इनोव्हेशन इन सायन्स पर्स्यूट फॉर इन्स्पायर्ड रिसर्च (इन्स्पायर)-फेलोशिप

देशातील विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचा पाया मजबूत करण्यासाठी भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाने (डी. एस. टी.) राबवलेल्या इन्स्पायर योजनेच्या घटकांपैकी इन्स्पायर फेलोशिप हा एक घटक आहे. विज्ञान/अभियांत्रिकीमधील पदव्युत्तर पदवी किंवा वैद्यकशास्त्रातील पदवी/पदव्युत्तर पदवीनंतर अभियांत्रिकी, वैद्यकशास्त्र, कृषी, पशुवैद्यकीय, फार्मसी इत्यादींसह मूलभूत आणि उपयोजित विज्ञानातील डॉक्टरेट पदवी मिळविण्यासाठी विद्यार्थ्यांना आकर्षित करण्यावर हा घटक लक्ष केंद्रित करतो.

'इन्स्पायर फेलोशिप' च्या 'प्रभावी तारखेपासून' किंवा पीएच. डी. कार्यक्रम पूर्ण झाल्यापासून (म्हणजेच, ही शिष्यवृत्ती जास्तीत जास्त पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी वैध असेल. यशस्वी पीएच. डी. व्हायवा-व्हॉइस) च्या तारखेपर्यंत, जे आधी असेल ते. सदस्यांना एच. आर. ए. देखील यजमान संस्थेच्या स्थानानुसार भारत सरकारच्या निकषांनुसार लागू होईल. आकस्मिक अनुदानाचा खर्च यजमान संस्थेच्या निकषांनुसार नियंत्रित केला जाईल. आकस्मिक अनुदानाची मर्यादा ₹20,000/वर्ष आहे. वर्षअखेरीस आकस्मिक अनुदानाची खर्च न केलेली शिल्लक पुढील वर्षासाठी समायोजित केली जाईल, ज्याची कमाल मर्यादा 20,000 रुपये असेल. इन्स्पायर फेलोला कोणत्याही राष्ट्रीय किंवा आंतरराष्ट्रीय प्रयोगशाळा/विद्यापीठ/संस्थेत अल्पकालीन संशोधन इंटर्नशिपचा लाभ घेण्यासाठी शिष्यवृत्तीच्या 5 वर्षांच्या कार्यकाळात एक किंवा अनेक स्लॉटमध्ये जास्तीत जास्त 18 महिन्यांच्या कालावधीसाठी परवानगी दिली जाईल. जे. आर. एफ. पासून एस. आर. एफ. पर्यंत शिष्यवृत्तीचे उन्नतीकरण * * ज्युनियर रिसर्च फेलोशिप (जे. आर. एफ.) पासून सीनियर रिसर्च फेलोशिप (एस. आर. एफ.) पर्यंत शिष्यवृत्तीचे उन्नतीकरण सामान्यतः इन्स्पायर फेलोशिपची दोन (2) वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर विचारात घेतले जाईल. तथापि, जर इन्स्पायर फेलोला संबंधित यजमान संस्थेत केलेल्या पीएच. डी. कार्यातून कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय समवयस्क-पुनरावलोकन नियतकालिकात किमान एक संशोधन प्रबंध (प्रथम लेखक म्हणून) स्वीकारला असेल तर एक वर्ष पूर्ण झाल्यानंतर तो जे. आर. एफ. म्हणून विचारात घेतला जाऊ शकतो. शिष्यवृत्ती अनुदान पी. एफ. एम. एस. च्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या यजमान संस्थेच्या सी. एन. ए. (सेंट्रल नोडल एजन्सी) मॉडेलनुसार बँक ऑफ महाराष्ट्रातील झेड. बी. एस. ए. बँक खात्यात हस्तांतरित केले जाईल. यजमान संस्थेच्या निकषांनुसार यजमान संस्था विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात मासिक शिष्यवृत्ती हस्तांतरित करेल.

1. अभियांत्रिकी, फार्मसी, कृषी विज्ञान आणि पशुवैद्यकीय विज्ञानासह मूलभूत/उपयोजित विज्ञानातील पदव्युत्तर (पीजी) स्तरावरील परीक्षेत भारतातील कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठ आणि शैक्षणिक संस्थांमध्ये (स्वायत्त महाविद्यालये वगळता) प्रथम श्रेणीधारक. 1. केवळ भारतातील विद्यापीठ/संस्थेने घेतलेल्या वैद्यकशास्त्रातील पदवीधर/पदव्युत्तर स्तरावरील परीक्षेत प्रथम श्रेणीधारक. 1. संपूर्ण अभ्यासक्रम/अभ्यासक्रमासाठी किमान 70 टक्के गुणांसह (किंवा सी. जी. पी. ए. समतुल्य) किमान 07 विद्यार्थ्यांच्या तुकडीचा आकार असलेल्या मूलभूत/उपयोजित विज्ञान विषय अभ्यासक्रम/अभ्यासक्रमात विद्यापीठात प्रथम क्रमांक मिळवणे आवश्यक आहे. एम. एस. सी. एकात्मिक एम. एस./एम. एस. सी. मध्ये किमान 70 टक्के गुण (किंवा सी. जी. पी. ए. समतुल्य) मिळवलेले इन्स्पायर विद्वान. टीप 1: * * इन्स्पायर फेलोशिपसाठी केवळ पात्रता निकषांची पूर्तता केल्याने फेलोशिपच्या अंतिम प्रस्तावाची हमी मिळणार नाही. * * टीप 2: विषय तज्ञ समिती (एस. ई. सी.) शेवटी स्पर्धात्मक आधारावर शैक्षणिक गुणवत्ता, संशोधन प्रस्ताव, पर्यवेक्षकांची संशोधन प्रमाणपत्रे आणि यजमान संस्था इत्यादी मापदंडांचा विचार करून इन्स्पायर फेलोशिपच्या पुरस्कारासाठी अर्जांची शिफारस करेल. * ही शिष्यवृत्ती केवळ कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठ/संस्था/संशोधन आणि विकास संस्थेमध्ये पूर्णवेळ पीएच. डी. अभ्यासक्रमासाठी उपलब्ध असेल. डी. देशातील प्रयोगशाळा. फेलोशिप सुरू ठेवण्यासाठी निवडणुकीनंतरचे पात्रता निकष * * 1. शिष्यवृत्ती कार्यकाळात झालेल्या संशोधनाच्या प्रगतीबाबत डी. एस. टी. ला अद्ययावत ठेवा. 1. इन्स्पायर फेलो त्याच्या/तिच्या मान्यताप्राप्त संशोधन कार्यक्रमाशी संबंधित असल्याखेरीज कोणतेही सशुल्क किंवा विनावेतन काम करणार नाही. तथापि, आवश्यक असल्यास, सहकारी यजमान संस्थेने संचालित केलेल्या पीएच. डी. कार्यक्रम मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार यजमान संस्थेला त्याच्या शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये मदत करू शकतो, परंतु अशा नियुक्त्यांमुळे सहकारी संस्थेच्या संशोधन कार्याच्या प्रगतीमध्ये अडथळा येणार नाही. 1. एकदा इन्स्पायर फेलो फेलोशिपमध्ये सामील झाला की, तो/ती संशोधन समस्येची मंजूर उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी फेलोशिपच्या 5 वर्षांच्या कालावधीत संशोधन कार्य पूर्ण करेल. 1. इन्स्पायर सदस्याने सर्व प्रकाशने/पेटंट आणि पीएच. डी. प्रबंधांमध्ये डी. एस. टी. ने दिलेल्या पाठिंब्याची दखल घेतली पाहिजे. 1. पीएच. डी. प्रबंधाची सॉफ्ट कॉपी प्रकाशित संशोधन कागदपत्रे आणि पेटंट तपशील असल्यास ते डी. एस. टी. च्या इन्स्पायर कार्यक्रम विभागाकडे स्पीड पोस्टद्वारे यू. एस. बी. स्टोरेज उपकरणात सादर केले जातील. 1. इन्स्पायर फेलोविरुद्ध विद्यापीठाने केलेल्या कोणत्याही शिस्तभंगाच्या कारवाईबद्दल डी. एस. टी. ला माहिती देणे आवश्यक आहे.

