मुख्य मजकुराकडे जा

ओ. बी. सी., ई. बी. सी. आणि डी. एन. टी. विद्यार्थ्यांसाठी पदव्युत्तर शिष्यवृत्ती-डी. एन. एच. आणि डी. डी

#मॅट्रिकनंतर#शिष्यवृत्ती#ओब. सी#ईबीसी

योजनेविषयी

भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण विभागाने, इतर मागासवर्गीय (ओ. बी. सी.), आर्थिकदृष्ट्या मागासवर्गीय (ई. बी. सी.) आणि अधिसूचित, भटक्या आणि अर्ध-भटक्या जमातींच्या (डी. एन. टी.) विद्यार्थ्यांना त्यांचे शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे हे उद्दिष्ट ठेवून 'ओ. बी. सी., ई. बी. सी. आणि डी. एन. टी. च्या विद्यार्थ्यांना भारतात शिक्षण घेण्यासाठी' मॅट्रिकनंतरच्या शिष्यवृत्ती योजनेचे उद्दिष्ट आहे. या योजनेद्वारे, भारतातील मान्यताप्राप्त पदव्युत्तर आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम करणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक भत्ता आणि शिक्षण शुल्क सहाय्य प्रदान केले जाते. ही योजना राज्य सरकारे आणि केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाद्वारे राबवली जाते. शिष्यवृत्ती केवळ भारतातील अभ्यासासाठी उपलब्ध आहेत आणि ज्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशात अर्जदार कायमस्वरूपी आहे त्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाद्वारे प्रदान केल्या जातात. या योजनेत मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये वरिष्ठ माध्यमिक, पदविका, व्यावसायिक प्रशिक्षण, पदवीधर, पदव्युत्तर आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसह मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे. थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (डी. बी. टी.) शिष्यवृत्ती सहाय्य थेट विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केले जाते. पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षण आणि वसतिगृहाचे शुल्क न भरता फ्रीशिप कार्डद्वारे प्रवेश मिळण्याचा हक्क आहे. समाधानकारक शैक्षणिक कामगिरी आणि उपस्थितीच्या आवश्यकतांच्या अधीन राहून, अभ्यासक्रमाच्या संपूर्ण कालावधीसाठी शिष्यवृत्ती देय राहते. > * * उद्दिष्टेः * * 1. मॅट्रिकनंतर किंवा माध्यमिकानंतरच्या टप्प्यात शिकणाऱ्या ओ. बी. सी., ई. बी. सी. आणि डी. एन. टी. विद्यार्थ्यांना आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे. 1. शिष्यवृत्ती पाठबळाद्वारे पात्र विद्यार्थ्यांना त्यांचे शिक्षण पूर्ण करण्यास सक्षम करणे. व्याख्याः गट 1: पदवी आणि पदव्युत्तर स्तरावरील व्यावसायिक अभ्यासक्रम म्हणजे वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान, नियोजन, वास्तुकला, रचना, फॅशन तंत्रज्ञान, कृषी, पशुवैद्यकीय आणि संलग्न विज्ञान, व्यवस्थापन, व्यवसाय वित्त/प्रशासन, संगणक विज्ञान/अनुप्रयोग (2) व्यवस्थापन आणि वैद्यकशास्त्राच्या विविध शाखांमधील पदव्युत्तर पदविका अभ्यासक्रम (3) सी. ए./आय. सी. डब्ल्यू. ए./सी. एस./1. सी. एफ. ए. इत्यादी. (4) एम. फिल., पीएच. डी. आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम (डी. लिट., डी. एससी.) इत्यादी) गट I, गट II आणि गट Ill अभ्यासक्रमांचे. (v) एल. एल. बी., इंटिग्रेटेड एल. एल. बी., एल. एल. एम. (vi) भारत सरकारच्या संस्थांमधील व्यावसायिक पायलट अभ्यासक्रम (हेलिकॉप्टर पायलट आणि मल्टी इंजिनसह) (वर्षाला जास्तीत जास्त 20 जागा)-गट 2: पदवी, पदविका, प्रमाणपत्राकडे नेणारे इतर व्यावसायिक अभ्यासक्रम म्हणजे पदवी, एम. एड. कडे नेणारे सर्व व्यावसायिक अभ्यासक्रम. / एम. फार्मसी (बी. फार्मा) सारख्या क्षेत्रातील औषधनिर्माण, पदविका, प्रमाणपत्र. ), नर्सिंग (बी. नर्सिंग), बी. एफ. एस., पुनर्वसन, निदान इ. सारख्या इतर निमवैद्यकीय शाखा, जनसंवाद, हॉटेल व्यवस्थापन आणि खानपान, प्रवास/पर्यटन/आतिथ्य व्यवस्थापन, आतील सजावट, पोषण आणि आहारशास्त्र, व्यावसायिक कला, वित्तीय सेवा (उदा. बँकिंग, विमा, कर आकारणी इ.) ज्यासाठी प्रवेश पात्रता किमान क्र. माध्यमिक (10 + 2) आणि व्यावसायिक प्रवाह, आय. टी. आय. अभ्यासक्रम आणि पॉलिटेक्निक जेथे प्रवेश पात्रता इयत्ता बारावी किंवा त्याहून अधिक आहे. गट 3: पदवीधर आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम याचा अर्थ असा होईलः गट 1 आणि गट 2 मध्ये समाविष्ट नसलेले अभ्यासक्रम उदा. बी. ए./बी. एससी. / बी. कॉम इत्यादी. एम. ए./एम. एससी./एम. कॉम. इत्यादी. गट 4: सर्व मॅट्रिकनंतरचे (दहावीनंतरचे स्तर) पदवी नसलेले अभ्यासक्रम * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * वरिष्ठ माध्यमिक प्रमाणपत्र (इयत्ता अकरावी आणि बारावी); दोन्ही सामान्य आणि व्यावसायिक प्रवाह, आय. टी. आय. अभ्यासक्रम, पॉलिटेक्निकमधील 3 वर्षांचे पदविका अभ्यासक्रम इ. विविध गटातील अभ्यासक्रमांची यादी सूचक आहे आणि राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश राज्य/केंद्रशासित प्रदेशातील निर्धारित मानकांनुसार अभ्यासक्रम जोडू शकतात. फ्रीशिप कार्डचा अर्थ असा होईलः राज्य सरकार/केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाने जारी केलेले कार्ड जे या योजनेअंतर्गत शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असलेल्या विद्यार्थ्याला शिक्षण शुल्क आणि वसतिगृह शुल्क न भरता संस्थेत प्रवेश घेण्यास पात्र ठरते. <बीआर>

