पी. आर. आय. एस. एम. (व्यक्ती, स्टार्ट-अप आणि एम. एस. एम. ई. मध्ये नवकल्पनांना प्रोत्साहन देणे): श्रेणी-1: संकल्पना/प्रतिकृती/नमुन्यांचा पुरावा
योजनेविषयी
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन विभागाच्या पी. आर. आय. एस. एम. (व्यक्ती, स्टार्ट-अप्स आणि एम. एस. एम. ई. मध्ये नवकल्पनांना प्रोत्साहन देणे) योजनेचा उद्देश वैयक्तिक नवसंशोधकांना पाठिंबा देणे हा आहे, ज्यामुळे ते बाराव्या पंचवार्षिक योजनेच्या (आय. डी. 1) प्रमुख क्षेत्रांपैकी एक असलेल्या सर्वसमावेशक विकासाचा अजेंडा साध्य करू शकतील. एखाद्या विशिष्ट कायद्यांतर्गत स्वायत्त संस्था म्हणून स्थापन झालेल्या संस्था किंवा संस्थांना किंवा संस्था नोंदणी कायदा, 1860 किंवा भारतीय विश्वस्त कायदा, 1882 अंतर्गत नोंदणीकृत संस्था म्हणून स्थापन झालेल्या संस्थांना किंवा संस्थांना देखील हे सहाय्य प्रदान करेल, ज्यामुळे एमएसएमई समूहांना मदत करण्याच्या उद्देशाने अत्याधुनिक नवीन तंत्रज्ञान उपाय विकसित होतील. हरित तंत्रज्ञान, स्वच्छ ऊर्जा, औद्योगिकदृष्ट्या वापरण्यायोग्य स्मार्ट साहित्य, कचऱ्यापासून संपत्ती, परवडणारी आरोग्यसेवा, पाणी आणि सांडपाणी व्यवस्थापन आणि इतर कोणतेही तंत्रज्ञान किंवा ज्ञान-केंद्रित क्षेत्र या क्षेत्रांवर प्राधान्य केंद्रित करून प्रस्तावांचा विचार केला जाईल. * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * दूरध्वनीः 011-26590394; ई-मेलः [email protected]; [email protected] & quot; ब्र & quot; वैज्ञानिक & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & quot; & दूरध्वनीः 011-26590364; ई-मेलः [email protected]
लाभ
- नवप्रवर्तकांना त्यांच्या कल्पनांचे प्रात्यक्षिक मॉडेल्स/प्रोटोटाइपमध्ये रूपांतर करण्यात मदत करण्यासाठी ₹ 5,00,000 * * पर्यंत प्रकल्प खर्च.-या श्रेणी अंतर्गत जास्तीत जास्त समर्थन * * ₹ 2,00,000 किंवा मंजूर प्रकल्प खर्चाच्या 90 टक्के * *, यापैकी जे कमी असेल ते आहे. * आर्थिक सहाय्य हा पुरस्कार किंवा बक्षीस किंवा संशोधन शिष्यवृत्ती नाही. हाती घेतलेल्या कामासाठी आर्थिक सहाय्य पुरवले जाते. * * टीप 2: * स्वयं वेतन, स्वतःच्या निवासस्थानाचे भाडे, शेडसारख्या पायाभूत सुविधांची निर्मिती इत्यादी घटक सहाय्य/निधीचा घटक बनू नयेत. पाठबळ/निधी प्रामुख्याने नमुना विकास कार्यासाठी/संकल्पनेच्या पुराव्यासाठी असावा.
