यजमान संस्थांसाठी पंतप्रधान संशोधन पीठ (पीएमआरसी) योजना

पंतप्रधान संशोधन पीठ (पी. एम. आर. सी.) योजना ही भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाच्या उच्च शिक्षण विभागाची केंद्रीय क्षेत्राची योजना आहे. परदेशातील अग्रगण्य भारतीय वंशाचे संशोधक, शास्त्रज्ञ आणि व्यावसायिकांना आकर्षित करणे आणि त्यांना सहभागी करून घेणे आणि त्यांना भारतातील प्रमुख सरकारी उच्च शिक्षण संस्था आणि राष्ट्रीय संशोधन प्रयोगशाळांमध्ये अत्याधुनिक संशोधन करण्यासाठी स्थान देणे हा यामागचा उद्देश आहे. आघाडीच्या संस्था, यजमान संस्था आणि पी. एम. आर. सी. सदस्य या तीन मुख्य स्तंभांवर आधारलेली ही योजना भारतातील आघाडीच्या सरकारी (केंद्र आणि राज्य) उच्च पंतप्रधान संशोधन पीठ योजनेद्वारे कार्यान्वित केली जाईल-अर्जांसाठी शैक्षणिक संस्था (एच. ई. आय.), राष्ट्रीय प्रयोगशाळा आणि संशोधन संस्था. भारत सरकारचे प्रधान वैज्ञानिक सल्लागार यांच्या अध्यक्षतेखालील अधिकारप्राप्त समितीद्वारे त्यांची निवड केली जाईल. प्रत्येक विषयाधारित क्षेत्रासाठी एक आघाडीची संस्था नियुक्त केली जाते. ते संपूर्ण पी. एम. आर. सी. परिसंस्थेला धोरणात्मक दिशा, सुसंगतता आणि गुणवत्तेची हमी प्रदान करतील आणि पी. एम. आर. सी. अंतर्गत संशोधन हे ध्येय-संरेखित, विखंडित नसलेले आणि राष्ट्रीय प्रभाव केंद्रित असल्याचे सुनिश्चित करतील. आघाडीच्या संस्था त्यांच्या संबंधित विषयातील क्षेत्रातील संभाव्य यजमान संस्थांची तयारी आणि योग्यतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी देखील जबाबदार असतील. मजबूत संशोधन, विकास आणि नवोन्मेष (आर. डी. आय.) वातावरण, उद्योग-शैक्षणिक संबंध, पेटंट्सचे व्यापारीकरण करण्याचा इतिहास आणि मजबूत संस्थात्मक संशोधन समर्थन दर्शविणाऱ्या यजमान संस्था पी. एम. आर. सी. च्या सदस्यांना सहभागी करून घेतील. या योजनेत सहभागी होणाऱ्या यजमान संस्थांनी प्रयोगशाळा, ग्रंथालये, संशोधन सुविधा, उपकरणे, संगणकीय संसाधने, सहयोगी शैक्षणिक वातावरण, प्रकाशन आणि संस्थात्मक पाठबळ यासह परंतु इतकेच मर्यादित नसलेले योगदान देणे अपेक्षित आहे. संयुक्तपणे उत्पादित संशोधन, विकास आणि नवकल्पना (आर. डी. आय.) परिणामांमधून उद्भवणारे मुक्त प्रवेश प्रकाशन शुल्क आणि पेटंटची किंमत यजमान संस्थेद्वारे सक्षम केली जाऊ शकते

• • • या योजनेअंतर्गत यजमान संस्थांना खालील लाभ दिले जातीलः * * *-ऑपरेशनल आणि संस्थात्मक ओव्हरहेड सपोर्ट-फ्रंटियर डोमेनमधील जागतिक कौशल्याची उपलब्धता-संशोधन प्रयोगशाळा, केंद्रे आणि विषयाशी निगडीत समूहांचे बळकटीकरण-वर्धित उद्योग संबंध आणि तंत्रज्ञान अनुवाद क्षमता

