants who are studying in government /aided/non-aided institutions in professional courses and non-professional courses.
- If the Applicant gets admission in a government hostel then he will be eligible for only 1/3rd amount of the hostler.
- For B.Ed and D.Ed courses: 100 % benefit (Tuition Fees, Exam Fees, and Maintenance Allowance) is applicable for D.Ed, and B.Ed courses. For students studying in Aided, UnAided for D.Ed and B.Ed courses the Fee structure is applicable as per Government rates for the same course.
Note: If the applicant takes an admission on or before the 20th of any month should entitle date maintenance allowance will be issued for that current month. Otherwise, maintenance allowance will be entitled from next month.
पात्रता
- पालकांचे वार्षिक उत्पन्न 1.5 लाख रुपयांपेक्षा कमी किंवा समान असावे. 1. अर्जदार व्ही. जे. एन. टी. प्रवर्गातील असावेत. 1. अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा. 1. अर्जदारांनी मॅट्रिकनंतरच्या वर्गातून सरकारने मान्यता दिलेल्या शैक्षणिक अभ्यासक्रमाचा अभ्यास केला असावा. 1. अर्जदाराला पुढील उच्च वर्गात पदोन्नती मिळाल्यास देखभाल भत्ता आणि परीक्षा शुल्क अर्जदाराला दिले जाते. 1. जर अर्जदार एखाद्या विशिष्ट वर्षात नापास झाला तर त्याला त्या विशिष्ट शैक्षणिक वर्षाचे शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि देखभाल भत्ता मिळेल परंतु त्याला/तिला पुढील उच्च वर्गात पदोन्नती मिळेपर्यंत लाभ मिळणार नाही. 1. अर्जदाराने केवळ व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी सी. ए. पी. फेरीद्वारे यावे. 1. फक्त दोन मुले (i) कितीही मुली अर्जदारांना परवानगी आहे. 2) एकाच पालकाचे जास्तीत जास्त 2) अर्जदार मुले या शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असतील. 1. चालू वर्षासाठी 75 टक्के उपस्थिती अनिवार्य आहे. 1. अर्जदार जर गैर-व्यावसायिक अभ्यासक्रमातून व्यावसायिक अभ्यासक्रमात बदलला तर तो शिष्यवृत्तीसाठी पात्र ठरेल, परंतु त्याने/तिने व्यावसायिक अभ्यासक्रमातून गैर-व्यावसायिक अभ्यासक्रमात बदल केल्यास तो पात्र राहणार नाही. 1. अर्जदाराने एक अभ्यासक्रम पूर्ण करेपर्यंत शिष्यवृत्ती/मुक्तता सुरू राहील. माजी. - 11 वी, 12 वी कला-बी. ए., एम. ए., एम. फिल., पी. एच. डी. जर, अर्जदाराने बी. ए. आणि बी. एड. पूर्ण केले असेल. अभ्यासक्रम आणि नंतर एम. ए. साठी, एम. ए. साठी प्रवेश घेतल्यानंतर अर्थात त्याला/तिला शिष्यवृत्ती/मुक्ततेसाठी परवानगी दिली जाणार नाही. परंतु बी. एड. नंतर एम. बी. ए. मध्ये प्रवेश घेतल्यानंतर तो व्यावसायिक पदव्युत्तर अभ्यासक्रम असल्याने शिष्यवृत्ती/मुक्ततेसाठी पात्र ठरू शकतो. 1. विशिष्ट व्यावसायिक/गैर-व्यावसायिक अभ्यासक्रमात शिकणारा आणि त्या शैक्षणिक अभ्यासक्रमासाठी शिष्यवृत्ती/मुक्ततेचा लाभ घेणारा अर्जदार आणि जर त्याला/तिला शैक्षणिक वर्षांच्या दरम्यान त्याचा विद्यमान व्यावसायिक/गैर-व्यावसायिक अभ्यासक्रम बदलायचा असेल तर तो/ती पुढील अभ्यासक्रमासाठी मुक्तता/शिष्यवृत्तीसाठी पात्र राहणार नाही. ######* * नूतनीकरण धोरणः * *-अर्जदारांना मागील वर्षाची परीक्षा उत्तीर्ण करावी लागेल. - व्ही. जे. एन. टी. च्या बाबतीत, जर अर्जदार एका वर्षासाठी नापास झाला तर अर्जदाराला त्या विशिष्ट वर्षासाठी कोणतीही भरपाई दिली जात नाही. अ गटासाठी-अ गट अभ्यासक्रम शिकणारा अर्जदार पहिल्यांदाच परीक्षेत नापास झाल्यास पुरस्काराचे नूतनीकरण केले जाऊ शकते. कोणत्याही वर्गातील दुसऱ्या आणि उप-अनुक्रमिक अपयशासाठी, अर्जदाराला पुढील उच्च वर्गात पदोन्नती मिळेपर्यंत त्याचा/तिचा स्वतःचा खर्च उचलावा लागेल. ब, क, ड, ई गटासाठी-त्याला/तिला उच्च वर्गात पदोन्नती मिळवावी लागेल (कोणत्याही वर्गातील दुसऱ्या आणि त्यानंतरच्या अपयशासाठी अर्जदार त्याला/तिला पुढील उच्च वर्गात पदोन्नती मिळेपर्यंत त्याचा/तिचा स्वतःचा खर्च उचलेल.) - कोणत्याही वैद्यकीय स्थितीमुळे किंवा कोणत्याही अनपेक्षित घटनेमुळे अर्जदार वार्षिक परीक्षेला बसू शकत नसल्यास, महाविद्यालयाचे मुख्याध्यापक हे मान्य किंवा प्रमाणित करू शकतात की जर अर्जदार वार्षिक परीक्षेला बसला असता तर तो उत्तीर्ण होऊ शकला असता. वैद्यकीय पुरावा किंवा अर्जदाराने महाविद्यालयाला सादर केलेला इतर कोणताही आवश्यक पुरेसा पुरावा सादर करून संस्थेच्या प्रमुखांचे समाधान झाले तरच याला परवानगी दिली जाईल.
अर्ज कसा करावा
Online
Step 1: Visit the official website. Select your preferred language (Marathi or English)
using the toggle at the top-right.
Step 2: Register / Log In: If you are a first-time user, click Register and complete registration on MahaSarathi to get your Maha ID.
Existing users: click Login > Citizen Login, select login method (Maha ID, Aadhaar, or without Maha ID), and
enter the OTP sent to your registered mobile.
Step 3: Find Your Scheme: After login, click the Apply for Scheme tab on your dashboard. Use the search bar or Department / Scheme
Type filters to locate the scheme you wish to apply for. Click the Description icon to view eligibility criteria, or
Download GRs for the official Government Resolution.
Step 4: Start the Application: Click Apply next to the scheme. The portal will automatically verify your eligibility. If eligible, select the
Academic Year from the dropdown and click Proceed to Apply.
Step 5: Fill the Application Form: Complete all sections of the form. Fields marked * (asterisk) are mandatory. The Smart Auto-fill feature will
pre-populate details from linked government databases — review them for accuracy and correct if needed.
Step 6: Upload Documents: Attach all required certificates and supporting files. Each file must be in PDF, JPG, or JPEG format and must
not exceed 5 MB. Ensure scans are clearly legible — blurry or cut-off documents will be rejected.
Step 7: Save or Submit: Click Save as Draft to save progress and continue later. Click Preview Application to review before
submitting. When ready, click Submit Application. An Application Reference Number (ARN) will be generated
— note it down.
Step 8: Track Your Application: Visit the official portal.
Log in and click My Applications to check real-time status. If you face any issue, click the Grievance tab to
raise a complaint.
User Manual: Click here.
आवश्यक कागदपत्रे
- जात प्रमाणपत्र-सक्षम प्राधिकरणाद्वारे (महाराष्ट्र सरकारने जारी केलेले) जारी केले गेले पाहिजे. हे प्रमाणपत्र रहिवाशाचा पुरावा मानले जाते.
- उत्पन्नाचे प्रमाणपत्र/उत्पन्नाची घोषणा-सक्षम प्राधिकरणाद्वारे जारी केली जावी
- जाती वैधता प्रमाणपत्र-(व्यावसायिक पदवी अभ्यासक्रम, व्यावसायिक पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांसाठी अनिवार्य. बिगर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी जातीची वैधता अनिवार्य नाही)
- एच. एस. सी. किंवा एस. एस. सी. गुणपत्रिका किंवा शेवटच्या परीक्षेचे गुणपत्रक.
- अंतर प्रमाणपत्र-अनिवार्य नाही परंतु अंतर असल्यास ते अनिवार्य आहे.
- लागू असल्यास वडील/पालकांचे मृत्यू प्रमाणपत्र.
- कुटुंबातील मुलांच्या ओळख संख्येसाठी शिधापत्रिका.
- सोडण्याचे प्रमाणपत्र
- मुलांच्या लाभार्थ्यांच्या संख्येविषयी पालक/पालकांचे घोषणापत्र प्रमाणपत्र.
कोण पात्र नाही
- Students engaged in full-time employment are not eligible.
- Repeaters are not eligible for the scholarship for that standard. After passing they are eligible for higher standards.
- No scholarship will be paid to the students under this scheme from the date he/she accepts another Scholarship/stipend.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- व्ही. जे. एन. टी. प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना किती देखभाल भत्ता दिला जाईल?
व्ही. जे. एन. टी. श्रेणीतील सर्व पात्र विद्यार्थ्यांना वसतिगृहांसाठी दरमहा 90 ते 190 रुपये आणि दिवसा शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी दरमहा 150 ते 425 रुपये देखभाल भत्ता दिला जातो.
- देखभाल भत्त्याव्यतिरिक्त विद्यार्थ्यांना आणखी कोणता लाभ दिला जातो?
देखभाल भत्त्याव्यतिरिक्त, विद्यार्थ्यांनी संस्थांना अनिवार्यपणे भरावे लागणारे सर्व शुल्कही या योजनेंतर्गत सरकारकडून दिले जात आहे.
- त्याला/तिला सरकारी वसतिगृहात प्रवेश मिळाल्यास विद्यार्थी शिष्यवृत्तीसाठी पात्र ठरेल का?
होय, जर अर्जदाराला सरकारी वसतिगृहात प्रवेश मिळाला तर तो वसतिगृहाच्या केवळ एक तृतीयांश रकमेसाठी पात्र असेल.
- बी. एड आणि डी. एड अभ्यासक्रमात प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना कोणते लाभ दिले जातात?
बी. एड आणि डी. एड अभ्यासक्रमांचा विद्यार्थी या योजनेअंतर्गत शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क आणि देखभाल भत्त्यात 100% लाभ लागू आहे.
- अनुदानित, विनाअनुदानित डी. एड. आणि बी. एड. अभ्यासक्रमांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी शुल्काची रचना काय आहे?
अनुदानित, विनाअनुदानित डी. एड. आणि बी. एड. अभ्यासक्रमांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी त्याच अभ्यासक्रमासाठी सरकारी दरांनुसार शुल्क रचना लागू आहे.
- योजनेअंतर्गत कोण अर्ज करू शकतात?
व्ही. जे. एन. टी. श्रेणीतील आणि महाराष्ट्र राज्यातील रहिवासी असलेला अर्जदार या योजनेसाठी पात्र आहे.
- ही योजना केवळ सरकारी मान्यताप्राप्त शैक्षणिक अभ्यासक्रम शिकणाऱ्या व्ही. जे. एन. टी. प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी आहे का?
होय, अर्जदार मॅट्रिकनंतरच्या वर्गातून सरकारने मंजूर केलेला शैक्षणिक अभ्यासक्रम करत असावा.
- योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी पालकांचे/पालकांचे वार्षिक उत्पन्न किती असावे?
पालकांचे/पालकांचे वार्षिक उत्पन्न 1.5 लाख रुपयांपेक्षा कमी किंवा समान असावे.
- एखाद्या विशिष्ट शैक्षणिक वर्षात विद्यार्थी नापास झाल्यास शिष्यवृत्ती सुरू राहील का?
नाही, व्ही. जे. एन. टी. च्या बाबतीत, जर अर्जदार एका वर्षासाठी नापास झाला तर अर्जदाराला त्या विशिष्ट वर्षासाठी कोणतीही भरपाई दिली जात नाही.
- एका शैक्षणिक वर्षात विद्यार्थ्याने किती उपस्थिती राखली पाहिजे?
चालू वर्षासाठी 75 टक्के उपस्थिती अनिवार्य आहे.
- मी योजनेअंतर्गत अर्ज कसा करू शकतो?
अर्जदार अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देऊन ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करू शकतोः https://mahadbt.maharashtra.gov.in
- योजनेसाठी अर्ज करताना कोणत्या पायऱ्या पाळल्या पाहिजेत?
अर्जदार खालीलप्रमाणे योजनेसाठी अर्ज करू शकतोः नोंदणी प्रक्रिया, लॉगिन, प्रोफाइल तयार करणे आणि योजना लागू करणे.
- शिष्यवृत्तीच्या नूतनीकरणाचे निकष काय आहेत?
शिष्यवृत्ती सुरू ठेवण्यासाठी अर्जदारांना मागील वर्षीची परीक्षा उत्तीर्ण करावी लागते.
महाराष्ट्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना (महाराष्ट्र)
- * * नैसर्गिक मृत्यू लाभः अंतिम तारखेपूर्वी नैसर्गिक मृत्यू झाल्यास नामनिर्देशित व्यक्तीला ₹30,000 दिले जातात. * * आकस्मिक मृत्यू लाभः अपघातामुळे मृत्यू झाल्यास नामनिर्देशित…
तपशील पहा →
आय. टी. आय. मध्ये शिकणाऱ्या व्ही. जे. एन. टी. आणि एस. बी. सी. विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्तीचा पुरस्कार
देखभाल भत्ता 40/- ते 100/- रुपये दरमहा 10 महिन्यांसाठी संबंधित आय. टी. आय. च्या माध्यमातून दिला जातो.
तपशील पहा →
भाऊसाहेब फुंडकर फालबाग लागू योजना
आंबा, काजू, पेरू, सपोटा, कस्टर्ड सफरचंद, डाळिंब, कागदी लिंबू, नारळ, चिंचेचा कोळ, अंजीर, आवळा, कोकम, फणस, जांभूळ, संत्री, मोसांबी यासारख्या 16 बारमाही फळ पिकांच्या लागवडीसाठी…
तपशील पहा →
Chief Minister Agriculture and Food Processing Scheme
<br> Elements of the Scheme - Under this scheme, three components are included as follows. Component No.1 – Establishment of agriculture and food processing units, their…
तपशील पहा →