पात्रता
- विद्यार्थी नवनिर्मात्यांसह कोणताही भारतीय नागरिक त्यांच्या नाविन्यपूर्ण कल्पनांना प्रात्यक्षिक मॉडेल्स/प्रोटोटाइपमध्ये विकसित करण्यासाठी मदतीचा लाभ घेऊ शकतो. 1. हरित तंत्रज्ञान, स्वच्छ ऊर्जा, औद्योगिकदृष्ट्या वापरण्यायोग्य स्मार्ट साहित्य, कचऱ्यापासून संपत्ती, परवडणारी आरोग्य सेवा, पाणी आणि सांडपाणी व्यवस्थापन आणि इतर कोणतेही तंत्रज्ञान किंवा ज्ञान-केंद्रित क्षेत्र या क्षेत्रांवर प्राधान्य केंद्रित असेल. टीप 1: जेव्हा विद्यार्थ्यांच्या एका गटाला प्रकल्पाचा पाठपुरावा करायचा असेल, तेव्हा मुख्य अर्जदाराबाबत गटामध्ये करार होणे आवश्यक आहे. जरी आर्थिक सहाय्य केवळ एकाच अर्जदाराच्या नावाने दिले जाऊ शकते, तरी प्रकल्प यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यानंतर विभागाकडून संघातील सर्व विद्यार्थ्यांना प्रशंसा पत्र दिले जाऊ शकते. टीप 2: या पाठिंब्याचा उद्देश प्रामुख्याने विद्यार्थ्यांच्या नवसंशोधकांना प्रोत्साहन देणे हा आहे. तथापि, सर्वसाधारणपणे, नाविन्यपूर्ण कल्पना किंवा शोध असलेला आणि मूलभूत स्टेज मॉडेल/प्रोटोटाइप/प्रक्रियेच्या स्वरूपात आपली कल्पना प्रदर्शित करू इच्छिणारा कोणताही भारतीय नागरिक या श्रेणीसाठी अर्ज करू शकतो.
अर्ज कसा करावा
Offline
पात्र अर्जदारांना विनंती केली जाते की त्यांनी त्यांचे संपूर्ण अर्ज जवळच्या टी. ओ. सी. आय. सी. कडे सादर करावेत. पायरी 1: तुमचा प्रकल्प प्रस्ताव [विहित स्वरूपात] (https://www.dsir.gov.in/sites/default/files/2019-09/guide_ph1_cat1.pdf) जवळच्या टीईपीपी आउटरीच क्लस्टर इनोव्हेशन सेंटरमध्ये (टीओसीआयसी) सादर करा. अर्ज करण्यापूर्वी तुम्ही मार्गदर्शनासाठी टी. ओ. सी. आय. सी. समन्वयकांशी देखील सल्लामसलत करू शकता. पायरी 2: प्रारंभिक तपासणी * * प्राप्त झाल्यानंतर, टी. ओ. सी. आय. सी. समन्वयक प्रस्तावांची पूर्णता तपासतील. ते हे प्रस्ताव क्षेत्र ज्ञान तज्ञांकडे मूल्यांकनासाठी पाठवतील. पायरी 3: तज्ञांचे मूल्यांकन टी. ओ. सी. आय. सी. शी संबंधित क्षेत्र ज्ञान तज्ञ प्रस्तावांचे मूल्यांकन करतील. पायरी 4: शिफारस * * पूर्ण आणि मूल्यमापन केलेले प्रस्ताव पुढील कारवाईसाठी डी. एस. आय. आर. कडे पाठवले जातात. पी. आर. आय. एस. एम. सल्लागार आणि छाननी समिती (पी. ए. एस. सी.) शिफारशीसाठी त्यांचा विचार करेल. पायरी 5: विभागाकडून एकदा मान्यता मिळाल्यानंतर अनुदान जारी करण्यापूर्वी अर्जदाराने 'अटी आणि शर्ती' वर स्वाक्षरी करणे आवश्यक आहे. पायरी 6: निधी जारी * * पहिले प्रकाशन हे प्रकल्पाचे टप्पे आणि पी. ए. एस. सी. च्या शिफारशींवर आधारित आहे. त्यानंतरचे प्रकाशन प्रकल्प पुनरावलोकन समितीने (पी. आर. सी.) मूल्यांकन केलेल्या प्रकल्पाच्या प्रगतीवर अवलंबून असते. पायरी 7: प्रकल्प देखरेख टी. ओ. सी. आय. सी. आणि तांत्रिक तज्ञांसह इतर जाळे भागीदार, मंजूर प्रकल्पांवर देखरेख ठेवतील. टी. ओ. सी. आय. सी. दर 3 महिन्यांनी डी. एस. आय. आर. ला प्रकल्पाची स्थिती कळवेल. बाह्य तज्ञांचे पी. आर. सी. दर 9 महिन्यांनी किमान एकदा प्रकल्पाच्या प्रगतीचा आढावा घेतील. पायरी 8: प्रकल्प बंद करणे * * यशस्वी प्रकल्प बंद झाल्यानंतर, पी. आर. सी. च्या शिफारशीच्या आधारे डी. एस. आय. आर. मधील सक्षम प्राधिकरणाद्वारे प्रकल्प पूर्ण होण्याचा अहवाल स्वीकारला जाईल.
आवश्यक कागदपत्रे
- स्वाक्षरी केलेली प्रतअर्ज
- निवासस्थानाचा पुरावा
- नवोन्मेष (नाविन्यपूर्ण घटक अधोरेखित करणाऱ्या कल्पनेचे संक्षिप्त वर्णन)
- पूर्वीच्या कामाचा दस्तावेजी पुरावा (व्हिडिओ, छायाचित्र, प्रसारमाध्यमांचे वार्तांकन इ.)
- कामाचे नियोजन
- संभाव्य वापरकर्त्याचे प्रोफाइल
- आधार कार्डाची प्रत
- उपविभागीय दंडाधिकारी (एस. डी. एम.)/जिल्हा दंडाधिकारी (डी. एम.) यांनी दिलेले निवास प्रमाणपत्र किंवा रेशन कार्डाची प्रत किंवा निवासाच्या पुराव्यासंबंधीचे इतर कोणतेही दस्तऐवज
- पॅन क्रमांक आणि दाखल केलेल्या ताज्या आयकर विवरणपत्राची प्रत (अर्जदार जर आयकर भरणारा असेल तर)
- विद्यार्थ्यांना 'अ' प्रदान करावे लागेलना हरकत प्रमाणपत्रत्यांच्या संस्थांच्या प्रमुखांकडून, संस्थांच्या लेटरहेडवर, त्यांच्या अर्जासह आणि विद्यार्थी/संबंधित प्राध्यापकाद्वारे प्रकल्प त्याच्या तार्किक निष्कर्षापर्यंत नेण्यात येईल अशी संस्थांची वचनबद्धता.
कोण पात्र नाही
- शुद्ध सॉफ्टवेअर विकासाशी संबंधित प्रकल्प आणि शुद्ध शैक्षणिक संशोधनाचा समावेश असलेले प्रकल्प पात्र नाहीत.-डॉक्टरेट संशोधन प्रकल्प किंवा तत्सम प्रकल्पांसारख्या दीर्घकालीन संशोधन प्रकल्पांचा पाठपुरावा करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना पाठबळ दिले जाणार नाही. तथापि, विद्यार्थी उद्योजकांना तंत्रज्ञानाचा व्यावसायिक वापर करण्याचा अधिकार असल्यास ते पात्र ठरतील.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- प्रिझम योजनेत पी. आर. सी. ची भूमिका काय आहे?
बाह्य तज्ञांचा समावेश असलेले पी. आर. सी. प्रकल्पाच्या प्रगतीचा आढावा घेतात आणि प्रकल्पाचे टप्पे आणि निधीबाबत शिफारसी करतात.
- निधी सोडण्यासाठी प्रकल्पाचे टप्पे कसे निश्चित केले जातात?
पहिले प्रकाशन प्रकल्पाच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांवर आधारित आहे आणि त्यानंतरचे प्रकाशन प्रकल्प पुनरावलोकन समितीने (पी. आर. सी.) मूल्यांकन केलेल्या प्रकल्पाच्या प्रगतीवर अवलंबून असते.
- प्रकल्पाच्या देखरेखीसाठी विशिष्ट कालमर्यादा आहेत का?
प्रकल्पाचे निरीक्षण दर तीन महिन्यांनी केले जाते आणि बाह्य तज्ञ दर नऊ महिन्यांनी किमान एकदा प्रकल्पाच्या प्रगतीचा आढावा घेतात.
- विद्यार्थी नसलेले भारतीय नागरिक पी. आर. आय. एस. एम. समर्थनासाठी अर्ज करू शकतात का?
होय, पी. आर. आय. एस. एम. नाविन्यपूर्ण कल्पना किंवा शोध असलेल्या कोणत्याही भारतीय नागरिकाला समर्थनासाठी अर्ज करण्यास प्रोत्साहित करते.
- पी. आर. आय. एस. एम. समर्थनासाठी अर्जदारांनी कोणत्या प्रकारच्या प्रकल्पांची योजना आखली पाहिजे?
अर्जदारांनी त्यांच्या नाविन्यपूर्ण संकल्पनेचा पुरावा प्रदान करून, प्रात्यक्षिक मॉडेल्स/प्रोटोटाइपच्या विकासाकडे नेणाऱ्या प्रकल्पांची योजना आखली पाहिजे.
- पूर्वीच्या कामाच्या कागदपत्रांच्या प्रकारावर काही निर्बंध आहेत का?
पूर्वीच्या कामाच्या दस्तऐवजीकरणामध्ये व्हिडिओ, छायाचित्रे, प्रेस कव्हरेज किंवा पुराव्याचे इतर प्रकार समाविष्ट असू शकतात जे नावीन्यपूर्णतेशी संबंधित पूर्वीच्या कार्यावर प्रकाश टाकतात.
- निवास प्रमाणपत्रासाठी विशिष्ट स्वरूप आहे का?
निवासी प्रमाणपत्र उपविभागीय दंडाधिकारी (एस. डी. एम.)/जिल्हा दंडाधिकारी (डी. एम.) यांनी दिले पाहिजे किंवा रेशन कार्डाची प्रत किंवा निवासाचा पुरावा देणाऱ्या इतर कोणत्याही कागदपत्राची प्रत असावी.
- पी. आर. आय. एस. एम. निधीचा वापर पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यासाठी केला जाऊ शकतो का?
नाही, पी. आर. आय. एस. एम. निधीचा वापर शेडसारख्या पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यासाठी केला जाऊ नये.
- पुरस्कार आणि पी. आर. आय. एस. एम. ची आर्थिक मदत यात मुख्य फरक काय आहे?
प्रकल्पाच्या कामासाठी पी. आर. आय. एस. एम. ची आर्थिक मदत दिली जाते, तर पुरस्कार सामान्यतः कामगिरीला मान्यता देतो.
- विद्यार्थी नवनिर्मात्यांकडून 'ना हरकत प्रमाणपत्र' का आवश्यक आहे?
हे प्रकल्पाला त्याच्या तार्किक निष्कर्षापर्यंत नेण्यासाठी विद्यार्थी आणि संस्थांची बांधिलकी सुनिश्चित करते आणि विद्यार्थ्यांना पी. आर. आय. एस. एम. समर्थनासाठी अर्ज करण्याची परवानगी देते.
- एखादा प्रकल्प यशस्वीरित्या बंद झाल्यानंतर काय होते?
प्रकल्प यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यानंतर, पी. आर. सी. च्या शिफारशीच्या आधारे डी. एस. आय. आर. मधील सक्षम प्राधिकरणाद्वारे प्रकल्प पूर्ण होण्याचा अहवाल स्वीकारला जातो.
- पी. आर. आय. एस. एम. प्रकल्पाच्या प्रगतीचे निरीक्षण कसे करते?
तांत्रिक तज्ञांसह टी. ओ. सी. आय. सी. आणि नेटवर्क भागीदार मान्यताप्राप्त प्रकल्पांवर देखरेख ठेवतात. प्रकल्पाची स्थिती दर तीन महिन्यांनी डी. एस. आय. आर. ला कळवली जाते.
- पी. आर. आय. एस. एम. अनुदानाची शिफारस करण्यासाठी कोणती समिती जबाबदार आहे?
पी. आर. आय. एस. एम. सल्लागार आणि छाननी समिती (पी. ए. एस. सी.) प्रकल्प प्रस्तावांचा विचार करते आणि मंजुरीसाठी शिफारस करते.
- पी. आर. आय. एस. एम. योजनेतील प्रकल्प प्रस्तावांचे मूल्यांकन कोण करते?
टी. ओ. सी. आय. सी. शी संबंधित क्षेत्र ज्ञान तज्ञ प्रकल्प प्रस्तावांचे मूल्यांकन करतात.
- अर्ज प्रक्रियेत टी. ओ. सी. आय. सी. समन्वयकांची भूमिका काय आहे?
टी. ओ. सी. आय. सी. समन्वयक पूर्णतेसाठी प्रकल्प प्रस्तावांची छाननी करतात आणि ते क्षेत्र ज्ञान तज्ञांकडे मूल्यांकनासाठी पाठवतात.
- तुम्ही पी. आर. आय. एस. एम. द्वारे समर्थित ज्ञान-केंद्रित क्षेत्रांची उदाहरणे देऊ शकता का?
ज्ञान-केंद्रित क्षेत्रांमध्ये माहिती तंत्रज्ञान, जैवतंत्रज्ञान आणि प्रगत उत्पादन यासारख्या क्षेत्रांचा समावेश असू शकतो.
- नवनिर्मितीला प्रोत्साहन देण्यासाठी पी. आर. आय. एस. एम. कसे योगदान देते?
पी. आर. आय. एस. एम. अत्याधुनिक तंत्रज्ञान उपाय विकसित करण्यासाठी व्यक्ती आणि संस्थांना पाठिंबा देऊन नवनिर्मितीला प्रोत्साहन देते.
- पी. आर. आय. एस. एम. अनेक विद्यार्थ्यांसह समूह प्रकल्प कसे हाताळते?
पी. आर. आय. एस. एम. केवळ एकाच आघाडीच्या अर्जदाराला आर्थिक सहाय्य पुरवते, परंतु प्रकल्प यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यावर संघातील सर्व विद्यार्थ्यांना प्रशंसा पत्र दिले जाते.
- पी. आर. आय. एस. एम. द्वारे समर्थित जास्तीत जास्त प्रकल्प खर्च किती आहे?
पी. आर. आय. एस. एम. ₹ 5,00,000 पर्यंतच्या प्रकल्प खर्चाचे समर्थन करते, ज्यामध्ये जास्तीत जास्त ₹ 2,00,000 किंवा मंजूर प्रकल्प खर्चाच्या 90 टक्के, यापैकी जे कमी असेल ते असते.
- नवी दिल्लीतील पी. आर. आय. एस. एम. साठी संपर्क तपशील काय आहेत?
पी. आर. आय. एस. एम. संबंधित चौकशीसाठी तुम्ही सायंटिस्ट 'जी' शी [email protected] वर किंवा सायंटिस्ट 'ई' शी [email protected] वर संपर्क साधू शकता.
- सर्वसमावेशक विकासात पी. आर. आय. एस. एम. कसे योगदान देते?
वैयक्तिक नवसंशोधकांना पाठिंबा देऊन, पी. आर. आय. एस. एम. सर्वसमावेशक विकासाचा अजेंडा साध्य करण्यात मदत करते, जो बाराव्या पंचवार्षिक योजनेच्या (2012-2017) प्रमुख क्षेत्रांपैकी एक आहे.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →