मुख्य मजकुराकडे जा

मध्य प्रदेश लोकवनिकी योजना

#जंगल#व्यवस्थापन#गाव#पंचायत#झाडे#जमीन

योजनेविषयी

मध्य प्रदेश सरकारच्या वन विभागाने 'मध्य प्रदेश लोकवनिकी योजना' ही योजना सुरू केली. या योजनेचा उद्देश खाजगी आणि महसूल वृक्ष आच्छादित क्षेत्रांचे व्यवस्थापन करणे हा आहे. ही योजना खाजगी आणि महसुली जमिनींमध्ये असलेल्या वृक्ष आच्छादित क्षेत्रांच्या वैज्ञानिक व्यवस्थापनाची तरतूद करते, जिथे जमीनमालक, ग्राम पंचायत किंवा ग्रामसभेने स्वेच्छेने व्यवस्थापन प्रस्तावित केले आहे. मुख्य वैशिष्ट्यांमध्ये तांत्रिक व्यवस्थापन योजना (प्रबंध योजना) तयार करणे समाविष्ट आहे, ज्या सक्षम प्राधिकरणाच्या मंजुरीच्या अधीन आहेत. या योजनेसाठीचे अर्ज विभागीय अधिकारी (वन मंडल अधिकारी) किंवा परिक्षेत्र अधिकारी (वन क्षेत्र अधिकारी) यांच्याकडे प्रस्ताव सादर करून स्वीकारले जातात

लाभ

  • वृक्ष आच्छादित क्षेत्रांच्या वैज्ञानिक व्यवस्थापनासाठी अधिकृतता. नियुक्त जमीनमालक, ग्रामपंचायत किंवा ग्रामसभेने योजनेत निर्दिष्ट केलेल्या क्रियाकलाप आणि अटींनुसार तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेची अंमलबजावणी करणे आवश्यक आहे. लोकवन (सार्वजनिक वन) व्यवस्थापन योजनांसाठी, ग्रामसभेने सामाजिक लेखापरीक्षण समितीच्या ठरावाद्वारे निर्दिष्ट उपक्रमांच्या अंमलबजावणीस अधिकृत करणे आवश्यक आहे. व्यवस्थापन योजनेत लाकूड कापणीचा समावेश असल्यास, संबंधित जमीनमालक, ग्राम पंचायत किंवा ग्रामसभेने प्रस्तावित तारखेच्या किमान सात दिवस आधी रेंज अधिकारी (वनक्षेत्र अधिकारी) किंवा तहसीलदारांना कापणीच्या प्रस्तावित तारखेसंदर्भात आगाऊ सूचना देणे आवश्यक आहे. परिभाषित अटी किंवा नियमांचे उल्लंघन झाल्यास रद्द केले जाऊ शकते

पात्रता

  • अर्जदार हा कोणत्याही वृक्ष आच्छादित क्षेत्राच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी घेऊ इच्छिणारा जमीनमालक असावा.-अर्जदार हा त्याच्या अधिकारक्षेत्रात असलेल्या कोणत्याही वृक्ष आच्छादित महसुली जमिनीच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी घेऊ इच्छिणारा ग्रामपंचायत किंवा ग्रामसभा असावा.-अर्जदाराने जमिनीचे सीमांकन आणि व्यवस्थापनासाठी तहसीलदाराकडे (महसूल) अर्ज केला पाहिजे. लोकवन '; (सार्वजनिक वन), जर जमीन वृक्ष आच्छादित महसुली जमीन असेल तर.-अर्जदाराने विभागीय अधिकारी (वन मंडल अधिकारी) किंवा परिक्षेत्र अधिकारी (वन क्षेत्र अधिकारी) यांच्याकडे व्यवस्थापन प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक आहे.-अर्जदाराने (जमीन मालक) जमिनीच्या मालकी/मालकीसंबंधी घोषणा संलग्न करणे आवश्यक आहे, ज्यात ताज्या जमीन नोंदींच्या (खसरा) प्रमाणित छायाप्रतीचा समावेश आहे.-अर्जदाराने (ग्राम पंचायत/ग्रामसभा) जमिनीचे सीमांकन करून व्यवस्थापनासाठी सुपूर्द केल्यानंतर तहसीलदाराकडे (महसूल) ठराव सादर करणे आवश्यक आहे. लोकवन '; . <बीआर>

