मुख्य मजकुराकडे जा

दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी पूर्व-मॅट्रिक शिष्यवृत्ती, डी. एन. एच. आणि डी. डी

#प्री-मॅट्रिक#शिष्यवृत्ती#विद्यार्थी#अपंग व्यक्ती#अपंगत्व

योजनेविषयी

भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या दिव्यांग व्यक्तींच्या सक्षमीकरण विभागाने (दिव्यांगजन) दिव्यांग विद्यार्थ्यांसाठी दिलेल्या 'मॅट्रिकपूर्व शिष्यवृत्ती' योजनेचा उद्देश दिव्यांग विद्यार्थ्यांना शिक्षणात मदत करणे, शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करणे आणि शिक्षणाच्या पूर्व-मॅट्रिक स्तरावर सहभाग सुधारणे हा आहे. या योजनेद्वारे, इयत्ता नववी आणि दहावीमध्ये शिकणाऱ्या बेंचमार्क अपंगत्व असलेल्या पात्र विद्यार्थ्यांना देखभाल भत्ता, पुस्तक अनुदान आणि अपंगत्व भत्ता प्रदान केला जातो. ही योजना दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव केंद्रशासित प्रदेशात दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव प्रशासनाच्या समाज कल्याण विभागाद्वारे राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलद्वारे (एन. एस. पी.) राबवली जाते. सरकारी शाळा किंवा सरकार किंवा केंद्र/राज्य माध्यमिक शिक्षण मंडळाने मान्यता दिलेल्या शाळांमध्ये शिकणाऱ्या नियमित पूर्णवेळ विद्यार्थ्यांसाठी ही शिष्यवृत्ती उपलब्ध आहे. या योजनेंतर्गत दरवर्षी एकूण 25,000 शिष्यवृत्ती मंजूर केल्या जातात. शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट लाभार्थ्यांना थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (डी. बी. टी.) हस्तांतरित केली जाते. निवड ही योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार निर्धारित केलेल्या गुणवत्तेवर आणि इतर निकषांवर आधारित असते. > * * उद्दिष्टेः * *-शारीरिक, आर्थिक आणि मानसिक अडथळे असूनही अपंग विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी मदत करणे आणि उपजीविकेसाठी स्वतःला तयार करणे आणि समाजात सन्माननीय स्थान मिळवणे. - दिव्यांग विद्यार्थ्यांना त्यांच्या अभ्यासात मदत करणे जेणेकरून विशेषतः प्राथमिक शिक्षणातून उच्च शिक्षणाकडे संक्रमणादरम्यान, शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी होईल. इयत्ता नववी आणि दहावीच्या आणि शिक्षणाच्या पूर्व-मॅट्रिक टप्प्यातील दिव्यांग विद्यार्थ्यांचा सहभाग सुधारणे. <बीआर>

लाभ

  1. दिवसा शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी दरमहा ₹500/- भरणपोषण भत्ता. 1. वसतिगृहांसाठी दरमहा ₹800/- देखभाल भत्ता. 1. दृष्टिहीन/बौद्धिक अपंगत्व असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी ₹4,000/- वार्षिक अपंगत्व भत्ता. 1. इतर अपंगांसाठी ₹2,000/- वार्षिक अपंगत्व भत्ता. 1. ₹1,000/- वार्षिक पुस्तक भत्ता

पात्रता

  1. अर्जदार दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीवचा रहिवासी असावा. 1. अर्जदार बेंचमार्क अपंगत्व असलेला विद्यार्थी असावा आणि त्याच्याकडे अपंग व्यक्तींचे हक्क कायदा, 2016 अंतर्गत सक्षम प्राधिकरणाने जारी केलेले वैध अपंगत्व प्रमाणपत्र असावे. 1. अर्जदार दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव या केंद्रशासित प्रदेशात शिकत असावा किंवा पात्र शिक्षण घेत असलेल्या केंद्रशासित प्रदेशाचा प्रामाणिक रहिवासी असावा. 1. अर्जदाराच्या पालकांचे/पालकांचे वार्षिक उत्पन्न सर्व स्त्रोतांकडून ₹2,50,000 पेक्षा जास्त नसावे. 1. योजनेअंतर्गत लाभ मिळवणाऱ्या एकाच पालकांच्या अपंगत्व असलेल्या दोनपेक्षा जास्त मुलांपैकी अर्जदार एक असावा. 1. दुसरे मूल जुळे असल्यास आणि दोन्ही जुळ्या मुलांना अपंगत्व असल्यास अर्जदार पात्र ठरू शकतो. 1. अर्जदाराकडे थेट लाभ हस्तांतरण (डी. बी. टी.) शी जोडलेले सक्रिय बँक खाते असले पाहिजे. 1. याच उद्देशासाठी अर्जदाराला इतर कोणत्याही स्त्रोताकडून शिष्यवृत्ती किंवा शिष्यवृत्ती मिळू नये. 1. अर्जदार नियमित पूर्णवेळ विद्यार्थी असावा आणि नववी किंवा दहावीमध्ये शिकत असावा. 1. अर्जदार सरकारी शाळेत किंवा सरकारने किंवा केंद्र/राज्य माध्यमिक शिक्षण मंडळाने मान्यता दिलेल्या शाळेत शिकत असावा. <बीआर>

अर्ज कसा करावा

Online

पायरी 1: आवश्यक कागदपत्रांच्या सॉफ्ट कॉपी तयार ठेवा. [http://www.scholarships.gov.in] (http://www.scholarships.gov.in) वर जा. आणि 'नवीन नोंदणी' वर क्लिक करा. नोंदणीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे दिसतील. तळाशी स्क्रोल करा. वचन काळजीपूर्वक वाचा. अटी स्वीकारा. 'कंटिन्यू' वर क्लिक करा. पायरी 2: एक नोंदणी फॉर्म दिसेल. (* म्हणून चिन्हांकित केलेले क्षेत्र अनिवार्य आहेत) तपशील भरा आणि 'नोंदणी करा' वर क्लिक करा. तुमचा अर्ज आयडी आणि संकेतशब्द प्रदर्शित होईल. तेच तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर एस. एम. एस. म्हणून देखील पाठवले जाईल. पायरी 3: [https://scholarships.gov.in/fresh/newstdRegfrmInstruction] वर जा (https://scholarships.gov.in/fresh/newstdRegfrmInstruction) "अर्ज करण्यासाठी लॉग इन करा" वर क्लिक करा. तुमचा अर्ज आयडी आणि संकेतशब्द प्रविष्ट करा. कॅप्चा टाइप करा आणि 'लॉगिन' वर क्लिक करा. पुढच्या स्क्रीनवर, तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर प्राप्त झालेला ओ. टी. पी. द्या. तुम्हाला पासवर्ड रीसेट स्क्रीनवर निर्देशित केले जाईल. नवीन संकेतशब्द तयार करा आणि पुष्टी करा. 'सबमिट' वर क्लिक करा. तुम्हाला 'अर्जदाराच्या डॅशबोर्ड' वर पाठवले जाईल. पायरी 4: डाव्या पटलावर 'अर्ज फॉर्म' वर क्लिक करा. * म्हणून चिन्हांकित केलेली क्षेत्रे अनिवार्य आहेत. तपशील भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा. अर्ज नंतर पूर्ण करण्यासाठी तुम्ही एकतर 'सेव्ह एज ड्राफ्ट' वर क्लिक करू शकता. अन्यथा, अर्ज सादर करण्यासाठी 'फायनल सबमिट' वर क्लिक करा. <बीआर>

आवश्यक कागदपत्रे

  1. आधार कार्ड/आधार नोंदणी ओळख क्रमांक (ई. आय. डी.) (लागू असल्यास)
  2. सक्षम प्राधिकरणाने जारी केलेले अपंगत्व प्रमाणपत्र
  3. पालक/पालकांचे उत्पन्नाचे प्रमाणपत्र
  4. अलीकडील पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
  5. बँक खाते पासबुक/बँक खात्याचा तपशील
  6. मागील पात्रता परीक्षेचे गुणपत्रक
  7. शाळेतून प्रवेश/प्रामाणिक प्रमाणपत्राचा पुरावा
  8. निवासाचा पुरावा (आवश्यक असल्यास)
  9. अद्वितीय अपंगत्व ओळखपत्र (यू. डी. आय. डी.) (उपलब्ध असल्यास)

कोण पात्र नाही

<बीआर>

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

योजनेचा उद्देश काय आहे?

बेंचमार्क अपंगत्व असलेल्या विद्यार्थ्यांना त्यांचे शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी, शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करण्यासाठी आणि पूर्व-मॅट्रिक स्तरावर सहभाग सुधारण्यासाठी मदत करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.

दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीवमध्ये कोणता विभाग ही योजना राबवतो?

ही योजना समाज कल्याण विभाग, दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव प्रशासनाद्वारे राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलद्वारे राबवली जाते.

डी. एन. एच. आणि डी. डी. मध्ये या शिष्यवृत्तीसाठी कोण अर्ज करू शकते?

सरकारी शाळेत किंवा सरकारी मान्यताप्राप्त शाळेत इयत्ता नववी किंवा दहावीमध्ये शिकणारे बेंचमार्क अपंगत्व असलेले विद्यार्थी पात्रतेच्या निकषांची पूर्तता करण्याच्या अधीन राहून अर्ज करू शकतात.

योजनेअंतर्गत जास्तीत जास्त वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न किती आहे?

अर्जदाराच्या पालकांचे किंवा पालकांचे सर्व स्त्रोतांकडून वार्षिक उत्पन्न ₹2,50,000/- पेक्षा जास्त नसावे

योजनेअंतर्गत कोणता देखभाल भत्ता दिला जातो?

दिवसा शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना दरमहा ₹500 मिळतात, तर वसतिगृहांना देखभाल भत्ता म्हणून दरमहा ₹800 मिळतात.

पुस्तके आणि अभ्यास साहित्यासाठी काही मदत पुरवली जाते का?

होय. पात्र विद्यार्थ्यांना वार्षिक ₹1,000 चे पुस्तक अनुदान मिळते.

अपंगत्वाच्या प्रकारानुसार अतिरिक्त लाभ उपलब्ध आहेत का?

होय. पात्र विद्यार्थ्यांना अपंगत्वाच्या श्रेणीनुसार वार्षिक ₹2,000 ते ₹4,000 पर्यंत अपंगत्व भत्ता मिळतो.

लाभार्थ्यांना शिष्यवृत्तीची रक्कम कशी दिली जाते?

शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट लाभार्थीच्या बँक खात्यात थेट थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (डी. बी. टी.) हस्तांतरित केली जाते.

या योजनेंतर्गत विद्यार्थिनींसाठी काही आरक्षण आहे का?

होय. 50 टक्के शिष्यवृत्ती विद्यार्थिनींसाठी राखीव आहेत. पात्र पुरुष विद्यार्थ्यांना न वापरलेल्या राखीव जागांचे वाटप केले जाऊ शकते.

एखाद्या विद्यार्थ्याला ही शिष्यवृत्ती दुसऱ्या शिष्यवृत्तीसह मिळू शकते का?

नाही. त्याच उद्देशासाठी दुसरी शिष्यवृत्ती किंवा शिष्यवृत्ती मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्याने केवळ एक शिष्यवृत्ती लाभ निवडणे आवश्यक आहे.

संबंधित बातम्या