नोएडा : दिल्ली-एनसीआरमध्ये हवा बिघडल्याने ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लॅनचा (ग्रेप) तिसरा टप्पा लागू असल्याने गौतम बुद्ध नगर आणि गाझियाबादमधील शाळांमध्ये इयत्ता 5 पर्यंतचे वर्ग गुरुवारपासून हायब्रिड पद्धतीने घेतले जाणार आहेत.
हा आदेश राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्राच्या पूर्व टोकावरील या दोन उत्तर प्रदेश जिल्ह्यांतील प्राथमिक वर्गांना लागू आहे. केंद्रीय वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने ग्रेपचा कडक टप्पा कायम ठेवला आहे.
दिल्लीची हवा 'अत्यंत खराब' श्रेणीत राहिली. गुरुवारी दुपारपर्यंत एकूण निर्देशांक 307 होता; एनएसयूटी जाफरपूरमध्ये 399 नोंदवला गेला आणि इतर अनेक भाग 350 च्या वर होते. दिवाळीनंतर राजधानीची हवा सातत्याने खराब आहे.
ग्रेपच्या तिसऱ्या टप्प्यात दिल्ली-एनसीआरमध्ये बांधकाम व पाडकाम, काही प्रकारची वाहने आणि धूळ उडणाऱ्या कामांवर निर्बंध येतात. चार टप्प्यांच्या या योजनेतील हा तिसरा टप्पा असून हवा 'गंभीर' पातळीवर गेल्यावर तो लागू होतो.
सर्वात लहान वर्गांसाठीचा हायब्रिड आदेश गेल्या दोन हिवाळ्यांतील नमुन्यानुसार आहे; तेव्हा प्रथम प्राथमिक वर्गांचे प्रत्यक्ष वर्ग बंद केले गेले होते आणि हवा आणखी बिघडल्यास वरच्या वर्गांचेही.
दरम्यान, पंजाबमध्ये भाताचे अवशेष जाळण्याच्या घटनांत वाढ झाल्यानंतर आयोगाने गुरुवारच्या उच्चस्तरीय आढावा बैठकीत जिल्हा यंत्रणांना जळालेल्या क्षेत्रांचे मूल्यांकन व पडताळणी करण्याचे निर्देश दिले. राज्यात शेतातील आगींच्या वाढत्या घटनांच्या वृत्तानंतर हे निर्देश आले.
ग्रेपच्या तिसऱ्या टप्प्यात बांधकाम सामग्रीची वाहतूक, पाडकाम आणि धूळ निर्माण करणाऱ्या कामांवर बंधने येतात. हवेची गुणवत्ता 'गंभीर' टप्प्यावर गेल्यावर हा टप्पा लागू होतो. या टप्प्याची अंमलबजावणी दिल्ली-एनसीआरच्या सर्व जिल्ह्यांत होते आणि हवा सुधारेपर्यंत सवलती दिल्या जात नाहीत.
माध्यमिक व वरिष्ठ वर्गांच्या प्रत्यक्ष कक्षा सुरू असल्याने शाळांनी दोन पद्धती एकाच वेळी राबवाव्या लागणार आहेत.
नोएडा आणि गाझियाबादमधील पालक दोन गोष्टी पाहतील — हायब्रिड व्यवस्था माध्यमिक व वरिष्ठ वर्गांपर्यंत वाढवली जाते का, आणि आठवडाअखेरीचा अंदाज पूर्ण प्रत्यक्ष वर्गांना परवानगी देतो का.