अर्ज कसा करावा

Offline

#####* * पायरी 1: व्यवस्थापन प्रस्तावाची सुरुवात * * * * * * * *-अर्जदाराला, जर एखाद्या जमीनमालकाला वृक्ष आच्छादित क्षेत्राचे व्यवस्थापन करायचे असेल तर त्याने विभागीय अधिकारी (वन मंडल अधिकारी) किंवा परिक्षेत्र अधिकारी (वन क्षेत्र अधिकारी) यांच्याकडे प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक आहे. जर अर्जदार ग्रामपंचायत किंवा ग्रामसभा असेल, जी वृक्ष आच्छादित महसुली जमिनीचे व्यवस्थापन करू इच्छित असेल, तर त्यांनी 'लोकवन' (सार्वजनिक वन) म्हणून जमिनीचे सीमांकन आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी तहसीलदाराकडे (महसूल) अर्ज करणे आवश्यक आहे. पायरी 2: जमिनीचे सीमांकन आणि हस्तांतरण (ग्राम पंचायत/ग्रामसभेसाठी आवश्यक) * * *-तहसीलदाराने (महसूल) जमिनीचे सीमांकन करण्याच्या अर्जावर 30 दिवसांच्या आत निर्णय घेणे आवश्यक आहे. - तहसीलदाराने पुढे जाण्याचा निर्णय घेतल्यास, सीमांकन 15 दिवसांच्या आत पूर्ण करणे आवश्यक आहे आणि त्यानंतर जमीन संबंधित ग्रामसभेकडे किंवा ग्रामपंचायतीकडे सुपूर्द करणे आवश्यक आहे. पायरी 3: तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेची तयारी * * * * * * * *-प्रारंभिक प्रस्ताव आणि सीमांकन पायऱ्या (लागू असल्यास) पूर्ण झाल्यानंतर, संबंधित जमीनमालक, ग्राम पंचायत किंवा ग्रामसभेने वृक्ष आच्छादित क्षेत्रासाठी तपशीलवार तांत्रिक व्यवस्थापन योजना तयार करणे आवश्यक आहे. या योजनेत विशिष्ट कामकाजाच्या कालावधीत कापणीचे नियमन, संवर्धन उपाय, लाकूड कापणी, संवर्धन लागवड, माती संवर्धन आणि जैवविविधता संवर्धन यासारख्या विशिष्ट व्यवस्थापन उपक्रमांची रूपरेषा तयार करणे आवश्यक आहे. पायरी 4: मंजुरीसाठी तांत्रिक व्यवस्थापन योजना सादर करणे * * * * * * * -खाजगी जंगलांशी संबंधित प्रस्तावांसाठी, तांत्रिक व्यवस्थापन योजना, पाच प्रतींसह, विभागीय अधिकाऱ्याकडे (वन मंडल अधिकारी) [ * फॉर्म 1 * *] (https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_MP_74_265_00015_00015_1697454194461&type=rule&filename=rule_lokvaniki_2002.pdf) मध्ये विहित केलेल्या स्वरूपाचा वापर करून सादर करणे आवश्यक आहे.-महसुली जमिनीवरील 'लोकवन' (सार्वजनिक वन) संबंधित प्रस्तावांसाठी, पाच प्रतींसह तांत्रिक व्यवस्थापन योजना आणि ग्राम पंचायत किंवा ग्रामसभेने मंजूर केलेला ठराव, फॉर्म 2 * * * (https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_MP_74_265_00015_00015_1697454194461&type=rule&filename=rule_lokvaniki_2002.pdf) मध्ये विहित केलेल्या स्वरूपाचा वापर करून विभागीय अधिकाऱ्याकडे (वन मंडल अधिकारी) सादर करणे आवश्यक आहे. पायरी 5: प्रस्तावाची छाननी आणि तांत्रिक पडताळणी-सक्षम प्राधिकरण (सम्यक अधिकारी) किंवा त्यांनी अधिकृत केलेला प्रतिनिधी, तपशीलांची पडताळणी करण्यासाठी आणि योजनेची व्यवहार्यता सुनिश्चित करण्यासाठी योजनेत नमूद केलेल्या क्षेत्राची प्रत्यक्ष तपासणी किंवा चौकशी करेल. चौकशी अहवालाच्या आधारे सक्षम प्राधिकरण सादर केलेल्या तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेत सुधारणा किंवा सुधारणा प्रस्तावित करू शकते. पायरी 6: अंतिम मंजुरी प्रक्रिया * * * * * * * * *-विभागीय अधिकारी (वन मंडल अधिकारी) तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेला मंजुरी देण्यासाठी जबाबदार असतो. तथापि, तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेत 10 घनमीटरपेक्षा जास्त लाकूड कापणीचा समावेश असल्यास, सक्षम प्राधिकरणाने प्रस्ताव प्राप्त झाल्यापासून 30 दिवसांच्या आत प्रधान मुख्य वनसंरक्षकांमार्फत राज्य सरकारच्या पूर्व मंजुरीसाठी योजना सादर करणे आवश्यक आहे. पायरी 7: निर्णय आणि अंतिम दस्तऐवजीकरणाचे संप्रेषण * * * * * * -सक्षम प्राधिकरणाने खासगी जमिनीसाठी मंजुरीचा आदेश (फॉर्म 3 * * * मध्ये) (https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_MP_74_265_00015_00015_1697454194461&type=rule&filename=rule_lokvaniki_2002.pdf) किंवा [ * फॉर्म 4 * * मध्ये (https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_MP_74_265_00015_00015_1697454194461&type=rule&filename=rule_lokvaniki_2002.pdf) ('लोकवन' साठी) किंवा नकाराचा आदेश, कारणे सांगून अर्जदाराला कळवणे आवश्यक आहे.-जर योजनेत 10 घनमीटरपेक्षा कमी कापणीचा समावेश असेल आणि सादर केल्याच्या 30 दिवसांच्या आत कोणताही निर्णय कळवला गेला नसेल, तर तांत्रिक व्यवस्थापन योजना त्या 30 दिवसांच्या कालावधीच्या समाप्तीच्या तारखेपासून मंजूर असल्याचे मानले जाते. मंजुरी मिळाल्यानंतर सक्षम प्राधिकरण मान्यता आदेशासह मंजूर योजनेची प्रत संबंधित जमीनमालक, ग्रामपंचायती किंवा ग्रामसभेला पाठवते आणि मंजुरी आदेशाची प्रत आणि योजनेचे संबंधित उतारे संबंधित तहसीलदाराकडे (महसूल) जमिनीच्या नोंदींमध्ये (भूमी आभिलेख) नोंदवण्यासाठी पाठवते. <बीआर>

