स्वर्णजयंती शिष्यवृत्ती योजना
योजनेविषयी
भारताच्या स्वातंत्र्याच्या पन्नासव्या वर्षाच्या स्मरणार्थ भारत सरकारने 'स्वर्णजयंती शिष्यवृत्ती योजना' सुरू केली होती. या योजनेअंतर्गत, सिद्ध ट्रॅक रेकॉर्ड असलेल्या निवडक तरुण शास्त्रज्ञांना विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या आघाडीच्या क्षेत्रांमध्ये मूलभूत संशोधन करण्यास सक्षम करण्यासाठी विशेष सहाय्य आणि सहाय्य प्रदान केले जाते. पुरस्कारासाठी निवडलेल्या शास्त्रज्ञांना संशोधन योजनेत मंजूर केल्यानुसार खर्चाच्या बाबतीत स्वातंत्र्य आणि लवचिकतेसह अखंड संशोधन करण्याची परवानगी दिली जाईल. या प्रकल्पात नाविन्यपूर्ण संशोधन कल्पना असाव्यात आणि त्यात या क्षेत्रातील संशोधन आणि विकासावर परिणाम करण्याची क्षमता असावी. शिष्यवृत्ती वैज्ञानिक-विशिष्ट असतात आणि संस्था-विशिष्ट नसतात, अतिशय निवडक असतात आणि त्यांचे सखोल शैक्षणिक निरीक्षण असते. शिष्यवृत्तीचा कालावधीः शिष्यवृत्तीचा कालावधी पाच वर्षांपेक्षा जास्त नसावा.
लाभ
- या पुरस्कारामध्ये मूळ संस्थेकडून 5 वर्षांच्या कालावधीसाठी मिळणाऱ्या पगाराव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- ची शिष्यवृत्ती असते. 1. त्यांच्या प्रकल्पांसह निवडलेल्या विद्यार्थ्यांचा एस. ई. आर. बी. च्या निकषांनुसार विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाद्वारे (एस. ई. आर. बी.) शिष्यवृत्ती, आवर्ती आणि गैर-आवर्ती प्रमुखांसाठी निधीसाठी विचार केला जाईल.
पात्रता
- मान्यताप्राप्त भारतीय शैक्षणिक/संशोधन संस्थेत नियमित पद असलेल्या भारतीय नागरिकांसाठी ही शिष्यवृत्ती खुली आहे. 1. अर्जदाराकडे विज्ञान/अभियांत्रिकी/वैद्यकशास्त्रात पीएच. डी. असणे आवश्यक आहे आणि तो भारत सरकारच्या इतर कोणत्याही योजनेतून शिष्यवृत्ती घेत नसावा. 1. वैज्ञानिकांनी त्याच्या/तिच्या संशोधन क्षेत्रातील संशोधन प्रकाशने आणि/किंवा पेटंट, वैज्ञानिक समुदायाकडून समवयस्कांची मान्यता, पुरस्कार इत्यादींच्या स्वरूपात उत्कृष्ट योगदानासह विज्ञान आणि अभियांत्रिकीच्या आघाडीच्या क्षेत्रात सक्रिय असले पाहिजे. 1. जर शास्त्रज्ञाला शिष्यवृत्ती दिली गेली तर संस्था/संस्थेने पाच वर्षांच्या कार्यकाळात प्रकल्पाच्या आर्थिक आणि इतर व्यवस्थापन जबाबदाऱ्या देखील स्वीकारल्या पाहिजेत. 1. ही शिष्यवृत्ती 30 ते 40 वर्षे वयोगटातील शास्त्रज्ञांसाठी खुली आहे.
अर्ज कसा करावा
Online
- पायरी 1: * * डी. एस. टी. च्या ऑनलाईन पोर्टलवर दिलेल्या स्वरूपात पात्र उमेदवारांकडून 'स्वर्णजयंती शिष्यवृत्ती योजने' साठी अर्ज मागवण्यात आले आहेत. * * पायरी 02: * * उमेदवार तपशीलांसाठी "डीएसटी ई-पी. एम. एस. पोर्टल" च्या मुख्यपृष्ठावर प्रवेश करण्यासाठी [https://onlinedst.gov.in] (https://onlinedst.gov.in) वर लॉग इन करू शकतात आणि केवळ ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज सादर करू शकतात. * * टीप 1: * * हार्ड कॉपी पाठवण्याची गरज नाही. * * टीप 02: * उमेदवारांना आवश्यकतेनुसार अधिक अतिरिक्त माहिती सादर करावी लागेल आणि अंतिम निवडीपूर्वी प्रकल्प कल्पना सादर करावी लागेल. * * टीप 3: * * प्रत्येक वर्षासाठीच्या 'स्वर्णजयंती शिष्यवृत्ती योजने' ची जाहिरात सर्व तपशीलांसह [डी. एस. टी. च्या संकेतस्थळावर] (https://dst.gov.in/scientific-programmes/scientific-engineering-research/human-resource-development-and-nurturing-young-talent-swarnajayanti-fellowships-scheme) दिसेल.
आवश्यक कागदपत्रे
ओळख पुरावा म्हणजे आधार कार्ड
पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
वयाचा पुरावा
शैक्षणिक पात्रता प्रमाणपत्रे
सध्याच्या रोजगारासह रोजगाराचा पुरावा
व्यावसायिक मान्यता, पुरस्कार, शिष्यवृत्ती प्राप्त
एस. सी. आय. नियतकालिकांमधील आणि इतर संदर्भित नियतकालिकांमधील प्रकाशनांची संपूर्ण यादी
आवश्यकतेनुसार इतर कोणतेही दस्तऐवज
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- 'स्वर्णजयंती शिष्यवृत्ती योजना' म्हणजे काय?
भारताच्या स्वातंत्र्याचे पन्नासवे वर्ष साजरे करण्यासाठी भारत सरकारने 'स्वर्णजयंती शिष्यवृत्ती योजना' सुरू केली होती. या योजनेअंतर्गत, सिद्ध ट्रॅक रेकॉर्ड असलेल्या निवडक तरुण शास्त्रज्ञांना विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या आघाडीच्या क्षेत्रांमध्ये मूलभूत संशोधन करण्यास सक्षम करण्यासाठी विशेष सहाय्य आणि सहाय्य प्रदान केले जाते. पुरस्कारासाठी निवडलेल्या शास्त्रज्ञांना संशोधन योजनेत मंजूर केल्यानुसार खर्चाच्या बाबतीत स्वातंत्र्य आणि लवचिकतेसह अखंड संशोधन करण्याची परवानगी दिली जाईल.
- या योजनेची अंमलबजावणी करणारा विभाग कोणता आहे?
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय, भारत सरकार
- योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी पात्रता निकष काय आहेत?
मान्यताप्राप्त भारतीय शैक्षणिक/संशोधन संस्थेत नियमित पद असलेल्या भारतीय नागरिकांसाठी ही शिष्यवृत्ती खुली आहे. अर्जदाराकडे विज्ञान/अभियांत्रिकी/वैद्यकशास्त्रात पीएच. डी. असणे आवश्यक आहे आणि तो भारत सरकारच्या इतर कोणत्याही योजनेतून शिष्यवृत्ती घेत नसावा. वैज्ञानिकांनी त्याच्या/तिच्या संशोधन क्षेत्रातील संशोधन प्रकाशने आणि/किंवा पेटंट, वैज्ञानिक समुदायाकडून समवयस्क मान्यता, पुरस्कार इत्यादींच्या स्वरूपात उत्कृष्ट योगदानासह विज्ञान आणि अभियांत्रिकीच्या आघाडीच्या क्षेत्रात सक्रिय असले पाहिजे.
- योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी वयाचा निकष काय आहे?
ही शिष्यवृत्ती 30 ते 40 वर्षे वयोगटातील शास्त्रज्ञांसाठी खुली आहे.
- या योजनेअंतर्गत दिल्या जाणाऱ्या मदतीचे स्वरूप काय आहे?
या पुरस्कारामध्ये मूळ संस्थेकडून 5 वर्षांच्या कालावधीसाठी मिळणाऱ्या पगाराव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- ची शिष्यवृत्ती असते. त्यांच्या प्रकल्पांसह निवडलेल्या विद्यार्थ्यांचा एस. ई. आर. बी. च्या निकषांनुसार विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाद्वारे (एस. ई. आर. बी.) शिष्यवृत्ती, आवर्ती आणि गैर-आवर्ती प्रमुखांसाठी निधीसाठी विचार केला जाईल.
- शिष्यवृत्तीचा कालावधी किती आहे?
शिष्यवृत्तीचा कालावधी पाच वर्षांपेक्षा जास्त नसणाऱ्या कालावधीसाठी असेल.
- अर्जदार योजनेसाठी अर्ज कसा करू शकतो?
उमेदवार तपशीलांसाठी डी. एस. टी. ई-पी. एम. एस. पोर्टलच्या मुख्यपृष्ठावर जाण्यासाठी https://onlinedst.gov.in वर लॉग इन करू शकतात आणि केवळ ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज सादर करू शकतात.
- सदस्यांची निवड प्रक्रिया काय आहे?
निवड प्रक्रियेमध्ये विविध टप्प्यांवरील विचारांचा समावेश असेल. विभाग एक विषय समिती स्थापन करतो जी प्राप्त अर्जांची छाननी करते आणि अर्जदारांना सादरीकरणासाठी बोलवते. विषय समित्यांनी सादर केल्यानंतर निवडण्यात आलेल्या उमेदवारांना तज्ज्ञांच्या राष्ट्रीय कोअर समितीसमोर सादरीकरण करावे लागेल, जी आपल्या अंतिम शिफारशी देईल. राष्ट्रीय कोअर कमिटीच्या शिफारशीच्या आधारे सचिवांची अधिकारप्राप्त समिती अंतिम निवड करेल. पुरस्कारासाठी निवडलेल्या शास्त्रज्ञांनी विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या आघाडीच्या क्षेत्रांमध्ये नाविन्यपूर्ण मूळ संशोधन केले असावे.
- मी ऑफलाईन पद्धतीने अर्ज करू शकतो का?
नाही, पात्र अर्जदार केवळ ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करू शकतो आणि त्याची हार्ड कॉपी पाठवण्याची गरज नाही.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →