नवी दिल्ली : वेब प्रोग्रामिंग भाषेतील एका गंभीर सुरक्षा त्रुटीमुळे युरोप आणि अमेरिकेतील अनेक सरकारी संकेतस्थळे बुधवारी ठप्प झाली. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने ही त्रुटी उघडकीस आल्याचे सांगण्यात येत आहे.
पीएचपी या वेब प्रोग्रामिंग भाषेतील त्रुटीमुळे हा परिणाम झाला. फिनलंडचे सरकारी संकेतस्थळ बुधवारी अंशतःच उपलब्ध होते. "तांत्रिक अडचणीमुळे सरकारी संकेतस्थळे तात्पुरती पूर्ण किंवा अंशतः बंद आहेत. समस्या सोडवण्याचे काम सुरू आहे," असे तिथे भेट देणाऱ्यांना संदेश दिसत होता.
जगभरातील मोठा भाग पीएचपीवर चालतो. त्यामुळे या त्रुटीची व्याप्ती मोठी असल्याचे सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी सांगितले. या त्रुटीमुळे संकेतस्थळांवरील संवेदनशील माहिती धोक्यात येऊ शकते, अशी भीती व्यक्त होत आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या साधनांनी ही त्रुटी शोधून काढल्याचे नोंदवले जात आहे. सायबर हल्लेखोरांपेक्षा आधी संरक्षकांना ही माहिती मिळाल्याने मोठा अनर्थ टळला असला, तरी त्वरित उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
भारतातही पीएचपीवर अनेक संकेतस्थळे व सेवा चालतात. त्यामुळे देशांतर्गत संस्थांनीही आपल्या प्रणालींची तपासणी करून सुरक्षा अद्ययावत करणे गरजेचे आहे, असा सल्ला तज्ज्ञांनी दिला आहे. सरकारी व खासगी दोन्ही क्षेत्रांतील संकेतस्थळांची तातडीने सुरक्षा तपासणी करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.
पीएचपी ही वेबसाइट्स व सेवा तयार करण्यासाठी जगभरात मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाणारी भाषा आहे. अनेक सरकारी योजना, शाळा, रुग्णालये व बँकांची संकेतस्थळे यावर आधारित असतात. त्यामुळे अशा त्रुटीचा परिणाम मोठा असू शकतो. सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी संस्थांना तातडीने प्रणाली अद्ययावत करण्याचा सल्ला दिला आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर करून संरक्षकांना हल्ल्यांपूर्वी त्रुटी शोधता येत असल्याने सुरक्षा यंत्रणांमध्ये एआयचे महत्त्व वाढले आहे. वापरकर्त्यांनी संशयास्पद संकेतस्थळांवर वैयक्तिक माहिती देऊ नये, असेही आवाहन केले आहे.
सायबर तज्ज्ञांच्या मते, अशा त्रुटींवर वेळीच उपाय न केल्यास डेटा चोरी आणि सेवा बंद पडण्याचा धोका वाढतो. संस्थांनी नियमित सुरक्षा तपासणी करणे आणि कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षण देणे आवश्यक आहे.