1. पात्र यजमान संस्थांमध्ये खालील संस्थांचा समावेश असेलः एन. आय. आर. एफ. च्या एकूण श्रेणीतील अव्वल 100 किंवा एन. आय. आर. एफ. अभियांत्रिकी श्रेणीतील अव्वल 100 किंवा एन. आय. आर. एफ. संशोधन श्रेणीतील अव्वल 50 सरकारी उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये (एच. ई. आय.) जैवतंत्रज्ञान विभाग (डी. बी. टी.), विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (डी. एस. टी.), भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद (आय. सी. एम. आर.) आणि वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (सी. एस. आय. आर.) यांच्या अंतर्गत ओळखल्या गेलेल्या राष्ट्रीय प्रयोगशाळा आणि संशोधन संस्था. 2. यजमान संस्थांनी विषयांशी सुसंगत प्रकल्प प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक आहे. वेगवेगळ्या विषयांवरील अनेक सादरीकरणे सादर केली जाऊ शकतात3यजमान संस्थांना भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयाच्या उच्च शिक्षण विभागाकडून निधी प्राप्त होतो, जेणेकरून ते संशोधकांना संशोधन करण्यास सक्षम करतील. यजमान संस्था पी. एम. आर. सी. सदस्य आणि त्यांच्या संशोधन उपक्रमांसाठी योजनेच्या मंजूर नमुन्यानुसार आणि अधिकारप्राप्त समितीने मान्यता दिल्याप्रमाणे निधी वितरीत करतील. अनुसंधान राष्ट्रीय संशोधन प्रतिष्ठान (ए. एन. आर. एफ.) आणि इतरांसारख्या इतर विद्यमान योजनांसह प्रकल्पाचा परिणाम अनुकूल करण्यासाठी प्रभाव केंद्रित संशोधन संसाधनांचा पाठपुरावा करण्यासाठी ही संस्था सदस्यांना मदत करू शकते. <बीआर>

Online

इच्छुक संस्थांनी अधिकृत [पी. एम. आर. सी. पोर्टल] (https://pmrc.education.gov.in/signup-hi) द्वारे विशिष्ट विषयातील प्रकल्प प्रस्ताव सादर करणे आवश्यक आहे. यजमान संस्था वेगवेगळ्या विषयांच्या क्षेत्रात अनेक अर्ज सादर करू शकतात. पायरी 1: विषयातील क्षेत्रांचा शोध घ्याः संभाव्य यजमान संस्था विषयातील क्षेत्रांचा आढावा घेतात आणि पी. एम. आर. सी. चे निराकरण करण्याचे उद्दिष्ट असलेल्या समस्यांची व्याप्ती आणि प्रकार समजून घेतात. पायरी 2: डोमेन प्रस्ताव सुरू कराः एन. आय. आर. एफ. 2025 मधील अव्वल सरकारी उच्च शिक्षण संस्था आणि निवडक राष्ट्रीय प्रयोगशाळा विषय-विशिष्ट समर्थन, क्षमता आणि परिसंस्थेचे तपशील सादर करतात. पायरी 3: तज्ञ समित्यांद्वारे मूल्यमापनः तज्ञ समित्या संभाव्य यजमान संस्थांनी सादर केलेल्या प्रस्तावांचे मूल्यांकन करतात. पायरी 4: निवड आणि प्रकल्प शुभारंभः पी. एम. आर. सी. चे सदस्य त्यांच्या मॅप केलेल्या यजमान संस्थांसह संशोधन प्रकल्प सुरू करतात, ज्यांना निधी, मार्गदर्शन आणि पायाभूत सुविधांचा आधार असतो. <बीआर>

1. विषयाधारित क्षेत्रातील संशोधनास पाठबळ देण्यासाठी संस्थात्मक स्वरूप, संशोधनाची ताकद आणि विद्यमान पायाभूत सुविधा
2. प्रस्तावित विषयगत क्षेत्र आणि संशोधन प्रकल्पाचे वर्णन-विशेषतः भारताच्या विकासासाठी ते का महत्वाचे आहे, प्रकल्पाचा अपेक्षित परिणाम, संभाव्य परिणाम आणि पद्धतशीर विहंगावलोकन
3. नियुक्त संस्थात्मक संपर्क आणि सह-प्रधान तपासकर्त्यांचा तपशील
4. सह-निधी, उद्योग भागीदारी, पेटंट पंतप्रधान संशोधन अध्यक्ष योजना-अर्जांचा इतिहास, विद्यार्थ्यांचे समर्थन आणि संशोधन परिणामांसाठी आवाहन यासह संस्थात्मक आर. डी. आय. च्या ताकदीचे विवरण
5. प्रस्तावित विषयाशी संबंधित कोणतेही विद्यमान सहकार्य
6. यजमानपदासाठी इच्छुक असलेल्या 3 संभाव्य पी. एम. आर. सी. सदस्यांच्या (जास्तीत जास्त) शिफारशी
7. आवश्यक असल्यास इतर कागदपत्रे

<बीआर>