लवचिक सामंजस्य करार (फ्लेक्सी-एमओयू) योजना
योजनेविषयी
कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयांतर्गत (एम. एस. डी. ई.) प्रशिक्षण महासंचालनालयाने (डी. जी. टी.) फ्लेक्सिबल मेमोरँडम ऑफ अंडरस्टँडिंग (फ्लेक्सी-एमओयू) योजना सुरू केली आहे. उद्योगांना त्यांच्या कौशल्य निर्धारित आवश्यकतांनुसार उमेदवारांना प्रशिक्षण देण्याची परवानगी देऊन उद्योग तसेच प्रशिक्षणार्थींच्या गरजा पूर्ण करणे हा यामागचा उद्देश आहे. या योजनेद्वारे, प्रशिक्षणार्थींना बाजारपेठेची मागणी आणि अद्ययावत तंत्रज्ञानाच्या परिचयासह उद्योग-संरेखित प्रशिक्षण दिले जाते. ही योजना प्रशिक्षण महासंचालनालयाद्वारे (डी. जी. टी.) औद्योगिक प्रशिक्षण भागीदार (आय. टी. पी.) आणि कौशल्य विकास आणि उद्योजकता प्रादेशिक संचालनालयांच्या (आर. डी. एस. डी. ई.) सहकार्याने राबवली जाते. हे नियोक्ता कौशल्य मॉडेलचे अनुसरण करते जिथे उद्योग त्यांच्या पायाभूत सुविधा आणि प्राध्यापकांचा वापर करून अंतर्गत प्रशिक्षण घेतात. ही योजना अभ्यासक्रमाची रचना, अभ्यासक्रम, प्रशिक्षणार्थींची निवड आणि उद्योगाच्या गरजेनुसार मूल्यमापनामध्ये लवचिकता प्रदान करते. हे संरचित प्रशिक्षण, ई-राष्ट्रीय व्यापार प्रमाणपत्राद्वारे (ई-एन. टी. सी.) प्रमाणपत्र आणि प्लेसमेंट ट्रॅकिंग सुनिश्चित करते. या योजनेत कारागीर प्रशिक्षण योजना (सी. टी. एस.) आणि परीक्षा प्रणालींशी सुसंगत सुधारणा देखील समाविष्ट केल्या आहेत. <बीआर>
लाभ
- सहभागी उद्योगांसाठीः * *-त्यांच्या गरजेनुसार सानुकूलित सामग्री आणि अभ्यासक्रमानुसार प्रशिक्षित मनुष्यबळ.-प्रशिक्षणासाठी उमेदवारांची निवड करण्यात लवचिकता. * *-उच्च रोजगाराच्या क्षमतेसह उद्योग-संबंधित अभ्यासक्रमांचे प्रशिक्षण घ्या.-अनुभवी उद्योग तज्ञ/व्यावसायिकांशी संवाद साधण्याचा लाभ घ्या.-उद्योगाच्या दुकानांच्या मजल्याशी संपर्क साधणे आणि नवीनतम उपकरणांसह कामाचे वातावरण.-नियोक्त्याबरोबर नोकरीच्या संभाव्य संधी आणि क्षेत्रातील रोजगाराच्या संधी वाढवणे. * * औद्योगिक प्रशिक्षण भागीदाराने (आय. टी. पी.) वर्षाला किमान 100 प्रशिक्षणार्थींना प्रशिक्षण दिले पाहिजे.-आय. टी. पी. ने किमान 50 टक्के यशस्वी प्रशिक्षणार्थींचे नियोजन सुनिश्चित केले पाहिजे.-आय. टी. पी. स्वतंत्रपणे शुल्क रचना निश्चित करू शकते.-आय. टी. पी. प्रशिक्षणादरम्यान वेतन देऊ शकते. * * हा सामंजस्य करार 10 वर्षांसाठी वैध आहे, जो 5 वर्षांच्या कालावधीत वाढवता येऊ शकतो
पात्रता
- उद्योग/संस्थेसाठीः * * 1. अर्जदार हा केंद्र/राज्य/केंद्रशासित प्रदेश कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत उद्योग असावा, ज्याची वार्षिक उलाढाल 1,00,00,000/- रुपयांपेक्षा जास्त असावी आणि गेल्या 3 आर्थिक वर्षांमध्ये त्याची निव्वळ संपत्ती सकारात्मक असावी. किंवा, अर्जदार सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग (एम. एस. एम. ई.) अंतर्गत नोंदणीकृत मध्यम उद्योग असावा, ज्याची प्रकल्प आणि यंत्रसामग्री किंवा उपकरणांमध्ये गुंतवणूक ₹50,00,000/- पेक्षा जास्त नसावी आणि वार्षिक उलाढाल ₹25,00,000/- पेक्षा जास्त नसावी. किंवा, अर्जदार हा केंद्र/राज्य/केंद्रशासित प्रदेश कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत स्टार्ट-अप असावा, ज्याची वार्षिक उलाढाल ₹50,00,000/- पेक्षा जास्त असावी आणि गेल्या 3 आर्थिक वर्षांमध्ये त्याची निव्वळ संपत्ती सकारात्मक असावी. 1. अर्जदार हा जिल्हा कौशल्य समितीने शिफारस केलेला किंवा नामनिर्देशित केलेला नामांकित उद्योग असावा. 1. अर्जदार हा केंद्र सरकार किंवा राज्य सरकारचा उपक्रम, सार्वजनिक क्षेत्रातील आस्थापना, केंद्रीय क्षेत्रातील आस्थापना किंवा सरकारी प्रशिक्षण संस्था असावा. * * 1. अर्जदार विद्यापीठ अनुदान आयोगाने (यू. जी. सी.) मान्यता दिलेले कौशल्य विद्यापीठ असावे. 1. अर्जदार राज्य विधीमंडळ कायद्यांतर्गत स्थापन केलेले कौशल्य विद्यापीठ असावे. 1. अर्जदाराने हे सुनिश्चित केले पाहिजे की विद्यापीठाच्या अधिकारक्षेत्रातील उद्योग प्रशिक्षण घटकासाठी पात्र उद्योग/संस्थांकडे प्रशिक्षणार्थींना पाठवले जाईल. * * 1. अर्जदाराने औद्योगिक प्रशिक्षण भागीदाराने (आय. टी. पी.) विकसित केलेल्या अभ्यासक्रमात निर्दिष्ट केल्यानुसार किमान पात्रता, वय आणि इतर पात्रतेच्या अटी पूर्ण केल्या पाहिजेत. 1. अर्जदाराने उद्योगातील नोकरीसाठी किंवा प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर शिकाऊ म्हणून काम करण्यासाठी आवश्यक असलेले किमान वयाचे निकष पूर्ण केले पाहिजेत. अर्जदाराने (आय. टी. पी.) या योजनेअंतर्गत दरवर्षी किमान 100 प्रशिक्षणार्थींचे प्रशिक्षण सुनिश्चित केले पाहिजे
अर्ज कसा करावा
Offline
- अर्जदाराने (उद्यम/संस्था/कौशल्य विद्यापीठ) अभ्यासक्रम, कालावधी, तुकडीचा आकार, पायाभूत सुविधा आणि प्रशिक्षण केंद्रे यासारख्या तपशीलांसह प्रस्ताव तयार करावा. 1. अर्जदाराने प्रशिक्षण महासंचालनालयाकडे (डी. जी. टी.) ऑफलाईन अर्ज सादर करावा. 1. प्रशिक्षण महासंचालनालय (डी. जी. टी.) अर्जाची तपासणी करते आणि अर्जदाराकडून स्पष्टीकरण मागू शकते. 1. प्रशिक्षण महासंचालनालय (डी. जी. टी.) पायाभूत सुविधा आणि सुविधांची पडताळणी करण्यासाठी प्रस्तावित प्रशिक्षण केंद्रांची तपासणी करू शकते. 