Online

• • इन्स्पायर फेलोशिप अर्जांसाठी कॉल * * प्रत्येक आर्थिक वर्षाच्या तिसऱ्या/चौथ्या तिमाहीत इन्स्पायर फेलोशिप अर्जांसाठी कॉल जाहीर केला जातो. पात्र विद्यार्थ्यांकडून खाली दिलेल्या इन्स्पायर वेब-पोर्टलद्वारे अर्ज मागवले जातातः https://www.online-inspire.gov.in <बी. आर.> इन्स्पायर फेलोशिपसाठी, केवळ कॉलच्या विरुद्ध, ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करता येतो. ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी, कृपया https://www.online-inspire.gov.in या दुव्याला भेट द्या आणि दिलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन कराः <बीआर> * * पायरी 1: * * वापरकर्तानाव (नोंदणीकृत ईमेल आयडी) आणि संकेतशब्द प्रविष्ट करून पोर्टलवर लॉग इन करा. पायरी 2: एक स्क्रीन दिसेल जिथे तुम्हाला 'फेलोशिप' लिंकवर क्लिक करावे लागेल. पायरी 3: 'फेलोशिप' दुव्यावर क्लिक केल्यानंतर, कृपया 'फेलोशिपसाठी अर्ज करा' बटणावर क्लिक करा. पायरी 4: * * & #39; संपादित करा & #39; बटणावर क्लिक करून खालील विभागाची अनिवार्य क्षेत्रे भराः वैयक्तिक तपशील, संपर्क तपशील, शैक्षणिक पात्रता (इयत्ता 12 वीपासून), पात्रता निकष, पीएच. डी. मध्ये नावनोंदणी, वर्तमान रोजगार तपशील. पायरी 5: घोषणा बटण तपासा. स्थान, तारीख आणि पडताळणी कोड (कॅप्चा) प्रविष्ट करा. पायरी 6: क्लिक करा & #39; सबमिट & #39;. एकदा तुम्ही सबमीट बटणावर टिचकी मारल्यानंतर, तुमचा अर्ज यशस्वीरित्या सादर करण्यात आला आहे असे नमूद करणारे एक पृष्ठ दिसेल. एक संदर्भ क्रमांक देखील नमूद केला जाईल जो कोणत्याही संवादासाठी वापरला जाईल. टीप 1: कृपया पुढील विभागाकडे जाण्यापूर्वी तुमचे भरलेले तपशील जतन करा. * * टीप 2: * * चिन्हांकित केलेली क्षेत्रे अनिवार्य आहेत. महत्वाचेः कृपया लक्षात घ्या की एकदा तुम्ही सबमिट बटणावर क्लिक केले की तुम्ही तुमचा अर्ज संपादित/सुधारित करू शकत नाही. कृपया तुम्ही दिलेले सर्व तपशील योग्य आहेत याची खात्री करा. प्रविष्ट केलेले तपशील पाहण्यासाठी तुम्ही & #39; प्रिंट प्रीव्यू & #39; बटणावर क्लिक करू शकता. अर्जाची स्थिती तपासा * * 1. पोर्टलवर अर्ज संदर्भ क्रमांक प्रविष्ट करून अर्जाची स्थिती पाहता येते. 1. इन्स्पायर फेलोशिपसाठी निवडलेल्या सर्व अर्जदारांना नोंदणीकृत ईमेल आयडीवर पाठवलेल्या ईमेल अधिसूचनेद्वारे सूचित केले जाईल. ऑनलाईन निवड प्रक्रिया * * 1. द्विस्तरीय निवड प्रक्रिया म्हणजे अंतर्गत समितीद्वारे पात्र अर्जांची छाननी, त्यानंतर तज्ज्ञ समितीद्वारे अंतिम निवड. तथापि, अर्ज/आवश्यक कागदपत्रे सादर करण्याच्या शेवटच्या तारखेपासून 6 महिन्यांच्या आत निवड प्रक्रिया पूर्ण होणे अपेक्षित आहे. 1. निवड प्रक्रियेचा निकाल (तात्पुरता/अंतिम प्रस्ताव/नकार) वैयक्तिकरित्या निवडलेल्या उमेदवारांना केवळ ऑनलाइन वेब पोर्टलद्वारे (www.online-inspire.gov.in) कळवला जाईल. निकाल केवळ संबंधित अर्जदाराच्या इन्स्पायर वेब-पोर्टल खात्यावर अपलोड केला जाईल.

1. पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
2. दहावीचे प्रमाणपत्र
3. प्रदान केलेल्या शैक्षणिक पात्रतेसाठी गुणपत्रिका (इयत्ता 12 वी, यूजी आणि पीजी कार्यक्रम)
4. इन्स्पायर विद्वान नसलेल्या अर्जदारांसाठी प्रथम श्रेणी प्रमाणपत्र
5. नियुक्ती पत्र (कार्यरत असल्यास)

आधीच पीएच. डी. मध्ये नोंदणी केलेली असल्यास.

1. पर्यवेक्षकाचा अभ्यासक्रम
2. पीएच. डी. प्रवेश पत्र (ज्याद्वारे यजमान संस्था प्रशासनाने तुमच्या पीएच. डी. प्रवेशाला दुजोरा दिला)
3. शुल्क पावती
4. समर्थन पत्र
5. करावयाचे संशोधनाचे तपशीलवार लेखन

जर पीएच. डी. मध्ये नावनोंदणी केलेली नसेल.

1. तीन पर्यवेक्षकांचे अभ्यासक्रम जीवन.

यजमान संस्था बदलण्यासाठी

1. संबंधित यजमान संस्था आणि संशोधन पर्यवेक्षकांकडून ना हरकत प्रमाणपत्र (एन. ओ. सी.).
2. शिष्यवृत्तीच्या अंमलबजावणीसाठी यजमान संस्थेच्या बदल/हस्तांतरणासाठी तपशीलवार समर्थन.
3. अद्ययावत तांत्रिक प्रगती अहवालासह पीएचडी संशोधन क्षेत्र.
4. नवीन यजमान संस्थेतील संशोधन पर्यवेक्षकाचा सी. व्ही.
5. सुरुवातीच्या यजमान संस्थेकडून खर्चाचे वित्तीय विवरण (जर शिष्यवृत्ती अनुदान सुरुवातीच्या यजमान संस्थेच्या इन्स्पायर फेलोला जारी केले गेले असेल तर).

संशोधन इंटर्नशिपचा लाभ घेतल्यानंतर

1. इंटर्नशिप अहवाल.
2. अहवालात सामील होणे.

पुढील वर्षांमध्ये शिष्यवृत्ती जारी करण्यासाठी

1. आर्थिक वर्षनिहाय खर्चाचे विवरण
2. उपयोग प्रमाणपत्र

शिष्यवृत्तीचा कार्यकाळ पूर्ण करणे किंवा पीएच. डी. पदवी प्रदान करणे

1. पीएच. डी. पदवी प्रमाणपत्राची प्रत
2. पीएच. डी. पूर्ण करणे/बंद करणे अहवाल
3. संपूर्ण शिष्यवृत्ती कालावधीचे खर्चाचे विवरण (एस. ई.) आणि उपयोग प्रमाणपत्र (यू. सी.)
4. खर्च न केलेली शिल्लक पावती असल्यास (खर्च न केलेली शिल्लक आणि जारी केलेल्या अनुदानावरील इतर कमाई असल्यास), ती भारताच्या एकत्रित निधीकडे (बिगर कर पावती पोर्टलद्वारे (एन. टी. आर. पी.) म्हणजेच, www.bharatkosh.gov.in पाठवली जाईल

टीपःपीएच. डी. प्रबंधाची सॉफ्ट कॉपी, प्रकाशित संशोधन कागदपत्रे आणि पेटंट तपशील असल्यास ते डी. एस. टी. च्या इन्स्पायर कार्यक्रम विभागाकडे स्पीड पोस्टद्वारे यू. एस. बी. संचयन उपकरणात सादर केले जातील.

1. स्वायत्त महाविद्यालयीन परीक्षांसह महाविद्यालयात प्रथम क्रमांक मिळवणारे विद्यार्थी आणि 1. ज्या विद्यार्थ्यांनी दूरस्थ शिक्षण पद्धतीद्वारे पदवी प्राप्त केली आहे आणि 1. एम. एस. सी. मधील कोणत्याही विशेषीकरणात प्रथम श्रेणीधारक असलेले विद्यार्थी. दुसरे वर्ष/मागील वर्ष. 1. जे विद्यार्थी वेगवेगळ्या स्त्रोतांकडून एकाच वेळी अनेक (एकापेक्षा जास्त) शिष्यवृत्ती घेत आहेत. इन्स्पायर शिष्यवृत्तीची समाप्ती किंवा बंद करणे * * 1. अंतिम प्रस्ताव जारी केल्याच्या तारखेपासून 30 दिवसांच्या आत अंतिम प्रस्ताव स्वीकार न करणे. 1. पीएच. डी. व्हायवा-व्हॉइस किंवा इन्स्पायर फेलोशिपचा 5 वर्षांचा कार्यकाळ, यापैकी जो आधी असेल, तो यशस्वीपणे पूर्ण केल्यावर; 1. संशोधन पर्यवेक्षकाच्या शिफारशीच्या आधारे पीएच. डी. पदवी प्रदान करण्यापूर्वी आणि वरील बिंदू 7 मध्ये तपशीलवार केलेल्या अटी आणि शर्तींनुसार डी. एस. टी. ने राजीनामा स्वीकारल्यानंतर शिष्यवृत्तीचा राजीनामा. 1. डी. एस. टी. च्या पूर्वपरवानगीशिवाय यजमान संस्था बदलणे. 1. जर, चुकीची माहिती/दस्तऐवज (कागदपत्रे)/अर्ज सादर करणे, संगणकाची कोणतीही अनवधानाने झालेली त्रुटी किंवा मुद्रकाचा दोष इ. यासह कोणत्याही टप्प्यावर इन्स्पायर फेलो अपात्र आढळला तर. 1. अनैतिक आधारावर शिष्यवृत्ती संपुष्टात आल्यास इन्स्पायर फेलो व्याजासह पूर्णपणे जारी केलेले इन्स्पायर शिष्यवृत्ती अनुदान परत करण्यास जबाबदार आहे.