इनोव्हेशन इन सायन्स पर्स्यूट फॉर इन्स्पायर्ड रिसर्च (इन्स्पायर)-इंटर्नशिप

इन्स्पायर इंटरन्शिपचा उद्देश इयत्ता दहावीच्या बोर्डाच्या स्तरावरील अव्वल 1 टक्के विद्यार्थ्यांना उन्हाळा किंवा हिवाळ्यात विज्ञान शिबिरे आयोजित करून अनुभव प्रदान करणे हा आहे, ज्यामुळे त्यांना नोबेल पारितोषिक विजेत्यांसह भारत आणि परदेशातील विज्ञानाच्या दिग्गजांशी संवाद साधण्याची संधी मिळते, जेणेकरून त्यांना वैज्ञानिक प्रयत्नांचा आनंद घेता येईल. ही विज्ञान शिबिरे विद्यार्थ्यांच्या विज्ञानातील जिज्ञासेला चालना देतात, त्यांना चौकटीबाहेर विचार करण्यास मदत करतात आणि पुढील अभ्यासासाठी विज्ञानाचे विषय निवडण्यासाठी कमी वयाच्या विद्यार्थ्यांना आकर्षित करतात. दहावीच्या बोर्डाच्या परीक्षेत अव्वल एक टक्के गुण मिळवणाऱ्या आणि अकरावीमध्ये विज्ञान शाखेचा अभ्यास करणाऱ्या 50,000 विद्यार्थ्यांना दरवर्षी उन्हाळी/हिवाळी शिबिरांचा लाभ मिळेल. ही शिबिरे मुलांच्या विज्ञानातील कुतूहलाला चालना देतील; त्यांना चौकटीबाहेर विचार करण्यास मदत करा आणि 16-17 वर्षांच्या लहान वयात (म्हणजे अकरावीच्या वर्गात) विद्यार्थ्यांना संशोधन कारकीर्द करण्यासाठी आकर्षित करा.

• उन्हाळी/हिवाळी शिबिराचा कालावधीः * * 5 दिवस (प्रवासाचे दिवस वगळता) * * शिबिराचे स्वरूपः * * मेट्रोपॉलिटन शहरे वगळता निवासी प्रशिक्षणार्थींसाठीः * * 1. प्रत्येक दिवशी कार्यक्रमाच्या वेळापत्रकात किमान दोन व्याख्याने, सकाळच्या वेळी दीड तासांची चर्चा आणि त्यानंतर दुसऱ्या सहामाहीत प्रत्यक्ष अनुभव (म्हणजे 1400 तास ते 1730 तास) यांचा समावेश असावा. 1. नवीन आणि नाविन्यपूर्ण कल्पनांवर लिहिण्यासाठी प्रशिक्षणार्थींसाठी सत्रे आयोजित करून समन्वयकाने राष्ट्रीय महत्त्वाच्या मुद्द्यांवरील विचार प्रक्रियेत विद्यार्थ्यांना गुंतवले पाहिजे. प्राधान्याची काही प्रमुख क्षेत्रे खालीलप्रमाणे आहेतः दुसरी हरित क्रांती; नवीकरणीय आणि नवीकरणीय ऊर्जा; स्वच्छ ऊर्जा; शाश्वततेसाठी नैसर्गिक संसाधनांचा वापर; मेक इन इंडिया; स्वच्छ भारत आणि गंगा पुनरुज्जीवन; ऊर्जा संवर्धन कार्यक्षमता आणि शाश्वतता; दुसऱ्या हरित क्रांतीसाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर; दुग्ध आणि पशुधन क्षेत्र; घन आणि द्रव कचरा व्यवस्थापन; संसाधनांच्या संवर्धनासाठी कचऱ्याची पुनर्प्रक्रिया आणि प्रक्रिया. 1. कार्यक्रमाचे समन्वयक पहिल्या दिवशी विद्यार्थ्यांसमवेत जेवणाच्या पूर्वसंध्येला संवादात्मक सत्र आयोजित करू शकतात आणि देशाच्या विकासात विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या भूमिकेबद्दल चर्चा सुरू करू शकतात. 1. वरील क्षेत्रांवर नवीन आणि नाविन्यपूर्ण कल्पना लिहिण्यावर सहभागी प्रशिक्षणार्थींसह एक सत्र. आयोजक चौथ्या किंवा पाचव्या दिवशी उपस्थित असलेल्या बाह्य मार्गदर्शकांकडून या कल्पनांचे मूल्यमापन करेल आणि पहिल्या 2-3-10 च्या रॅकिंगमधील सर्वोत्तम तीन लेखांची निवड करेल. ज्या प्रशिक्षणार्थींचे लेखन पहिल्या-दहाव्या रँकसाठी निवडले जाईल त्यांना समारोप समारंभात सन्मानित केले जाईल. 1. भेट देणाऱ्या प्रत्येक नोबेल विजेत्याला प्रशिक्षणार्थींशी संवाद साधावा लागतो. 1. दररोज मार्गदर्शकांसह इन्स्पायर प्रशिक्षणार्थींच्या जेवणाच्या पूर्व चर्चेचे आयोजन केले जाऊ शकते. 1. भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवनशास्त्र, पृथ्वी विज्ञान, गणितीय विज्ञान इत्यादी क्षेत्रातील प्रयोगशाळेच्या पायाभूत सुविधा, ध्वनी प्रणालीसह सभागृह, अतिथीगृह, मुले आणि मुलींसाठी वसतिगृह. आयोजक/मार्गदर्शकांसाठीः * * 1. 5 दिवसांच्या इन्स्पायर इंटर्नशिप कॅम्पसाठी (प्रवासाचे दिवस वगळता), इन्स्पायर इंटर्नशिप कॅम्पचा खर्च भागविण्यासाठी समन्वय संस्था/विभाग/एजन्सीला ₹6500/- विद्यार्थी (सर्वोच्च कमाल मर्यादा/विद्यार्थी म्हणून) प्रदान केले जातील. 1. या खर्चामध्ये प्रवास खर्च (हक्क आणि वास्तविकतेनुसार), भोजन आणि निवास, पुस्तके आणि लहान प्रायोगिक उपकरणांसह स्थिर, उपभोग्य वस्तू, मानधन (मार्गदर्शकांना) इत्यादींचा समावेश आहे. ), आणि संबंधित इन्स्पायर प्रशिक्षण शिबिरांसाठी आमंत्रित केलेले विद्यार्थी आणि भारतीय मार्गदर्शक यांच्यासाठी संस्थात्मक खर्च. 1. संपूर्ण शिबिराच्या कालावधीत मार्गदर्शकाने एका दिवसापेक्षा जास्त काळ योगदान दिल्यास, प्रत्येक मार्गदर्शकाला 6000 रुपयांच्या कमाल मर्यादेसह, मार्गदर्शकांना योगदान देणाऱ्या दिवसाला जास्तीत जास्त 3000 रुपये मानधन दिले जावे. 1. आंतरराष्ट्रीय मार्गदर्शक म्हणून या शिबिरातील विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्यासाठी नोबेल विजेत्याला आमंत्रित करण्यासाठी, इन्स्पायरमध्ये प्रत्येक नोबेल विजेत्याला जास्तीत जास्त ₹ 10,00,000 (सर्वसमावेशक) सह सहाय्य प्रदान करण्याची तरतूद देखील आहे. दरवर्षी कमाल 50 क्र. नोबेल पारितोषिक विजेत्यांना इन्स्पायर इंटर्नशिप कॅम्पमध्ये आमंत्रित केले जाऊ शकते.

• • इंटर्नसाठी * * 1. अर्जदार शालेय विद्यार्थी असावा. 1. अर्जदार त्यांच्या 10 व्या बोर्डाच्या परीक्षेत सर्वोच्च एक टक्के रँकिंगमध्ये असावा. 1. अर्जदार 11 वीच्या वर्गात विज्ञान शाखेचा अभ्यास करत असावा. 1. अर्जदाराने यापूर्वी अशाच प्रकारच्या शिबिरात सहभागी व्हायला नको होते. 1. अर्जदार त्याच राज्यात किंवा केंद्रशासित प्रदेशात असावा. जर संबंधित परीक्षा मंडळातील अव्वल 1 टक्के विद्यार्थ्यांची संख्या, अशा शिबिरांमध्ये सहभागी होण्यासाठी दिलेल्या इन्स्पायर प्रशिक्षणार्थींच्या संख्येपेक्षा जास्त असेल, तर संबंधित राज्य/केंद्रशासित प्रदेशांच्या इन्स्पायर प्रशिक्षणार्थींच्या शिबिरासाठी, जर त्यांनी त्यासाठी अर्ज केला असेल तर, अव्वल श्रेणीतील विद्यार्थ्यांची निवड केली जाईल. इन्स्पायर इंटर्नशिप कॅम्प आयोजित करण्यासाठी विद्यापीठ/महाविद्यालय किंवा शैक्षणिक/संशोधन संस्थेकडे संबंधित विज्ञान प्रयोगशाळांच्या आवश्यक पायाभूत सुविधा असाव्यात. 1. सुसज्ज ध्वनी प्रणाली आणि एल. सी. डी. प्रक्षेपकांसह सभागृहाची उपलब्धता. 1. अतिथीगृह, मुलींसाठी आणि मुलांसाठी वसतिगृहाची उपलब्धता, धारण क्षमतेसह. 1. इन्स्पायर प्रशिक्षण शिबिराच्या आयोजनाची प्रशासकीय आणि आर्थिक जबाबदारी विद्यापीठ, महाविद्यालय किंवा शैक्षणिक/संशोधन संस्थेकडे असेल. इन्स्पायर इंटर्नशिपसाठी विविध अकादमीचे सदस्य, भटनागर पुरस्कार विजेते, शास्त्रज्ञ आणि राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे शिक्षणतज्ज्ञ हे मार्गदर्शक असतील.

Online

• • प्रस्ताव सादर करणे * * 1 वरील पात्रता निकषांची पूर्तता करणारे आणि इन्स्पायर इंटर्नशिप शिबिराचे आयोजन करू इच्छिणारी कोणतीही सार्वजनिक किंवा खाजगी अनुदानित विद्यापीठ किंवा महाविद्यालयीन शैक्षणिक/संशोधन संस्था कार्यक्रमाच्या आयोजनाच्या प्रस्तावित तारखेपासून तीन महिने अगोदर ऑनलाईन प्रस्ताव सादर करू शकते. 1. या प्रस्तावावर संस्थेच्या प्रमुखांनी स्वाक्षरी केलेले समर्थन पत्र आणि पी. एफ. एम. एस. युनिक एजन्सी कोड असेल आणि आयोजक संबंधित विद्यापीठ किंवा महाविद्यालय किंवा शैक्षणिक/संशोधन संस्थेचा नियमित कर्मचारी देखील असेल.

प्रशिक्षणार्थींसाठी

1. त्यांच्या 10 व्या बोर्डाच्या परीक्षेत अव्वल एक टक्के रँकिंगमध्ये असल्याचा पुरावा.
2. 11 वीच्या विज्ञान शाखेत नावनोंदणीचा पुरावा.
3. संस्थेकडून प्रामाणिक प्रमाणपत्र.
4. अर्जदाराने यापूर्वी अशाच प्रकारच्या शिबिराला हजेरी लावली नसल्याची घोषणा.

टीपःजर संबंधित परीक्षा मंडळातील अव्वल 1 टक्के विद्यार्थ्यांची संख्या आय. एन. एस. पी. आय. आर. ई. प्रशिक्षणार्थींच्या वाटप केलेल्या संख्येपेक्षा जास्त असेल, तर संबंधित राज्य/केंद्रशासित प्रदेशातील अशा शिबिरांमध्ये सहभागी होण्यासाठी, जर त्यांनी त्यासाठी अर्ज केला असेल तर आय. एन. एस. पी. आय. आर. ई. प्रशिक्षणार्थी विज्ञान शिबिरासाठी अव्वल श्रेणीतील विद्यार्थ्यांची निवड केली जाईल.

आयोजकासाठी

1. इन्स्पायर इंटर्नशिप शिबिराचा संपूर्ण अहवाल डी. एस. टी. कडे बाह्य हार्ड डिस्कवर खालील प्रकारे सादर करावाः
2. संस्थेच्या प्रमुखांकडून मान्यता प्रमाणपत्र, कार्यक्रम अनुसूची इत्यादींसह अपलोडसह अर्जाची एक हार्ड कॉपी आयोजित इन्स्पायर इंटर्नशिप विज्ञान शिबिर निवासी स्वरूपाचे होते या घोषणेसह सादर करणे आवश्यक आहे.
3. प्रत्येक दिवसासाठी विद्यार्थ्यांची उपस्थिती (फक्त स्वाक्षरी) (5 दिवस)
4. प्रत्येक विद्यार्थ्याचे नोंदणी अर्ज
5. प्रत्येक विद्यार्थ्यांचे अभिप्राय फॉर्म
6. एका पानावरील विद्यार्थ्यांच्या अभिप्रायाचा सारांश (मानक स्वरूपातील कार्यक्रम समन्वयकाचे पालन)
7. अभ्यासक्रम समन्वयकांचा अभिप्राय
8. पाच दिवसांच्या कार्यक्रमाची चित्रफीत
9. कट-ऑफ गुण, पत्ते आणि स्वाक्षरी असलेल्या विद्यार्थ्यांची यादी.
10. आयोजकांनी पाळलेल्या वेळापत्रकासह मार्गदर्शकांची यादी आणि मार्गदर्शकांनी दररोज केलेल्या भाषणांचे/संवादांचे शीर्षक.
11. शिबिरात सराव सत्राचे तपशील पाळले गेले
12. पहिल्या, दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि दहाव्या क्रमांकाच्या विद्यार्थ्यांचे वैज्ञानिक आणि तांत्रिक लेखन.
13. लेखापरीक्षित उपयोग प्रमाणपत्र आणि खर्चाचे विवरण (2 प्रती) कार्यक्रम पूर्ण झाल्याच्या तारखेपासून केवळ दोन महिन्यांच्या आत डी. एस. टी. स्वरूपात (कामगिरी 12ए) सादर करणे आवश्यक आहे.
14. मंजूर शिबिरांसाठी अनुदानावर मिळवलेल्या व्याजासह खर्च न केलेली शिल्लक खाती निश्चित केल्यानंतर लगेचच नॉन-टॅक्स पावती पोर्टलद्वारे (एन. टी. आर. पी.) जमा करावी.

संक्षिप्त अहवाल(हार्ड तसेच सॉफ्ट कॉपी (पी. डी. एफ.)-ई-मेलशी संलग्न ई-मेल म्हणूनः [email protected])

1. मंजुरी आदेशाची प्रत
2. राज्य शिक्षण मंडळ, सी. बी. एस. ई., आय. सी. एस. ई. इत्यादी त्यांच्या शिक्षण मंडळातून कटऑफ गुणांसह सहभागी होणाऱ्या विद्यार्थ्यांची यादी.
3. विद्यार्थ्यांची पाच दिवसांची उपस्थिती
4. त्यांच्या संपर्क तपशीलासह मार्गदर्शकांची यादी आणि भाषणाचे शीर्षक
5. शिबिरातील कार्यक्रमाचे वेळापत्रक
6. दिलेल्या स्वरूपात विद्यार्थ्यांचा अभिप्राय सारांश (कार्यक्रम समन्वयकाद्वारे इन्स्पायर संकेतस्थळावर उपलब्ध स्वरूपात संकलित)
7. कार्यक्रम समन्वयकांचा अभिप्राय
8. पहिल्या दहा विजेत्यांचे नाविन्यपूर्ण कल्पना लेखन
9. जी. एफ. आर. 2017 मधील लेखापरीक्षित उपयोग प्रमाणपत्र, 12ए कामगिरी
10. खर्चाचे विवरण
11. निवासी शिबिराचे प्रमाणपत्र

कार्यक्रम समन्वयकाद्वारे राखून ठेवला जाणारा अहवाल

1. डी. एस. टी. कडे सादर केलेल्या अहवालाची सॉफ्ट आणि हार्ड प्रत आयोजक संस्थेने त्यांच्या नोंदीसाठी ठेवली पाहिजे.
2. तसेच, सहभागी विद्यार्थ्यांनी विद्यार्थ्याचे छायाचित्र, आधार कार्ड क्रमांक, कट-ऑफ गुण, अकरावी इयत्तेतील अभ्यासक्रम आणि त्याने/तिने यापूर्वी अशाच प्रकारच्या शिबिरात हजेरी लावली नसल्याची घोषणा यासह नोंदणी आणि अभिप्राय फॉर्म योग्यरित्या भरणे शिबिराच्या आयोजकाने राखून ठेवणे आवश्यक आहे.