1. प्रशिक्षण महासंचालनालय (डी. जी. टी.) प्रस्तावाचे मूल्यांकन करते आणि मंजुरी देते. 1. अर्जदाराने मंजुरी मिळाल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत प्रशिक्षण महासंचालनालयासोबत (डी. जी. टी.) सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी करावी. 1. अर्जदाराने उद्योगाच्या गरजेनुसार अभ्यासक्रम विकसित केला पाहिजे आणि त्याला अंतिम रूप दिले पाहिजे. 1. अर्जदाराने केवळ मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमांसाठी प्रवेश प्रक्रिया सुरू करावी आणि प्रशिक्षण दिनदर्शिका तयार करावी. 1. अर्जदाराने त्याच्या निवड निकषांनुसार प्रशिक्षणार्थींची निवड करावी आणि प्रवेश प्रक्रिया पूर्ण करावी. 1. अर्जदाराने प्रवेशाच्या पंधरवड्याच्या आत योजनेच्या संकेतस्थळावर प्रशिक्षणार्थींच्या नावनोंदणीचा तपशील अपलोड करावा. 1. अर्जदाराने मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमानुसार वर्ग आणि उद्योग घटकांद्वारे प्रशिक्षण घेतले पाहिजे. 1. अर्जदाराने व्यावहारिक आणि रचनात्मक मूल्यमापन करावे, तर प्रशिक्षण महासंचालनालय (डी. जी. टी.) संगणक-आधारित चाचणी (सी. बी. टी.) आयोजित करते. 1. प्रशिक्षण महासंचालनालय (डी. जी. टी.) यशस्वी प्रशिक्षणार्थींना ई-राष्ट्रीय व्यापार प्रमाणपत्र (ई-एन. टी. सी.) जारी करते. 1. अर्जदाराने किमान 50 टक्के यशस्वी प्रशिक्षणार्थींचे नियोजन सुनिश्चित केले पाहिजे आणि 1 वर्षासाठी त्यांचा मागोवा घेतला पाहिजे. 1. अर्जदाराने प्रशिक्षणार्थींसाठी तक्रार निवारण यंत्रणा स्थापन करावी आणि निराकरण न झालेल्या समस्या प्रशिक्षण महासंचालनालयाला (डीजीटी) कळवल्या जाऊ शकतात
आवश्यक कागदपत्रे
- उद्यम/कौशल्य विद्यापीठाचे नोंदणी प्रमाणपत्र
- अध्यक्ष/अध्यक्ष/प्रवर्तक/संचालक/कुलगुरूंचे चरित्र
- मागील तीन वर्षांचे लेखापरीक्षित ताळेबंद
- मागील तीन वर्षांचे वार्षिक उलाढाल प्रमाणपत्र (कौशल्य विद्यापीठासाठी लागू नाही)
- कर्मचाऱ्यांच्या संख्येसाठी दस्तऐवज
- उद्योग बांधणीचा दस्तावेजी पुरावा (कौशल्य विद्यापीठासाठी)
- प्रशिक्षण केंद्राची छायाचित्रे/मांडणी (वर्ग, कार्यशाळा, सुविधा)
- प्रस्तावित अभ्यासक्रम
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- योजनेचा उद्देश काय आहे?
प्रशिक्षणार्थींना सध्याच्या बाजारपेठेची मागणी आणि अद्ययावत तंत्रज्ञान प्रतिबिंबित करणाऱ्या वातावरणात उद्योग-संरेखित प्रशिक्षण प्रदान करताना, उद्योगांना त्यांच्या विशिष्ट कौशल्य आवश्यकतांनुसार उमेदवारांना प्रशिक्षित करण्यास सक्षम करून उद्योग आणि प्रशिक्षणार्थी या दोघांच्या गरजा पूर्ण करणे हा फ्लेक्सी-एमओयू योजनेचा उद्देश आहे.
- औद्योगिक प्रशिक्षण भागीदार (आय. टी. पी.) कोण बनू शकतो?
उद्योग, संस्था, एमएसएमई, स्टार्ट-अप्स, सरकारी उपक्रम आणि निर्धारित पात्रता निकषांची पूर्तता करणारी कौशल्य विद्यापीठे आय. टी. पी. बनू शकतात.
- या योजनेअंतर्गत किमान प्रशिक्षणाची आवश्यकता किती आहे?
औद्योगिक प्रशिक्षण भागीदाराने (आय. टी. पी.) वर्षाला किमान 100 प्रशिक्षणार्थींना प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे.
- योजनेअंतर्गत प्रशिक्षणाचा कालावधी किती आहे?
प्रशिक्षणाचा कालावधी वर्ग आणि उद्योग प्रशिक्षण घटकांसह 6 महिने, 1 वर्ष किंवा 2 वर्षे असू शकतो.
- उद्योग त्यांच्या स्वतःच्या अभ्यासक्रमांची रचना करू शकतात का?
होय, आय. टी. पी. सिद्धांत, व्यावहारिक आणि नोकरीवरील प्रशिक्षणाच्या एकूण चौकटीचे अनुसरण करून उद्योगाच्या आवश्यकतांशी सुसंगत सानुकूलित अभ्यासक्रम विकसित करू शकतात.
- अभ्यासक्रम एन. एस. क्यू. एफ. अनुरूप असणे आवश्यक आहे का?
अभ्यासक्रम एन. एस. क्यू. एफ. चे पालन करणारे असावेत; तथापि, उद्योग-संबंधित गैर-एन. एस. क्यू. एफ. अभ्यासक्रमांनाही या योजनेअंतर्गत परवानगी आहे.
- या योजनेअंतर्गत प्रशिक्षणार्थींची निवड कशी केली जाते?
आय. टी. पी. कोणत्याही भेदभावाशिवाय, निर्धारित निकषांव्यतिरिक्त, त्यांच्या स्वतःच्या निकषांनुसार प्रशिक्षणार्थींची निवड करू शकतात.
- प्रशिक्षणार्थींचे मूल्यांकन कोण करते?
व्यावहारिक आणि रचनात्मक मूल्यमापन आय. टी. पी. द्वारे केले जाते, तर सैद्धांतिक परीक्षा प्रशिक्षण महासंचालनालयाद्वारे (डी. जी. टी.) संगणक आधारित चाचणीद्वारे (सी. बी. टी.) घेतल्या जातात.
- प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर कोणते प्रमाणपत्र दिले जाते?
यशस्वी प्रशिक्षणार्थींना प्रशिक्षण महासंचालनालयाकडून (डी. जी. टी.) ई-राष्ट्रीय व्यापार प्रमाणपत्र (ई-एन. टी. सी.) दिले जाते.
- योजनेअंतर्गत नियोजन अनिवार्य आहे का?
होय, आय. टी. पी. ने किमान 50 टक्के यशस्वी प्रशिक्षणार्थींचे नियोजन सुनिश्चित केले पाहिजे आणि 1 वर्षासाठी त्यांचा मागोवा घेतला पाहिजे.
- आय. टी. पी. प्रशिक्षणार्थींकडून शुल्क आकारू शकतात का?
होय, आय. टी. पी. कडे त्यांच्या अंतर्गत धोरणांनुसार शुल्क रचना ठरवण्याची लवचिकता आहे.
- योजनेअंतर्गत सामंजस्य कराराची वैधता किती आहे?
हा सामंजस्य करार 10 वर्षांसाठी वैध आहे आणि कामगिरीच्या आधारे 5 वर्षांच्या कालावधीत वाढवता येऊ शकतो.
- एखादी संस्था योजनेसाठी अर्ज कसा करू शकते?
इच्छुक संस्था प्रशिक्षण महासंचालनालयाकडे (डी. जी. टी.) ऑफलाईन प्रस्ताव सादर करून अर्ज करू शकतात.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →