राष्ट्रीय तळागाळातील नवोन्मेष आणि उत्कृष्ट पारंपरिक ज्ञान पुरस्कार
योजनेविषयी
नॅशनल इनोव्हेशन फाउंडेशन (एन. आय. एफ.)-भारत ही भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाची स्वायत्त संस्था, एखाद्या व्यक्तीने (भारतीय नागरिक) किंवा गटाने तळागाळातील स्तरावर विकसित केलेल्या विनाअनुदानित तांत्रिक नवकल्पना आणि पारंपारिक ज्ञानाच्या प्रवेशिका आमंत्रित करते. कृषी, आरोग्य, ऊर्जा, घरगुती किंवा उपयुक्तता, वाहतूक, पशुधन इ. क्षेत्रात नवकल्पना असू शकतात, ज्यामुळे परिश्रम कमी होणे, उपजीविका निर्माण होणे, मानवी/प्राणी/शेतीच्या समस्यांसाठी वनस्पतींचे प्रकार किंवा वनौषधी उपायांचा विकास होणे किंवा इतर कमी खर्चिक शाश्वत हरित तंत्रज्ञान होऊ शकते. हे विनाअनुदानित/देखरेखीत असले पाहिजेत आणि एकाचा परिणाम असावा #39; बाह्य संस्थांकडून कोणत्याही तांत्रिक पाठिंब्याशिवाय ही सर्जनशीलता आहे. समाजाच्या सततच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान/तंत्रांसाठी सर्जनशील कल्पना, ज्या प्रोटोटाइपमध्ये विकसित केल्या गेल्या नसतील, त्या देखील सादर केल्या जाऊ शकतात. हरित तळागाळातील विनाअनुदानित तांत्रिक नवकल्पना, कल्पना आणि विकासासाठी 14 व्या राष्ट्रीय द्विवार्षिक स्पर्धेसाठी उत्कृष्ट पारंपारिक ज्ञान, प्रवेशिका 1 एप्रिल 2023 ते 31 मार्च 2025 पर्यंत सादर केल्या जाऊ शकतात, जी सादर करण्याची शेवटची तारीख आहे. * * 1. जीवनगौरव पुरस्कार (आजीवन सर्जनशीलता प्रदर्शित करणाऱ्या उत्कृष्ट नवप्रवर्तकाला दिला जातो). 1. राष्ट्रीय प्रथम पुरस्कार. 1. राष्ट्रीय दुसरा पुरस्कार. 1. तिसरा राष्ट्रीय पुरस्कार. 1. राज्य पुरस्कार. 1. सांत्वन पुरस्कार. पुरस्कार विजेत्यांची संख्या * * 1 जीवनगौरव पुरस्कार-1. राष्ट्रीय प्रथम/द्वितीय/तृतीय या तिन्ही श्रेणींसह राष्ट्रीय पुरस्कार-10-15. राज्य आणि ऍम्प; सांत्वन पुरस्कार-स्पर्धेच्या कालावधीत नवकल्पनांचे पात्र अर्ज सादर करण्याच्या अधीन राहून पुरस्कारांची संख्या बदलू शकते. जर कोणतेही पात्र नवकल्पना नसतील, तर एक किंवा अधिक श्रेणींमध्ये पुरस्कार दिले जाऊ शकत नाहीत
लाभ
- जीवनगौरव पुरस्कार-₹ 7,50,000-, चषक, प्रमाणपत्र. 1. राष्ट्रीय प्रथम पुरस्कार-₹ 5,00,000-, चषक, प्रमाणपत्र. 1. राष्ट्रीय दुसरा पुरस्कार-₹ 3,00,000-, चषक, प्रमाणपत्र. 1. राष्ट्रीय तिसरा पुरस्कार-₹ 1,00,000-, चषक, प्रमाणपत्र. 1. राज्य पुरस्कार-₹ 50,000/-, चषक, प्रमाणपत्र. 1. सांत्वन पुरस्कार-₹ 10,000/-, चषक, प्रमाणपत्र.
पात्रता
- अशिक्षित किंवा शाळा सोडणारी. 1. शालेय विद्यार्थी (इयत्ता 12 वी पर्यंत) किंवा शाळेबाहेरचे आणि 17-18 वर्षांपर्यंतचे). 1. आय. टी. आय./पॉलिटेक्निक डिप्लोमा विद्यार्थी किंवा डिप्लोमा धारक. 1. व्यावसायिक/तांत्रिक प्रशिक्षण किंवा विज्ञान/तंत्रज्ञान संबंधित शिक्षण नसलेले वैयक्तिक नवप्रवर्तक. 1. कोणत्याही औपचारिक संस्थेशी संलग्न असलेल्या आणि वैज्ञानिक, तांत्रिक (एस अँड टी)/तांत्रिक किंवा संशोधन आणि विकास (आर अँड डी) संबंधित कार्याशी संबंधित कर्तव्यांशिवाय असलेल्या व्यक्ती. 1. विज्ञान/तंत्रज्ञानाशी संबंधित शिक्षण नसलेले आणि विज्ञान आणि तंत्रज्ञान/संशोधन आणि विकास उपक्रमांचा व्यावसायिक अनुभव नसलेले निवृत्त वैयक्तिक नवप्रवर्तक.
अर्ज कसा करावा
Online
- नोंदणीः * *> * * पायरी-1: * * [अधिकृत संकेतस्थळाला] (https://awards.gov.in) भेट द्या. पायरी-2: * * [नोंदणी] (https://awards.gov.in/Registration/SignUp) बटणावर क्लिक करा. > * * पायरी-3: * * वैयक्तिक किंवा संघटना प्रकार निवडा. पायरी-4.1: * * वैयक्तिक श्रेणी अंतर्गत खालील तपशील प्रदान करा. >-आधार/वैध ओळख पुराव्यानुसार नाव. >-जन्मतारीख >-नामनिर्देशक/अर्जदाराचा प्रकार. >-मोबाईल क्र. >-ईमेल आयडी. >-आधार क्रमांक. पायरी-4.2: संघटना प्रवर्गांतर्गत खालील तपशील द्या. >-संस्थेचा प्रकार. >-आधारनुसार अधिकृत व्यक्तीचे नाव/वैध ओळख पुरावा>-जन्मतारीख. >-संस्थेविषयीचे संक्षिप्त वर्णन (100 शब्द)>-पदनाम>-भ्रमणध्वनी क्र. >-ईमेल आयडी. >-आधार क्रमांक. > * * पायरी-5: * * सादर करा. * * अर्ज कराः * *> * * पायरी-1: * * [अधिकृत संकेतस्थळाला] (https://awards.gov.in) भेट द्या. पायरी-2: (https://awards.gov.in/Login) पोर्टलवर एल [ओगिन बटणावर] क्लिक करा आणि ओळखपत्रांचा वापर करून लॉगिन करा. चरण-3: पुरस्कारांच्या यादीमधून 'नॅशनल ग्रासरूट इनोव्हेशन अँड आउटस्टँडिंग ट्रॅडिशनल नॉलेज अवॉर्ड्स 2025' निवडा, त्यानंतर 'नॉमिनेट/अप्लाय नाऊ' वर टिचकी मारा. > * * पायरी-4: * * पुढील पृष्ठावर, ऑनलाईन अर्जातील सर्व अनिवार्य क्षेत्रे भरा आणि नंतर 'जमा करा' वर टिचकी मारा.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- छायाचित्र
- वयाचा पुरावा
- पत्त्याचा पुरावा
- शैक्षणिक पात्रतेचा पुरावा (उत्तीर्ण प्रमाणपत्र, गुणपत्रिका)
- व्यावसायिक अनुभवाचा पुरावा
- या क्षेत्रात गेल्या तीन वर्षांत केलेल्या कामाचा तपशील
- प्राप्त झालेले पुरस्कार आणि सन्मान यांचा तपशील
कोण पात्र नाही
- अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, फार्मसी इत्यादी व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमध्ये नोंदणी केलेले विद्यार्थी आणि व्यावसायिक पदवीधर/पदव्युत्तर विद्यार्थी. 1. कोणत्याही औपचारिक संस्थेशी संलग्न असलेल्या आणि वैज्ञानिक, तांत्रिक/तांत्रिक किंवा संशोधन आणि विकासाशी संबंधित कामात गुंतलेल्या व्यक्ती. 1. स्वयं-रोजगार असलेल्या चांगल्या पात्र व्यक्ती, व्यावसायिक फ्रीलांसर. 1. व्यावसायिक वैज्ञानिक, तांत्रिक/तांत्रिक किंवा संशोधन आणि विकासाशी संबंधित कामाचा अनुभव असलेल्या निवृत्त व्यक्ती.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- राष्ट्रीय तळागाळातील नवोन्मेष आणि उत्कृष्ट पारंपरिक ज्ञान पुरस्कारांची उद्दिष्टे काय आहेत?
बाह्य संस्थांकडून कोणत्याही तांत्रिक पाठिंब्याशिवाय, एखाद्याच्या सर्जनशीलतेसाठी उद्दिष्टे पुरस्कार प्रदान करतात. समाजाच्या सततच्या समस्यांचे निराकरण करणारे नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान/तंत्रांसाठी सर्जनशील कल्पना, ज्या प्रोटोटाइपमध्ये विकसित केल्या गेल्या नसतील, त्या देखील सादर केल्या जाऊ शकतात.
- या पुरस्कारांचे आयोजन कोण करते?
भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागांतर्गत असलेली स्वायत्त संस्था, नॅशनल इनोव्हेशन फाउंडेशन (एन. आय. एफ.) या पुरस्कारांचे आयोजन करते.
- या पुरस्कारांचा उद्देश काय आहे?
स्वदेशी ज्ञान आणि तळागाळातील नवकल्पनांमध्ये उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या नवप्रवर्तक आणि व्यावसायिकांना मान्यता देणे आणि त्यांचा सन्मान करणे हा या पुरस्कारांचा उद्देश आहे.
- हे पुरस्कार कोणत्या श्रेणींमध्ये दिले जातात?
हे पुरस्कार कृषी, आरोग्य, ऊर्जा, अभियांत्रिकी आणि तळागाळातील नवकल्पना आणि पारंपरिक ज्ञान प्रदर्शित करणाऱ्या इतर क्षेत्रांसह विविध श्रेणींमध्ये दिले जातात.
- स्थानिक संस्कृतींचे जतन करण्यात हे पुरस्कार काय भूमिका बजावतात?
उत्कृष्ट पारंपरिक ज्ञान पद्धतींना मान्यता देऊन आणि त्यांना पुरस्कृत करून, हे पुरस्कार स्थानिक संस्कृतींचे जतन आणि संवर्धन करण्यात, त्यांची सातत्यता आणि प्रासंगिकता सुनिश्चित करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात.
- योजनेचा लाभ कोणाला मिळू शकतो?
- अशिक्षित किंवा शाळा सोडणारी. 2. शालेय विद्यार्थी (इयत्ता 12 वी पर्यंत) किंवा शाळेबाहेरचे आणि 17-18 वर्षांपर्यंतचे). 3. आय. टी. आय./पॉलिटेक्निक डिप्लोमा विद्यार्थी किंवा डिप्लोमा धारक. 4. व्यावसायिक/तांत्रिक प्रशिक्षण किंवा विज्ञान/तंत्रज्ञान संबंधित शिक्षण नसलेले वैयक्तिक नवप्रवर्तक. 5. कोणत्याही औपचारिक संस्थेशी संलग्न असलेल्या आणि वैज्ञानिक, तांत्रिक (एस अँड टी)/तांत्रिक किंवा संशोधन आणि विकास (आर अँड डी) संबंधित कार्याशी संबंधित कर्तव्यांशिवाय असलेल्या व्यक्ती. 6. विज्ञान/तंत्रज्ञानाशी संबंधित शिक्षण नसलेले आणि विज्ञान आणि तंत्रज्ञान/संशोधन आणि विकास उपक्रमांचा व्यावसायिक अनुभव नसलेले निवृत्त वैयक्तिक नवप्रवर्तक.
- अर्ज करण्याची प्रक्रिया काय आहे?
- अर्जदाराला नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल. 2. अर्जाचा फॉर्म भरा. 3. आवश्यक कागदपत्रे पुरवा.
- पुरस्कारांसाठी कोण अर्ज करू शकतात?
- वैयक्तिक 2. संघटना
- व्यक्ती नोंदणी कशी करू शकतात?
पायरी-1: अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या. पायरी-2: नोंदणी बटणावर क्लिक करा. पायरी-3: वैयक्तिक प्रकार निवडा. पायरी-4: आवश्यक तपशील प्रदान करा. पायरी-5: सादर करा.
- कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
- आधार कार्ड. 2. छायाचित्र. 3. वयाचा पुरावा. 4. पत्त्याचा पुरावा. 5. शैक्षणिक पात्रतेचा पुरावा (उत्तीर्ण प्रमाणपत्र, गुणपत्रिका). 6. व्यावसायिक अनुभवाचा पुरावा. 7. या क्षेत्रात गेल्या तीन वर्षांत केलेल्या कामाचा तपशील. 8. प्राप्त झालेले पुरस्कार आणि सन्मान यांचा तपशील.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →