कामगार कल्याण योजना (आरोग्य)
योजनेविषयी
भारत सरकारच्या कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाने 'कामगार कल्याण योजना (आरोग्य)' सुरू केली. या योजनेचा उद्देश असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना सर्वसमावेशक आरोग्य सेवा सुविधा आणि वैद्यकीय आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे हा आहे. ही योजना बाह्यरुग्ण दवाखाना सेवा, इस्पितळाची काळजी आणि जीवन निर्वाह भत्ते आणि प्रसूती लाभांसह कर्करोग, हृदयरोग आणि मूत्रपिंड प्रत्यारोपण यासारख्या गंभीर आजारांसाठी ₹7,50,000/- पर्यंतची आर्थिक भरपाई प्रदान करते. अर्जदार नोंदणीकृत बिडी, सिने किंवा निर्दिष्ट कोळसा खाण कामगार किंवा त्यांच्यावर अवलंबून असलेला असावा. <बीआर>
लाभ
..#* * * सामान्य आरोग्यसेवा * * -10 रुग्णालये आणि 285 औषधालयांच्या जाळ्याच्या माध्यमातून कामगारांना आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्यांना आरोग्य सुविधा पुरविल्या जातात.-चष्मा खरेदीसाठी ₹300/- ची आर्थिक मदत पुरवली जाते..... * * हृदयरोगाच्या उपचारांसाठी ₹30,000/- पर्यंतच्या खर्चाची भरपाई पुरवली जाते....#* * * * मूत्रपिंड रोगांसाठी ₹2,00,000/- पर्यंतच्या खर्चाची भरपाई पुरवली जाते.....* * * * कर्करोग-उपचार, औषधे आणि आहारावरील वास्तविक खर्चाची भरपाई. प्रसूती आणि कुटुंब कल्याण * * -महिला कामगारांना प्रसूती लाभ म्हणून प्रत्येक प्रसूतीसाठी ₹1,000/- अनुदान दिले जाते.-कुटुंब कल्याण उपक्रमांतर्गत नसबंदी करण्यासाठी दरडोई ₹500/- चे आर्थिक प्रोत्साहन दिले जाते.....# * * * क्षयरोग * * *-क्षयरोग रूग्णांसाठी दरमहा ₹750/- ते ₹1,000/- पर्यंत निर्वाह भत्ता दिला जातो.-देखभाल भत्ता ₹ 600/- ते ₹750/- दरमहा आणि क्षयरोगाच्या निवासी उपचारासाठी दरमहा ₹50/- पर्यंत औषध खर्च देय असतो.-क्षयरोग रूग्णांसाठी दररोज ₹15/- चे अन्न भत्ता किंवा ₹20,000/- चे वार्षिक अनुदान दिले जाते. मानसिक आजारांसाठी राज्य खाटांसाठी दरमहा ₹180/- आणि स्वतंत्र खाटांसाठी सहा महिन्यांसाठी दरमहा ₹900/- दिले जातात.-मानसिक आजारांच्या रुग्णांवर अवलंबून असलेल्यांना नऊ महिन्यांसाठी दरमहा ₹ 600/- ते ₹750/- पर्यंत देखभाल भत्ता दिला जातो. * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
पात्रता
अर्जदार नोंदणीकृत बिडी कामगार, सिने कामगार किंवा लोह, मॅंगनीज, क्रोम, चुनखडीचा दगड, डोलोमाइट किंवा अभ्रक खाण कामगार असावा.-अवलंबित-विशिष्ट वैद्यकीय लाभांचा दावा करण्यासाठी अर्जदार पात्र कामगारावर अवलंबून असणे आवश्यक आहे.-अर्जदाराकडे मान्यताप्राप्त असंघटित कामगार म्हणून त्यांची स्थिती दर्शविणारे वैध ओळखपत्र असणे आवश्यक आहे
अर्ज कसा करावा
Offline
पायरी 1: अर्जदाराने त्यांच्या संबंधित प्रदेशातील कामगार कल्याण संघटनेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या जवळच्या कायमस्वरुपी दवाखाने, फिरत्या दवाखाने किंवा सूचीबद्ध रुग्णालयात संपर्क साधणे आवश्यक आहे. पायरी 2: अर्जदाराने त्यांचे वैध कामगार ओळखपत्र आणि संबंधित वैद्यकीय प्रिस्क्रिप्शनसह आवश्यक वैद्यकीय उपचार किंवा आर्थिक भरपाईसाठी औपचारिक विनंती सादर करणे आवश्यक आहे. पायरी 3: कर्करोग, हृदयरोग किंवा मूत्रपिंड प्रत्यारोपण यासारख्या प्रमुख गंभीर उपचारांसाठी, अर्जदाराने वैद्यकीय उपचार सुरू करण्यापूर्वी संबंधित प्रादेशिक कल्याण आयुक्तांकडून विनंती सादर करणे आणि पूर्व प्रशासकीय मंजुरी घेणे आवश्यक आहे. पायरी 4: अर्जदाराने अंतिम वैद्यकीय खर्चाची बिले, पावत्या आणि विहित अर्ज प्रादेशिक कल्याण आयुक्तांच्या कार्यालयात आर्थिक भरपाई आणि निर्वाह भत्ते यशस्वीरित्या जारी करण्यासाठी सादर करणे आवश्यक आहे. <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
- कामगारांचे वैध ओळखपत्र.
- वैद्यकीय प्रिस्क्रिप्शन किंवा उपचार शिफारस पत्र (शस्त्रक्रिया, क्षयरोग, कर्करोग, हृदय, मूत्रपिंड, मानसिक रोग, कुष्ठरोग आणि चष्मा यासाठी आवश्यक).
- वैद्यकीय खर्चाची मूळ देयके आणि पावत्या (उपचार भरपाई दाव्यांसाठी आवश्यक).
- कल्याण आयुक्तांकडून पूर्व मंजुरी पत्र (हृदयरोग, मूत्रपिंड उपचार आणि कर्करोग उपचारांसाठी आवश्यक).
- मुलांचे जन्म प्रमाणपत्र (प्रसूती लाभ आणि कुटुंब नियोजन संचालन योजनेसाठी आवश्यक).
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- अंतर्गल, अपेंडेक्टॉमी किंवा स्त्रीरोगविषयक आजारांवरील उपचार यासारख्या किरकोळ शस्त्रक्रियांमधून जाणाऱ्या व्यक्तींना जास्तीत जास्त किती आर्थिक संरक्षण दिले जाते?
कामगार आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्यांसाठी किरकोळ शस्त्रक्रिया आणि संबंधित आजारांसाठी खर्चाची कमाल मान्य भरपाई ₹30,000/- पर्यंत आहे.
- एखाद्या मान्यताप्राप्त असंघटित कामगारांच्या कुटुंबातील सदस्यांना विशेषतः चष्मा खरेदीसाठी आर्थिक मदतीचा दावा करणे शक्य आहे का?
चष्मा खरेदीसाठी ₹300/- ची आर्थिक मदत केवळ कामगारापुरती मर्यादित आहे आणि ती त्यांच्या अवलंबितांसाठी उपलब्ध नाही.
- कामगारावर अवलंबून असलेल्या कुटुंबातील सदस्यांची उपस्थिती किंवा अनुपस्थिती कुष्ठरोगाच्या उपचारादरम्यान प्रदान केलेल्या मासिक निर्वाह भत्त्यावर कसा परिणाम करते?
कुष्ठरोगी रुग्णांसाठी मासिक निर्वाह भत्ता ₹300/- आश्रित असलेल्यांसाठी आणि ₹200/- आश्रित नसलेल्यांसाठी आहे.
- निवासी उपचार घेत असलेल्या किंवा विशेषतः क्षयरोगाची इस्पितळात काळजी घेत असलेल्या व्यक्तीला त्यांच्या दैनंदिन जीवनावश्यक खर्चात मदत करण्यासाठी मासिक आर्थिक सहाय्य किती प्रमाणात दिले जाते?
क्षयरोग रुग्णांना उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार ₹750/- ते ₹1,000/- पर्यंत मासिक निर्वाह भत्ता दिला जातो.
- कर्करोग, हृदयरोग किंवा मूत्रपिंडाच्या समस्यांसारख्या गंभीर आजारांवर वैद्यकीय उपचार सुरू करण्यापूर्वी रुग्णाने काही अनिवार्य प्रशासकीय पावले उचलली पाहिजेत का?
हृदयरोग, मूत्रपिंड प्रत्यारोपण आणि कर्करोगावर उपचार सुरू करण्यापूर्वी संबंधित कल्याण आयुक्तांची पूर्वपरवानगी घेणे काटेकोरपणे आवश्यक आहे.
- जर एखाद्या कामगाराला मूत्रपिंड प्रत्यारोपण प्रक्रियेतून जावे लागत असेल, तर वैद्यकीय खर्चाच्या आर्थिक परतफेडीची कमाल मर्यादा किती आहे?
मूत्रपिंड प्रत्यारोपण प्रक्रियेशी संबंधित खर्चाच्या परतफेडीची कमाल मर्यादा 2 लाख/- रुपयांपर्यंत आहे
- आरोग्य आणि वैद्यकीय लाभांचा दावा करण्यासाठी असंघटित कामगार म्हणून त्यांची मान्यता यशस्वीरित्या स्थापित करण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीकडे कोणत्या विशिष्ट प्रकारची कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे?
त्या व्यक्तीकडे वैध ओळखपत्र असणे आवश्यक आहे जे विशिष्ट असंघटित क्षेत्रातील मान्यताप्राप्त कामगार म्हणून त्यांची स्थिती स्पष्टपणे दर्शवते.
- जर एखाद्या कामगाराला मानसिक आजारांच्या उपचारासाठी मान्यताप्राप्त रुग्णालयात दाखल केले गेले असेल, तर त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांना घरी काही आर्थिक देखभाल सहाय्य पुरवले जाते का?
मानसिक रोगाच्या रुग्णांवर अवलंबून असलेल्यांना नऊ महिन्यांच्या कालावधीसाठी दरमहा ₹ 600/- ते ₹ 750/- पर्यंत देखभाल भत्ता दिला जातो.
- प्रसूती आणि प्रसूतीसाठी महिला कामगार किती वेळा आर्थिक अनुदानाचा दावा करू शकते यावर काही विशिष्ट मर्यादा किंवा निर्बंध आहेत का?
प्रति प्रसूती ₹1,000/- चे आर्थिक अनुदान महिला कामगारांच्या पहिल्या दोन प्रसूतींपुरते मर्यादित आहे.
- क्षयरोगाने ग्रस्त असलेल्या रुग्णाच्या दैनंदिन आहार किंवा अन्नाच्या गरजा भागविण्यासाठी समर्पित आर्थिक मदतीची तरतूद आहे का?
क्षयरोगाच्या रुग्णांना दररोज ₹15/- अन्न भत्ता किंवा प्रति रुग्ण ₹20,000/- चे एकत्रित वार्षिक अनुदान दिले जाते.
- विशेषतः हृदयरोगाच्या उपचारासाठी केलेल्या खर्चासाठी कामगाराला मिळणाऱ्या आर्थिक परताव्याची कमाल मर्यादा किती आहे?
कामगारांना हृदयरोगाच्या उपचारासाठी ₹30,000/- पर्यंतच्या खर्चाची जास्तीत जास्त परतफेड मिळू शकते.
- जर एखादी व्यक्ती स्वतः विशिष्ट असंघटित क्षेत्रात थेट नोकरी करत नसेल, तर ते अजूनही वैद्यकीय लाभांसाठी पात्र ठरण्याचा दुसरा काही मार्ग आहे का?
ज्या व्यक्ती स्वतः कामगार नाहीत, त्या जर पात्र नोंदणीकृत कामगारावर अवलंबून असतील तर विशिष्ट वैद्यकीय लाभांचा दावा करण्यास पात्र ठरू शकतात.
- वैद्यकीय लाभ आणि आर्थिक मदतीचा दावा करण्यासाठी पात्र ठरण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीला कोणत्या प्रकारची व्यावसायिक पार्श्वभूमी किंवा रोजगाराची स्थिती असणे आवश्यक आहे?
व्यक्ती नोंदणीकृत बिडी कामगार, चित्रपट कामगार किंवा लोह, मॅंगनीज, क्रोम, चुनखडी, डोलोमाइट किंवा अभ्रक यांचा व्यवसाय करणारा बिगर-कोळसा खाण कामगार असणे आवश्यक आहे.
- कर्करोगाच्या विशेष उपचारांसाठी प्रवास करताना रुग्णाचा आणि त्यांच्यासोबत असलेल्या कोणाचा दैनंदिन प्रवासाचा खर्च भागविण्यासाठी काही तरतुदी उपलब्ध आहेत का?
प्रवास भत्ता प्रति व्यक्ती दररोज ₹50/- दराने देय आहे, ज्यामध्ये कर्करोगाचा रुग्ण आणि सोबत असलेला एक सेवक या दोघांचाही समावेश आहे.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →