वॉशिंग्टन : अमेरिकेतील मतदार मंगळवारी संसदेचे नियंत्रण ठरवण्यासाठी मतदान करत आहेत. या निकालावर राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या अखेरच्या दोन वर्षांतील अजेंडा किती पुढे जाईल, हे अवलंबून आहे.
5.4 कोटींहून अधिक लोकांनी आधीच मतदान केले आहे. रिपब्लिकन पक्ष दोन्ही सभागृहांत अत्यंत कमी फरकाने बहुमताचे रक्षण करत आहे. वाढत्या किमती आणि इराणसोबतच्या युद्धाचा पक्षाच्या स्थितीवर परिणाम होत असल्याचे मतदानपूर्व सर्वेक्षणांमध्ये दिसत आहे.
प्रतिनिधीगृह जिंकल्यास डेमोक्रॅटिक पक्ष विधेयके रोखू शकतो आणि प्रशासनाविरुद्ध चौकशी सुरू करू शकतो. सिनेट जिंकल्यास संघीय न्यायाधीशांसह ट्रम्प यांच्या नामनिर्देशितांना नाकारण्याचा अधिकार त्याच्याकडे येईल.
प्रतिनिधीगृहात 435 जागा असून सिनेटमध्ये 100 जागा आहेत. पहिली मतदान केंद्रे स्थानिक वेळेनुसार संध्याकाळी 6 वाजता बंद होतील आणि रात्रभर निकाल येत राहतील. चुरशीच्या लढतींमुळे एक किंवा दोन्ही सभागृहांचे नियंत्रण निकालाच्या रात्रीनंतरही अनिश्चित राहू शकते.
या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक बाजारपेठांत सतर्कता दिसत आहे. भारतीय बाजारातही परदेशी गुंतवणूकदार या निकालाकडे लक्ष ठेवून आहेत; सोमवारी त्यांनी भारतीय समभागांत 3,114 कोटी रुपयांची निव्वळ खरेदी केली होती.
अमेरिकेने इराणच्या किशम बेटावर "बचावात्मक" हल्ले केल्याची माहितीही याच दिवशी समोर आली. या पार्श्वभूमीवर कच्च्या तेलाच्या किमतींवर लक्ष ठेवले जात आहे. मागील सत्रात ब्रेंट कच्चे तेल सुमारे 7 टक्क्यांनी घसरले होते, कारण इराण आणि कतारच्या मध्यस्थांमधील बोलणी युद्ध संपुष्टात आणण्याची आशा निर्माण करत होत्या.
युरोपमध्येही राजकीय अस्थिरता दिसली. बेल्जियमचे पंतप्रधान बार्ट डी वेव्हर यांनी 2027च्या अर्थसंकल्पावर पाच पक्षांच्या आघाडीत एकमत न झाल्याने राजा फिलिप यांच्याकडे राजीनामा सुपूर्द केला. सुमारे 1,000 कोटी युरो (सुमारे 11 अब्ज डॉलर) तुटीचा प्रश्न सोडवण्यासाठी काही आठवड्यांपासून बोलणी रखडली होती. राजाने निर्णय स्थगित ठेवत आघाडीतील प्रमुख पक्षांच्या नेत्यांशी चर्चा जाहीर केली.
अमेरिकेतील मतदानाचे निकाल भारतीय प्रमाणवेळेनुसार बुधवारी पहाटेपासून स्पष्ट होऊ लागतील.