नवी दिल्ली : 2029 पर्यंत भारताकडे चार कार्यरत प्रक्षेपण तळ असतील आणि तमिळनाडूत लहान उपग्रह प्रक्षेपकासाठी (SSLV) 2,000 एकरांचे स्वतंत्र केंद्र उभारले जाईल, असे ISRO प्रमुख व्ही. नारायणन यांनी रविवारी सांगितले.
राजधानीत एका कार्यक्रमात बोलताना नारायणन म्हणाले की कुलसेकरपट्टिनमचे केंद्र उपग्रह प्रक्षेपणाची वाढती मागणी भागविण्यास मदत करेल. तंत्रज्ञान हस्तांतरित करून स्टार्टअप आणि खाजगी कंपन्यांना ISRO सहकार्य करेल, मात्र स्वतः सार्वजनिक क्षेत्रातील संस्था राहील, असेही ते म्हणाले.
मानवी अंतराळ उड्डाणाबाबत ते म्हणाले की गगनयानची पहिली मानवरहित चाचणी पुढील दोन महिन्यांत नियोजित आहे आणि त्यानंतर अशा दोन चाचण्या होतील; त्यानंतरच अंतराळवीर उड्डाण करतील. हा कार्यक्रम वारंवार पुढे ढकलला गेला आहे आणि नारायणन यांच्या वेळापत्रकानुसार पुढील टप्पा याच आर्थिक वर्षात आहे.
चांद्रयान-5 च्या योजनेचीही त्यांनी घोषणा केली. जपानसोबतची ही संयुक्त चांद्रमोहीम असेल, ज्यात 350 किलोचा रोव्हर जाईल. भारताचा मागील चांद्र अवतरणाचा प्रयत्न चांद्रयान-3 होता, ज्याने ऑगस्ट 2023 मध्ये दक्षिण ध्रुवाजवळ लँडर आणि रोव्हर उतरवले होते.
प्रक्षेपण तळांचे गणित महत्त्वाचे आहे, कारण श्रीहरिकोटा आणि कुलसेकरपट्टिनम ही भारताची दोन कार्यरत प्रक्षेपण केंद्रे वाढत्या प्रक्षेपणांच्या यादीसाठी मर्यादित संधी देतात. या यादीत व्यावसायिक उपग्रह प्रक्षेपण, गगनयान मालिका आणि जड पृथ्वी निरीक्षण मोहिमा आहेत. 2029 पर्यंत चार तळ झाल्यास सध्याची क्षमता जवळपास दुप्पट होईल.
सरकारच्या अंतराळ महत्त्वाकांक्षा एकाच दिवशी अनेक मोर्चांवर समोर आल्या. त्याच दिवशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी वाराणसीत भारतीय हवाई दलाच्या 'विंग्ज ओव्हर गंगेस' हवाई प्रात्यक्षिकाला हजेरी लावली. हवाई दलाच्या 94 व्या वर्धापनदिनानिमित्त तीन दिवस चाललेल्या कार्यक्रमाचा तो शेवटचा दिवस होता.
खाजगी क्षेत्राबाबत, उपग्रह आणि प्रक्षेपक निर्मितीसाठी ISRO भारतीय कंपन्यांना तंत्रज्ञान हस्तांतरित करत आले आहे आणि देशाची प्रमुख अंतराळ संस्था म्हणून आपली भूमिका न सोडता हा सिलसिला सुरू राहील, असेही ते म्हणाले आहेत.