राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार
योजनेविषयी
समाजाच्या विकासासाठी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान ही आवश्यक साधने आहेत. निःस्वार्थपणे सत्याचा पद्धतशीर शोध आणि नवीन ज्ञानाचा विकास करण्यासाठी शास्त्रज्ञ खूप महत्वाची भूमिका बजावतात. ते देशाचे कणा आहेत जे समाजासाठी अथक योगदान देतात & #39; विकास. शास्त्रज्ञांचे अनुकरणीय आणि उत्कृष्ट योगदान ओळखले जाणे आवश्यक आहे जेणेकरून ते इतरांसाठी प्रेरणा म्हणून काम करू शकतील. राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्काराचे (आर. व्ही. पी.) उद्दीष्ट म्हणजे शास्त्रज्ञ, तंत्रज्ञ आणि नवप्रवर्तकांनी वैयक्तिकरित्या किंवा विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या नेतृत्वाखालील नवकल्पनांच्या विविध क्षेत्रातील संघांमध्ये केलेल्या उल्लेखनीय आणि प्रेरणादायी योगदानाची दखल घेणे. आर. व्ही. पी. ही भारतातील विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष क्षेत्रातील सर्वोच्च मान्यतांपैकी एक असेल. सरकारी, खाजगी क्षेत्रातील संस्थांमध्ये काम करणारे शास्त्रज्ञ/तंत्रज्ञ/नवप्रवर्तक किंवा कोणत्याही संस्थेबाहेर काम करणाऱ्या व्यक्ती, ज्यांनी विज्ञान, तंत्रज्ञान किंवा तंत्रज्ञान-आधारित नवकल्पनांच्या कोणत्याही क्षेत्रात पथदर्शी संशोधन किंवा नवकल्पना किंवा शोध या बाबतीत उल्लेखनीय योगदान दिले आहे, ते पुरस्कारांसाठी पात्र असतील. भारतीय समुदाय किंवा समाजाला लाभ देणाऱ्या अपवादात्मक योगदानासह परदेशात राहणारे भारतीय वंशाचे लोक देखील पुरस्कारांसाठी पात्र असतील हे पुरस्कार खालील चार श्रेणींमध्ये दिले जातील * * अ) आयुष्यभराची कामगिरी ओळखण्यासाठी दिला जाणारा विज्ञान रत्न (व्ही. आर.) पुरस्कार विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या कोणत्याही क्षेत्रात केलेले योगदान. ब) विज्ञान श्री (व्ही. एस.) पुरस्कार विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या कोणत्याही क्षेत्रातील प्रतिष्ठित योगदानांना मान्यता देण्यासाठी दिला जाईल. क) विज्ञान युवा-शांती स्वरूप भटनागर (व्ही. वाय.-एस. एस. बी.) पुरस्कार मान्यता आणि मान्यता देण्यासाठी दिला जाईल. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या कोणत्याही क्षेत्रात अपवादात्मक योगदान देणाऱ्या तरुण शास्त्रज्ञांना प्रोत्साहन देणे. ड. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या कोणत्याही क्षेत्रात संघामध्ये अपवादात्मक योगदान देणाऱ्या तीन किंवा अधिक शास्त्रज्ञ/संशोधक/नवसंशोधकांचा समावेश असलेल्या चमूला विज्ञान टीम (व्ही. टी.) पुरस्कार प्रदान करणे. * * पुरस्काराचे नाव मॅक्स. पुरस्कारांची संख्या विज्ञान रत्न (व्ही. आर.) 03 विज्ञान श्री (व्ही. एस.) 25 विज्ञान युवा-शांती स्वरूप भटनागर (व्ही. वाय.-एस. एस. बी.) 25 विज्ञान संघ (व्ही. टी.) 03 * * * समारंभाचा तपशील * * अ) हे पुरस्कार दरवर्षी राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिनी (11 मे) जाहीर केले जातील. ब) सर्व प्रकारच्या पुरस्कारांसाठी पुरस्कार सोहळा दरवर्षी 23 ऑगस्ट रोजी राष्ट्रीय अंतराळ दिनी आयोजित केला जाईल. भारताचे राष्ट्रपती/माननीय & #39; ड) पुरस्कार सोहळा दरवर्षी विज्ञान भवनमध्ये किंवा पर्यायी योग्य ठिकाणी आयोजित केला जाऊ शकतो. ड) हे सर्व पुरस्कार वर्ष 2024 पासून सुरू होतील.
लाभ
- पुरस्कार विजेत्यांना भारताच्या राष्ट्रपतींनी स्वाक्षरी केलेले सनद (प्रमाणपत्र) प्रदान केले जाईल. एक पदक. समारंभाच्या दिवशी पुरस्कार विजेत्यांचे प्रशस्तीपत्रक आणि छायाचित्र असलेली एक स्मारक पुस्तिका देखील प्रकाशित केली जाईल.-मरणोत्तर पुरस्काराच्या बाबतीत, पुरस्काराची सजावट अशा पुरस्कार विजेत्याच्या 'जवळच्या नातेवाईकांना' प्राप्त होईल.-वैयक्तिक कारणांमुळे (आजारपण, व्यग्रता इत्यादींसह) पुरस्कार सोहळ्याला उपस्थित राहू न शकणाऱ्या अशा व्यक्तींचा सन्मान अशा व्यक्तीला प्रदान करण्यात आल्याचे मानले जाईल. मरणोत्तर प्रकरणे वगळता इतर कोणत्याही व्यक्तीला (जोडीदारासह) अनुपस्थित पुरस्काराच्या वतीने पुरस्कार स्वीकारण्याची परवानगी दिली जाऊ नये.
पात्रता
- सरकारी किंवा खाजगी संस्थांमध्ये विज्ञानाच्या कोणत्याही क्षेत्रात काम करणारे सर्व शास्त्रज्ञ, तंत्रज्ञ आणि नवप्रवर्तक, ज्यांनी विज्ञानाच्या कोणत्याही क्षेत्रात पथदर्शी संशोधन, तंत्रज्ञानाने प्रेरित नवकल्पना किंवा शोधात योगदान दिले आहे किंवा केले आहे किंवा नवप्रवर्तक तंत्रज्ञानाचा विकास/महत्त्वपूर्ण सामाजिक प्रभाव केला आहे, ते या पुरस्कारासाठी पात्र असतील.-परदेशात भारतीय वंशाचे शास्त्रज्ञ, तंत्रज्ञ आणि नवप्रवर्तक, ज्यांनी भारतीय समुदायांना किंवा समाजाला मोठ्या प्रमाणात लाभ मिळवून देणारे अपवादात्मक योगदान दिले आहे, ते देखील पात्र असतील.-राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार खालील 13 क्षेत्रांमध्ये दिला जाईलः 1. भौतिकशास्त्र. 1. रसायनशास्त्र. 1. जैविक विज्ञान. 1. गणित आणि संगणक विज्ञान. 1. पृथ्वी विज्ञान. 1. औषधोपचार. 1. अभियांत्रिकी विज्ञान. 1. कृषी विज्ञान. 1. पर्यावरण विज्ञान. 1. तंत्रज्ञान आणि नवकल्पना. 1. अणुऊर्जा. 1. अंतराळ विज्ञान आणि तंत्रज्ञान. 1. इतर
अर्ज कसा करावा
Online
- नोंदणीः पायरी-1: * * [अधिकृत संकेतस्थळाला] भेट द्या. //अवार्ड्स. गव्ह. इन/).> * * पायरी-2: * * [नोंदणी] वर क्लिक करा. //अवार्ड्स. जीओव्ही. इन/नोंदणी/साइनअप) बटण.> * * पायरी-3: * * वैयक्तिक किंवा संघटना प्रकार निवडा.> * * पायरी-4.1: * * वैयक्तिक श्रेणी अंतर्गत खालील तपशील द्या.>-आधार/वैध ओळख पुराव्यानुसार नाव.>-जन्मतारीख.>-नामनिर्देशक/अर्जदाराचा प्रकार.>-मोबाईल क्रमांक.>-ईमेल आयडी.>-आधार क्रमांक.> * * पायरी-4.2: * * संस्था श्रेणी अंतर्गत खालील तपशील द्या.>-संस्थेचा प्रकार.>-आधारनुसार अधिकृत व्यक्तीचे नाव/वैध ओळख पुरावा>-जन्मतारीख.>-संस्थेविषयी संक्षिप्त वर्णन (100 शब्द)>-पदनाम>-भ्रमणध्वनी क्रमांक.>-ईमेल आयडी.>-आधार क्रमांक.> * * पायरी-5: * सादर करा. * * अर्ज कराः पायरी-1: * * [अधिकृत संकेतस्थळाला] भेट द्या. //अवार्ड्स. गव्ह. इन/).> * * पायरी-2: * * l [चालू बटण] वर क्लिक करा (HTTPS: //Awards. gov. in/लॉगिन) पोर्टल आणि ओळखपत्रांचा वापर करून लॉग इन करा.> * * पायरी-3: * * पुरस्कारांच्या यादीमधून योजनेचे नाव निवडा, नंतर 'कोट' वर टिचकी मारा. नामनिर्देशन करा/आताच अर्ज करा .> * * पायरी-4: * * पुढील पृष्ठावर, ऑनलाईन अर्जातील सर्व अनिवार्य क्षेत्रे भरा आणि नंतर 'कोट' वर क्लिक करा. सादर करा & quot; ..
आवश्यक कागदपत्रे
- नामनिर्देशन फॉर्म.
- नामनिर्देशित व्यक्तीचा अभ्यासक्रम (सी. व्ही.).
- नामनिर्देशित व्यक्तीच्या योगदानाचे तपशीलवार वर्णन.
- सहाय्यक कागदपत्रे (संशोधन कागदपत्रे, पेटंट, पुरस्कार प्रमाणपत्रे, प्रशस्तिपत्रे, शिफारसपत्रे इ., विशिष्ट नामांकनावर अवलंबून).
- आधार कार्ड.
- छायाचित्र.
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार (आरव्हीपी) म्हणजे काय?
राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार हा भारतातील एक प्रतिष्ठित राष्ट्रीय स्तरावरील पुरस्कार आहे, जो विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील उत्कृष्ट योगदानांना मान्यता देतो.
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्काराचे आयोजन कोण करते?
हा पुरस्कार भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाद्वारे आयोजित आणि प्रदान केला जातो.
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कारांसाठी कोणत्या श्रेणी आहेत?
भौतिक विज्ञान, रासायनिक विज्ञान, जैविक विज्ञान, गणितीय विज्ञान, पृथ्वी आणि वातावरणीय विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विज्ञान अशा विविध श्रेणींमध्ये आर. व्ही. पी. पुरस्कार दिले जातात.
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कारासाठी कोण पात्र आहे?
विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील आपापल्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या शास्त्रज्ञ, संशोधक आणि व्यक्ती या पुरस्कारासाठी पात्र आहेत.
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार केवळ भारतीय नागरिकांसाठी आहे का?
होय, हा पुरस्कार विशेषतः विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या भारतीय नागरिकांसाठी तयार करण्यात आला आहे.
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कारासाठी उमेदवाराचे नामांकन कसे करता येते?
आर. व्ही. पी. साठी नामांकने औपचारिक प्रक्रियेद्वारे आमंत्रित केली जातात आणि उमेदवाराचा प्रस्ताव ठेवण्यास इच्छुक असलेल्या व्यक्ती किंवा संस्थांनी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाने दिलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
- जनता राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार सोहळ्याला उपस्थित राहू शकते का?
पुरस्कार सोहळ्याला सहसा शास्त्रज्ञ, सरकारी अधिकारी आणि मान्यवरांसह निमंत्रित उपस्थित राहतात. हा कार्यक्रम सामान्य लोकांसाठी खुला नसला तरी प्रसारमाध्यमांद्वारे अनेकदा त्याचे वार्तांकन केले जाते.
- राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार भारतातील वैज्ञानिक संशोधनाला चालना देण्यासाठी कसे योगदान देतो?
उत्कृष्ट कामगिरी ओळखून आणि पुरस्कृत करून वैज्ञानिक संशोधनात उत्कृष्टतेच्या संस्कृतीला प्रोत्साहन देण्यात आर. व्ही. पी. महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते, त्यामुळे पुढील नवकल्पनांना प्रोत्साहन मिळते.
- पुरस्कारांसाठी कोण अर्ज करू शकतात?
- वैयक्तिक 2. संघटना
- व्यक्ती कशी नोंदणी करू शकते?
पायरी-1: अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या. पायरी-2: नोंदणी बटणावर क्लिक करा. पायरी-3: वैयक्तिक प्रकार निवडा. पायरी-4: आवश्यक तपशील प्रदान करा. पायरी-5: सादर करा.
- कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
- नामनिर्देशन फॉर्म. 2. नामनिर्देशित व्यक्तीचा अभ्यासक्रम (सी. व्ही.). 3. नामनिर्देशित व्यक्तीच्या योगदानाचे तपशीलवार वर्णन. 4. सहाय्यक कागदपत्रे (संशोधन कागदपत्रे, पेटंट, पुरस्कार प्रमाणपत्रे, प्रशस्तिपत्रे, शिफारसपत्रे इ., विशिष्ट नामांकनावर अवलंबून). 5. आधार कार्ड. 6. छायाचित्र.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →