मुख्य मजकुराकडे जा

जय भीम मुख्यमंत्री प्रतिभा विकास योजना

#अनुसूचित जाती#विद्यार्थी#स्पर्धात्मक परीक्षा#प्रशिक्षण#शिष्यवृत्ती

योजनेविषयी

"जय भीम मुख्यमंत्री प्रतिभा विकास योजना" ही योजना अनुसूचित जाती/जमाती/ओ. बी. सी./अल्पसंख्याक कल्याण विभाग, राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली सरकारने मंत्रिमंडळ निर्णय क्रमांक 2526 दिनांक 12-12-2017 द्वारे सुरू केली. * * उद्देशः * * आर्थिकदृष्ट्या वंचित अनुसूचित जातीच्या (एससी) उमेदवारांना स्पर्धात्मक परीक्षांमध्ये भाग घेण्यास आणि सार्वजनिक/खाजगी क्षेत्रात योग्य नोकरी मिळविण्यात यशस्वी होण्यासाठी दर्जेदार प्रशिक्षण देणे हा या योजनेचा उद्देश आहे. ज्या अभ्यासक्रमांसाठी प्रशिक्षण दिले जाईल ते पुढीलप्रमाणे असेलः अ आणि ब गट परीक्षा संघ लोकसेवा आयोग (यूपीएससी), कर्मचारी निवड आयोग (एसएससी), विविध रेल्वे भरती मंडळे (आरआरबी) आणि न्यायिक सेवा परीक्षा आयोजित करतात. - राज्य लोकसेवा आयोगाद्वारे आयोजित गट अ आणि ब परीक्षा;-बँका, विमा कंपन्या आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांनी (पीएसयू) आयोजित केलेल्या अधिकारी श्रेणी परीक्षा-(अ) अभियांत्रिकी (उदा. आय. आय. टी.-जे. ई. ई. आणि ए. आय. ई. ई. ई.), (ब) वैद्यकीय (उदा. ए. आय. पी. एम. टी.), (क) व्यवस्थापन यासारखे व्यावसायिक अभ्यासक्रम (उदा. कॅट) आणि कायदा (उदा. सी. एल. ए. टी.) आणि (ड) अशा इतर विषयांवर सरकार वेळोवेळी निर्णय घेऊ शकते. शुल्काचे प्रमाणः विविध अभ्यासक्रमांच्या संदर्भात स्वीकारार्ह प्रशिक्षण शुल्क खालीलप्रमाणे असेलः-एस * * एल. नाही. * * * * कोणत्या अभ्यासक्रमासाठी प्रशिक्षण दिले जाईल त्याचे नाव * * * * प्रशिक्षणाचा कालावधी * * * * संस्थेला देण्यात येणाऱ्या प्रशिक्षण शुल्काची कमाल मर्यादा (दोन्ही सरकारी शुल्कासह) तसेच विद्यार्थ्यांचा वाटा) प्रति उमेदवार (₹ मध्ये) * * 1 नागरी सेवा (प्राथमिक)/राज्य नागरी सेवा (प्राथमिक) किमान 5 महिने 40,0002 नागरी सेवा (मुख्य)/राज्य नागरी सेवा (मुख्य) किमान 4 महिने 40,0003 अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, एम. बी. ए. आणि इतर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी प्रवेश परीक्षा किमान 4 महिने 40,0004. यू. पी. एस. सी., राज्य लोकसेवा आयुक्त (एस. पी. एस. सी.), एस. एस. सी. आणि (एस. पी. एस. सी.) द्वारे आयोजित गट ब परीक्षा किमान 4 महिने 30,0005 बँका, एल. आय. सी., जी. आय. सी., पी. एस. यू. मध्ये भरतीसाठी अधिकारी श्रेणी परीक्षा किमान 4 महिने आणि या योजनेअंतर्गत प्रशिक्षित केल्या जाणाऱ्या खाजगी शाळांना 75:25 असेल.

