नवी दिल्ली : कर्करोगाच्या औषधांवर सोमवारपासून मोठी कपात होणार आहे. राष्ट्रीय औषध दर प्राधिकरणाने (एनपीपीए) 137 नॉन-शेड्युल्ड कर्करोगविरोधी औषधांवरील व्यापारी मार्जिन जास्तीत जास्त कमाल किरकोळ विक्री किमतीच्या (एमआरपी) 30 टक्क्यांवर मर्यादित केले आहे. सुधारित दर 9 नोव्हेंबरपासून लागू होतील.
17 ऑक्टोबरला जारी झालेल्या राजपत्र अधिसूचनेनुसार ही कारवाई औषधे (किंमत नियंत्रण) आदेश 2013 च्या परिच्छेद 19 अंतर्गत करण्यात आली आहे. पेटंट असलेली औषधेही यात समाविष्ट आहेत. किरकोळ विक्री किंमत आणि रुग्णालयांना दिल्या जाणाऱ्या दरातील प्रचंड तफावत सर्वोच्च न्यायालयाने अधोरेखित केल्यानंतर केंद्रीय आरोग्य संचालनालयाच्या तज्ज्ञ समितीच्या शिफारशीवरून हे पाऊल उचलले गेले.
रसायन व खत मंत्रालयाच्या माहितीनुसार आतापर्यंत 76 कंपन्यांनी 121 औषधांच्या 1,225 संयोगांसाठी सुधारित एमआरपी सादर केली आहे. त्यातील 1,031 संयोगांचे दर कमी झाले असून 600 ब्रँडच्या दरात 50 टक्क्यांहून अधिक कपात झाली आहे. सर्वाधिक कपात 96.45 टक्के आहे.
उदाहरणे पाहा. झायडस लाइफसायन्सच्या बेव्हासिझुमॅब 100 मिलिग्रॅम इंजेक्शनचा दर 25,995 रुपयांवरून 3,318 रुपयांवर आला आहे. रिलायन्स लाइफ सायन्सेसच्या डेनोसुमॅब 60 मिलिग्रॅम इंजेक्शनचा दर 24,955 वरून 6,240 झाला. अर्बिनकेअर फार्माच्या अॅबिराटेरोन अॅसिटेट 250 मिलिग्रॅम टॅब्लेट 41,250 वरून 3,218.23 रुपयांवर आली. आरपीजी लाइफसायन्सच्या पॅल्बोसिक्लिब 125 मिलिग्रॅम कॅप्सूलचा दर 40,421.33 वरून 2,720 झाला.
यामुळे रुग्णांची वर्षाला सुमारे 3,502.31 कोटी रुपयांची बचत होईल, असा अंदाज मंत्रालयाने दिला आहे. 10 ते 15 औषधे भारतात अजून विकली जात नाहीत. ती बाजारात आल्यावर त्यांनाही हेच नियम लागू होतील.
प्रत्येक किरकोळ विक्रेता, वितरक, रुग्णालय आणि संस्थेला सुधारित दरांची यादी आपल्या जागेवर व संकेतस्थळावर लावावी लागेल. राज्य औषध नियंत्रक कार्यालये अंमलबजावणीवर लक्ष ठेवतील. ग्राहक 'फार्मा साही दाम' ॲपवरून दर तपासू शकतात.
2019 मध्ये 42 कर्करोगविरोधी औषधांवर अशीच कपात करण्यात आली होती. त्यावेळी 526 ब्रँडचे दर 90 टक्क्यांपर्यंत घटले होते.