आवश्यक कागदपत्रे

  • ताज्या जमिनीच्या नोंदी (खसरा प्रत).
  • जमिनीचा हक्क/ताब्यात घेण्याबाबतची घोषणा.
  • जमीन मालकी दस्तऐवज (पट्टा/शीर्षक).
  • सीमांकन प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास).
  • तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेचा प्रस्ताव (पाच प्रती आवश्यक).
  • जमीन/भूखंडाचा नकाशा.
  • सर्वेक्षण परिणाम/मूल्यांकनाचा अहवाल.
  • सर्व भागीदारांची संमती (संयुक्त मालकी प्रकरणांसाठी).
  • ग्राम पंचायत/ग्रामसभेचा ठराव (लोकवन प्रस्तावांसाठी आवश्यक).
  • "लोकवन" ("लोकवन" प्रस्तावांसाठी) म्हणून व्यवस्थापनासाठी जमीन सुपूर्द करण्याशी संबंधित दस्तऐवजीकरण.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

जर प्रस्तावित क्षेत्राची सीमा रेषा प्रस्थापित वनजमीनला लागून असेल, तर सीमा स्थितीबाबत पडताळणी करणे कोणाला आवश्यक आहे?

वनपरिक्षेत्र अधिकाऱ्याने (वनपरिक्षेत्र अधिकारी) सीमेच्या अचूक स्थानाबाबत वैयक्तिकरित्या स्वतःला संतुष्ट करणे आवश्यक आहे.

विभागीय अधिकारी (वन मंडल अधिकारी) यांना अंतिम तांत्रिक व्यवस्थापन योजना सादर करताना, किती पूर्ण भौतिक प्रती समाविष्ट केल्या पाहिजेत?

संपूर्ण तांत्रिक व्यवस्थापन योजनेच्या पाच प्रत्यक्ष प्रती अर्ज प्रस्ताव अर्जासह (फॉर्म 1 किंवा फॉर्म 2) सादर करणे आवश्यक आहे.

विचाराधीन भूखंडाच्या मालकीची किंवा सध्याच्या मालकीची स्थिती औपचारिकपणे प्रमाणित करण्यासाठी अर्जदाराकडून कोणती सहाय्यक कागदपत्रे आवश्यक आहेत?

अर्जदाराने इतर अनिवार्य संबंधित कागदपत्रांसह त्यांच्या जमिनीच्या मालकीची किंवा मालकीच्या स्थितीची पुष्टी करणारी घोषणा संलग्न करणे आवश्यक आहे.

जर एखाद्या ग्रामपंचायतीला किंवा ग्रामसभेला महसुली जमिनीचे व्यवस्थापन सार्वजनिक वन (लोकवन) म्हणून करायचे असेल, तर त्यांनी प्रथम कोणत्या विशिष्ट महसुली अधिकाऱ्याशी संपर्क साधावा?

जमीन योग्य प्रकारे सीमांकित करण्यासाठी आणि सार्वजनिक वन (लोकवन) म्हणून व्यवस्थापनासाठी नियुक्त करण्यासाठी ग्राम पंचायत किंवा ग्रामसभेने प्रथम तहसीलदाराकडे (महसूल) अर्ज करणे आवश्यक आहे.

योजना सादर करणाऱ्या अर्जदाराने व्यवस्थापन प्रस्तावाची तयारी किंवा प्रारंभ करण्याबाबत कोणती मूलभूत अट पूर्ण केली पाहिजे?

वैज्ञानिक व्यवस्थापनाचा प्रस्ताव जमीनमालक, ग्रामपंचायती किंवा ग्रामसभेने स्वेच्छेने सुरू केला पाहिजे आणि प्रस्तावित केला पाहिजे.

त्यांच्या मालमत्तेवर व्यवस्थापन योजनेची अंमलबजावणी करण्याची जबाबदारी औपचारिकपणे घ्यायची असेल तर खाजगी व्यक्तीने कोणत्या विशिष्ट निकषांची पूर्तता करणे आवश्यक आहे?

ती व्यक्ती जमीनमालक असली पाहिजे जी त्यांच्या सध्याच्या वृक्ष आच्छादित क्षेत्रांच्या वैज्ञानिक व्यवस्थापनाची जबाबदारी घेऊ इच्छित असेल.

सार्वजनिक वन (लोकवन) व्यवस्थापनाशी संबंधित प्रस्तावांसाठी, जमीन सुपूर्द केल्यानंतर ग्रामपंचायत किंवा ग्रामसभेने कोणत्या अनिवार्य कागदपत्रांचा समावेश करणे आवश्यक आहे?

तहसीलदार (महसूल) यांनी यशस्वीरित्या सीमांकन करून महसुलाची जमीन सार्वजनिक वन (लोकवन) व्यवस्थापनासाठी सुपूर्द केल्यानंतर त्यांनी औपचारिक ठराव सादर करणे आवश्यक आहे.

पुढे जाण्यास स्वारस्य असलेला खाजगी जमीनदार म्हणून, माझ्या वृक्ष आच्छादित क्षेत्राच्या वैज्ञानिक व्यवस्थापनासंदर्भात प्रारंभिक प्रस्ताव कुठे सादर केला पाहिजे?

तुम्ही प्रारंभिक व्यवस्थापन प्रस्ताव एकतर विभागीय अधिकारी (वन मंडल अधिकारी) किंवा परिक्षेत्र अधिकारी (वन क्षेत्र अधिकारी) यांच्याकडे सादर करणे आवश्यक आहे.

जर अर्जाखालील जमिनीचा भाग अनेक व्यक्ती किंवा सह-भागीदारांच्या संयुक्त मालकीचा असेल, तर प्रस्तावाची वैधता सुनिश्चित करण्यासाठी कोणती विशिष्ट पावले उचलली पाहिजेत?

जर अनेक सह-भागीदार असतील, तर जमिनीच्या सर्व संयुक्त मालकांची लेखी संमती किंवा करार सादर करण्याशी अनिवार्यपणे जोडला जाणे आवश्यक आहे.

स्थानिक प्रशासकीय संस्था या संधीसाठी अर्ज करू शकतात का आणि तसे असल्यास, अर्जासाठी त्यांच्या व्यवस्थापन अधिकारक्षेत्रात कोणत्या प्रकारची जमीन असणे आवश्यक आहे?

होय, कोणतीही ग्राम पंचायत किंवा ग्रामसभा अर्ज करू शकते, जर ती जमीन त्याच्या भौगोलिक अधिकारक्षेत्रात असलेली वृक्ष आच्छादित महसुली जमीन असेल.

प्रस्तावित उपक्रम आणि कालमर्यादा निर्दिष्ट करणारी तपशीलवार तांत्रिक व्यवस्थापन योजना अचूकपणे विकसित करण्याची प्राथमिक जबाबदारी कोणाची आहे?

संबंधित अर्जदार, मग तो जमीनदार असो, ग्रामपंचायत असो किंवा ग्रामसभा, तपशीलवार तांत्रिक व्यवस्थापन योजना तयार करण्यासाठी जबाबदार असतो.

या नियमांनुसार व्यवस्थापनासाठी पात्र ठरण्यासाठी, योजनेसाठी प्रस्तावित केलेल्या जमिनीच्या क्षेत्राचे कोणते सामान्य भौतिक वैशिष्ट्य प्रदर्शित करणे आवश्यक आहे?

या क्षेत्राचे मूलभूतपणे वृक्ष आच्छादित क्षेत्र म्हणून वर्गीकरण केले गेले पाहिजे, जे एकतर खाजगी जमिनीत किंवा महसुली जमिनीत स्थित आहे.

ग्रामपंचायत किंवा ग्रामसभेने त्यांचा व्यवस्थापन आराखडा सादर करण्यापूर्वी वृक्ष आच्छादित क्षेत्राचे स्पष्ट सीमांकन आणि हस्तांतरण ही अनिवार्य पूर्वअट आहे का?

होय, प्रथम जमिनीचे सीमांकन केले पाहिजे आणि तहसीलदार (महसूल) यांनी अधिकृतपणे संबंधित ग्रामपंचायत किंवा ग्रामसभेकडे सुपूर्द केले पाहिजे.

अधिकृत घोषणेव्यतिरिक्त, संपूर्ण अर्ज सादर करताना विद्यमान जमीन नोंदींची कोणती प्रत अनिवार्यपणे जोडली जाणे आवश्यक आहे?

नवीनतम जमीन नोंदींची प्रमाणित छायाप्रती, विशेषतः खसरा प्रत, अर्जाच्या कागदपत्रांशी संलग्न करणे आवश्यक आहे.

समाजकल्याण आणि सक्षमीकरणमध्य प्रदेश

आहार अनुदान योजना

दरमहा ₹1,000/- ची आर्थिक मदत.

तपशील पहा →

समाजकल्याण आणि सक्षमीकरणमध्य प्रदेश

आवास सहायता

वसतिगृहे उपलब्ध नसलेल्या त्यांच्या मूळ गावाबाहेर उच्च शिक्षण घेणाऱ्या आदिवासी विद्यार्थ्यांना ही योजना गृहनिर्माण सहाय्य प्रदान करते.

तपशील पहा →

शिक्षण आणि अध्ययनमध्य प्रदेश

आव्ह भट्ट सहायता योजना

1. भोपाळ, इंदूर, जबलपूर, ग्वाल्हेर आणि उज्जैन शहरांमध्ये दरमहा प्रति विद्यार्थी 2,000 रुपये. 1. जिल्हा मुख्यालयात दरमहा प्रति विद्यार्थी ₹1,250/-. 1. तहसील आणि विकास गट स्तरावर…

तपशील पहा →

संबंधित बातम्या