लाभ

  1. प्रशिक्षण वर्गांना उपस्थित राहण्यासाठी स्थानिक विद्यार्थ्यांना प्रति विद्यार्थी ₹2500/- मासिक वेतन दिले जाईल. 1. या योजनेअंतर्गत, स्वीकारार्ह प्रशिक्षण शुल्क रकमेच्या 75 टक्के रक्कम सरकार देईल आणि उर्वरित 25 टक्के रक्कम विद्यार्थ्यांना द्यावी लागेल. 1. 2 लाख रुपयांपर्यंतचे एकूण कौटुंबिक उत्पन्न असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या बाबतीत, सरकारद्वारे संपूर्ण स्वीकार्य प्रशिक्षण शुल्क दिले जाईल. * * टीप 1: संस्थेला प्रत्येक विद्यार्थ्याला पी. एफ. एम. एस./ई. सी. एस. किंवा धनादेशाद्वारे मासिक आधारावर शिष्यवृत्ती द्यावी लागेल. रोख रक्कम भरण्यास परवानगी दिली जाणार नाही. * * टीप 02: * योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या संधींची संख्या विचारात न घेता, विशिष्ट विद्यार्थ्याला दोनपेक्षा जास्त वेळा लाभ घेता येऊ शकतो. तो/ती एखाद्या विशिष्ट स्पर्धात्मक परीक्षेला पात्र असू शकते. तथापि, या योजनेंतर्गत दुसऱ्यांदा प्रशिक्षण सुविधेचा लाभ घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना सरकारद्वारे स्वीकारार्ह प्रशिक्षण शुल्काच्या केवळ 50 टक्के रक्कम दिली जाईल. प्रशिक्षण संस्थेने या योजनेअंतर्गत दोनपेक्षा जास्त वेळा लाभ घेतला नसल्याचे विद्यार्थ्यांकडून प्रतिज्ञापत्र घेणे देखील आवश्यक असेल.

पात्रता

  • विद्यार्थ्यांसाठी पात्रता निकषः * * 1. दिल्लीत राहणाऱ्या अनुसूचित जाती प्रवर्गातील आणि दिल्लीतील शाळांमधून 10वी आणि 12वी उत्तीर्ण (किंवा बाराव्या इयत्तेत शिकणारे) विद्यार्थी, ज्यांचे एकूण कौटुंबिक उत्पन्न वार्षिक 6 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसेल, तेच या योजनेंतर्गत पात्र असतील. 1. विद्यार्थ्यांनी पात्रता परीक्षांमध्ये गुणांची विहित टक्केवारी मिळवलेली असावी, ज्यासाठी योजनेअंतर्गत मोफत प्रशिक्षण देण्याचा प्रस्ताव आहे. * * टीप 1: * * प्रायोजक विभाग काही गरजू विद्यार्थ्यांना निवडक संस्थांखालील प्रशिक्षणासाठी देखील नामांकित करू शकतो. * * टीप 02: * * संबंधित जिल्हा दंडाधिकाऱ्यांच्या कार्यालयाने जारी केलेली उत्पन्न आणि जातीची प्रमाणपत्रे निवडक संस्थांनी विद्यार्थ्यांकडून मिळवावी. टीप 3: जेथे परीक्षा दोन टप्प्यात घेतली जाते. प्राथमिक आणि मुख्य, उमेदवारांना दोन्ही परीक्षांसाठी मोफत प्रशिक्षण मिळण्याचा हक्क असेल. त्यांना त्यांच्या सोयीनुसार प्राथमिक आणि मुख्य या दोन्ही परीक्षांसाठी मोफत प्रशिक्षण मिळण्याचा हक्क असेल. तथापि, उमेदवाराची मुलाखतीसाठी निवड झाल्यास मुलाखतीसाठी प्रशिक्षणाच्या संधींच्या संख्येवर कोणतेही बंधन राहणार नाही. * * टीप 04: * * निवडलेल्या विद्यार्थ्यांना सर्व वर्गांना उपस्थित राहावे लागेल. कोणताही विद्यार्थी 15 दिवसांपेक्षा जास्त काळ कोणत्याही वैध कारणाशिवाय अनुपस्थित राहिल्यास, त्याला/तिला मोफत प्रशिक्षणाचा लाभ बंद केला जाईल आणि त्याच्या/तिच्या जागी दुसरा विद्यार्थी घेतला जाईल. * * प्रशिक्षण संस्थांच्या समावेशासाठी अर्ज करण्यासाठी पात्रता निकषः * * 1. संस्था नोंदणीकृत संस्था असावी किंवा संस्था नोंदणी कायदा, 1860/कंपनी कायदा, 2013 किंवा राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाच्या इतर कोणत्याही संबंधित कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत कोणत्याही संस्थेद्वारे चालवली गेली पाहिजे. 1. विभागाने सूचीबद्ध करण्यासाठी संस्थांकडून अर्ज मागवण्याच्या अधिसूचनेच्या तारखेपर्यंत संस्थेला किमान 3 वर्षांचा अनुभव असावा. 1. या योजनेअंतर्गत अर्ज करताना संस्था किमान 3 वर्षांच्या कालावधीसाठी पूर्णपणे कार्यरत असली पाहिजे आणि प्रत्येक वर्षी किमान दोन वर्षांसाठी अभ्यासक्रमात किमान 100 विद्यार्थ्यांची नोंदणी केलेली असावी, ज्या वर्षात सूचीबद्धतेसाठी निवड झाली होती त्या वर्षाच्या अगदी आधी. 1. अर्ज केलेल्या अभ्यासक्रमांमध्ये दर्जेदार प्रशिक्षण देण्यासाठी संपूर्ण आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी संस्थेकडे योग्य पायाभूत सुविधा असणे आवश्यक आहे.

अर्ज कसा करावा

Offline

पायरी 1: अर्जदाराने संबंधित प्रशिक्षण संस्थेला (नोंदणीकृत खाजगी संस्था/स्वयंसेवी संस्थांद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या नामांकित संस्था/केंद्रांना) भेट देणे आवश्यक आहे. पायरी 02: आता इच्छुक विद्यार्थ्यांना संबंधित प्रशिक्षण संस्थांकडून नोंदणी अर्ज गोळा करावा लागेल. पायरी 3: सर्व अनिवार्य तपशील भरा आणि अर्जासह सर्व आवश्यक कागदपत्रे जोडा. पायरी 04: भरलेला अर्ज संबंधित प्रशिक्षण संस्थेकडे सादर करा. पायरी 05: यशस्वी पडताळणीनंतर विद्यार्थी योजनेचा लाभ घेऊ शकतात. टीप 1: प्रशिक्षण संस्थेने स्वतः संस्थेने ठरवलेल्या शैक्षणिक निकष/पात्रता चाचण्यांच्या आधारे विद्यार्थ्यांची निवड करावी. तथापि, संस्था अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांसाठी हे निकष योग्य प्रकारे शिथिल करू शकतात. संस्थेने निश्चित केलेले कोणतेही निकष नसल्यास, ज्या संबंधित स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी प्रशिक्षण दिले जाणार आहे, त्या पात्रता परीक्षेत त्यांनी मिळवलेल्या गुणांच्या आधारे तयार केलेल्या गुणवत्तेच्या आधारे विद्यार्थ्यांची निवड केली जावी. * * टीप 02: * * प्रायोजक विभाग काही गरजू विद्यार्थ्यांना निवडक संस्थांखालील प्रशिक्षणासाठी देखील नामांकित करू शकतो. टीप 3: या योजनेची व्यापक प्रसिद्धी करण्याच्या दृष्टीने, प्रशिक्षण संस्था स्थानिक वर्तमानपत्रांमध्ये जाहिराती जारी करेल आणि योजनेच्या तरतुदींनुसार पात्र अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांकडून अर्ज मागवेल.

आवश्यक कागदपत्रे

  1. अर्जदाराचे आधार कार्ड
  2. शैक्षणिक प्रमाणपत्र (10 वी आणि 12 वी गुणपत्रिका)
  3. निवासाचा पुरावा
  4. जातीचे प्रमाणपत्र
  5. रेशन कार्ड
  6. पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
  7. बँक खात्याचा तपशील

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

योजनेचा उद्देश काय आहे?

आर्थिकदृष्ट्या वंचित अनुसूचित जातीच्या (एससी) उमेदवारांना स्पर्धात्मक परीक्षांमध्ये भाग घेण्यास आणि सार्वजनिक/खाजगी क्षेत्रात योग्य नोकरी मिळविण्यात यशस्वी होण्यासाठी दर्जेदार प्रशिक्षण देणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.

योजनेची अंमलबजावणी करणारा विभाग कोणता आहे?

नोंदणीकृत खाजगी संस्था/स्वयंसेवी संस्थांद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या नामांकित संस्था/केंद्रांच्या माध्यमातून ही योजना राबवली जाईल.

कोणत्या विभागाने ही योजना सुरू केली आहे?

अनुसूचित जाती/जमाती/ओ. बी. सी./अल्पसंख्याक कल्याण विभाग, राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली सरकार

योजनेचा फायदा काय?

या योजनेअंतर्गत, प्रशिक्षण शुल्काच्या 75 टक्के रक्कम सरकार देईल आणि उर्वरित 25 टक्के रक्कम विद्यार्थ्यांना द्यावी लागेल, तसेच प्रशिक्षण वर्गांना उपस्थित राहण्यासाठी स्थानिक विद्यार्थ्यांना प्रति विद्यार्थी ₹2500/- मासिक वेतन दिले जाईल.

विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती कशी मिळेल?

संस्थेला प्रत्येक विद्यार्थ्याला पी. एफ. एम. एस./ई. सी. एस. किंवा धनादेशाद्वारे मासिक आधारावर शिष्यवृत्ती द्यावी लागेल. रोख रक्कम भरण्यास परवानगी दिली जाणार नाही.

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कोण पात्र आहे?

दिल्लीत राहणारे अनुसूचित जातीचे विद्यार्थी आणि दिल्लीतील शाळांमधून 10 वी आणि 12 वी (किंवा 12 वी मध्ये शिकणारे) उत्तीर्ण झालेले विद्यार्थी या योजनेंतर्गत पात्र असतील.

ही योजना केवळ दिल्ली राज्यातील रहिवाशांसाठी आहे का?

होय, अर्जदार दिल्लीचा रहिवासी असावा.

या योजनेअंतर्गत उत्पन्नाचे काही निकष आहेत का?

कुटुंबाचे एकूण वार्षिक उत्पन्न 6 लाख रुपयांपेक्षा कमी असलेले विद्यार्थी या योजनेंतर्गत पात्र ठरतील.

ही योजना केवळ अनुसूचित जातीच्या वर्गासाठी आहे का?

होय, केवळ अनुसूचित जातीचे विद्यार्थी या योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र आहेत.

ही योजना केवळ अनुसूचित जातीच्या वर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी आहे का?

प्रशिक्षण संस्थेने स्वतः संस्थेने ठरवलेल्या शैक्षणिक निकष/पात्रता चाचण्यांच्या आधारे विद्यार्थ्यांची निवड केली पाहिजे. तथापि, संस्था अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांसाठी हे निकष योग्य प्रकारे शिथिल करू शकतात. संस्थेने निश्चित केलेले कोणतेही निकष नसल्यास, ज्या संबंधित स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी प्रशिक्षण दिले जाणार आहे, त्या पात्रता परीक्षेत त्यांनी मिळवलेल्या गुणांच्या आधारे तयार केलेल्या गुणवत्तेच्या आधारे विद्यार्थ्यांची निवड केली जावी.

प्रायोजक विभाग काही विद्यार्थ्यांची नावेही प्रशिक्षणासाठी नामांकित करू शकतो का?

होय, प्रायोजक विभाग काही गरजू विद्यार्थ्यांना निवडलेल्या संस्थांच्या अंतर्गत प्रशिक्षणासाठी देखील नामांकित करू शकतो.

या योजनेचा लाभ विद्यार्थी किती वेळा घेऊ शकतो?

योजनेअंतर्गत लाभ एका विशिष्ट विद्यार्थ्याला, संधीची संख्या कितीही असली तरी, दोनपेक्षा जास्त वेळा मिळू शकतात; तो/ती एखाद्या विशिष्ट स्पर्धात्मक परीक्षेला पात्र असू शकते.

योजनेअंतर्गत शुल्क वाटून घेण्याचे प्रमाण किती आहे?

सरकारी आणि खाजगी शाळांमधून शिक्षण पूर्ण केलेल्या विद्यार्थ्यांना या योजनेंतर्गत प्रशिक्षण देण्याचे प्रमाण 75 असेलः 25.

अर्जदार योजनेचा लाभ कसा घेऊ शकतो?

अर्जदाराने संबंधित प्रशिक्षण संस्थेला (नोंदणीकृत खाजगी संस्था/स्वयंसेवी संस्थांद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या नामांकित संस्था/केंद्रे) भेट देणे आवश्यक आहे.

समाजकल्याण आणि सक्षमीकरणदिल्ली

बांधकाम कामगारांसाठी अपघाती मृत्यू सहाय्य

- नोकरीच्या दरम्यान, अपघातामुळे मृत्यू झाल्यास सदस्यांच्या नामनिर्देशितांना/अवलंबितांना ₹ 2,00,000 ची आर्थिक मदत दिली जाते

तपशील पहा →

व्यवसाय आणि उद्योजकतादिल्ली

कारागीरांना प्रोत्साहन

विविध राष्ट्रीय सर्वोच्च महामंडळांनी आयोजित केलेल्या जत्रा आणि मेळ्यांमध्ये कारागिरांना सहभागी होण्याची संधी महामंडळ पुरवते. अनुसूचित जाती प्रवर्गातील लाभार्थ्यांसाठी वेतन *…

तपशील पहा →

व्यवसाय आणि उद्योजकतादिल्ली

मोठी कर्ज योजना

₹ 5,00,000 पर्यंतचे मुदत कर्ज-प्रत्येक प्रकरणानुसार इच्छुक अर्जदार/लाभार्थी यांनी मागितलेल्या एकूण प्रकल्प खर्चाचा/कर्जाचा एक भाग म्हणून. सहा महिन्यांच्या स्थगिती कालावधीसह पाच…

तपशील पहा →

समाजकल्याण आणि सक्षमीकरणदिल्ली

दृष्टिबाधितांसाठी बस प्रवास सुविधा/बस सवलती

1. दिल्ली परिवहन महामंडळ दृष्टीदोष असलेल्या व्यक्तींना डी. टी. सी. बसमधून मोफत प्रवास करण्याची सुविधा पुरवते. 1. 100% अपंगत्व असलेल्या अर्जदाराला त्यांच्या अनुरक्षक/परिचरासाठी 50…

तपशील पहा →

संबंधित बातम्या