लाभ

या शिष्यवृत्तीमध्ये अभ्यासक्रमाच्या संपूर्ण कालावधीसाठी खालील घटकांचा समावेश आहेः * * क्र. नाही. * * * * अभ्यासक्रमांची श्रेणी * * * * वार्षिक शैक्षणिक भत्ता (₹ मध्ये) * * * * वार्षिक शिक्षण शुल्क (₹ मध्ये) * * * * एकूण (₹ मध्ये) * * * 1 गट 1: पदवी आणि पदव्युत्तर स्तरावरील व्यावसायिक अभ्यासक्रम 10,000/- 10,000/- 20,000/- 2 गट 2: पदवी, पदविका, प्रमाणपत्र 8,000/- 5,000/- 13,000/- 3 कडे नेणारे इतर व्यावसायिक अभ्यासक्रम गट 3: गट I अंतर्गत न येणारे पदवीधर आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम आणि गट II6,000/- 2,000/- 8,000/- 4 गट 4: मॅट्रिकनंतरचे सर्व (इयत्ता 10 वी नंतरचे) बिगर पदवी अभ्यासक्रम शैक्षणिक भत्त्याच्या उद्देशाने दिवस अभ्यासक म्हणून वागवले जातील. पत्रव्यवहार/ऑनलाईन अभ्यासक्रमांद्वारे शिकणारे विद्यार्थी शैक्षणिक भत्त्यासाठी पात्र राहणार नाहीत. * * टीप 02: * * ऑनलाईन/पत्रव्यवहार करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क दिले जाईल. * * टीप 3: * * राज्य सरकारे, जर त्यांनी तसे ठरवले तर, त्यांच्या स्वतःच्या स्रोतांमधून शैक्षणिक भत्ता वाढवू शकतात. * * टीप 04: * * शिक्षण शुल्क, शैक्षणिक भत्ता आणि इतर कोणत्याही स्वीकार्य भत्त्यासह राज्य आणि केंद्र सरकारकडून शिष्यवृत्तीची संपूर्ण रक्कम विद्यार्थ्यांच्या खात्यात थेट डी. बी. टी. च्या माध्यमातून, शक्यतो आधार आधारित भरणा प्रणालीद्वारे (आधार भरणा पूल) दिली जाईल. टीप 05: एम. बी. बी. एस. अभ्यासक्रमाच्या इंटर्नशिप/हाऊसमनशिपच्या कालावधीसाठी किंवा इतर अभ्यासक्रमांच्या व्यावहारिक प्रशिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती दिली जाणार नाही, जर विद्यार्थ्याला इंटर्नशिप कालावधीत काही मोबदला मिळत असेल किंवा इतर अभ्यासक्रमांच्या व्यावहारिक प्रशिक्षणादरम्यान काही भत्ता/शिष्यवृत्ती मिळत असेल. <बीआर>

पात्रता

  1. केंद्रशासित प्रदेश दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव प्रशासनाने अधिसूचित केल्याप्रमाणे ही शिष्यवृत्ती ओ. बी. सी., ई. बी. सी. आणि डी. एन. टी. मधील भारतीय नागरिकांसाठी खुली असेल1ही शिष्यवृत्ती [मार्गदर्शक तत्त्वे] (https://socialjustice.gov.in/public/ckeditor/upload/65661651839791.pdf) च्या परिच्छेद 3 मध्ये निर्दिष्ट केल्यानुसार मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये चालवल्या जाणाऱ्या सर्व मान्यताप्राप्त पदव्युत्तर किंवा पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांच्या अभ्यासासाठी दिली जाईल. 1. केवळ तेच उमेदवार जे ओ. बी. सी./ई. बी. सी./डी. एन. टी. चे आहेत जे अर्जदार प्रत्यक्षात ज्या राज्याचे/केंद्रशासित प्रदेशाचे आहेत त्या संदर्भात निर्दिष्ट केलेले आहेत, म्हणजे. कायमस्वरूपी स्थायिक झालेले आणि ज्यांनी मॅट्रिक किंवा उच्च माध्यमिक किंवा मान्यताप्राप्त विद्यापीठ किंवा माध्यमिक शिक्षण मंडळाची कोणतीही उच्च परीक्षा उत्तीर्ण केली आहे ते पात्र असतील1उच्च माध्यमिक शालेय अभ्यासक्रमांच्या अकराव्या वर्गात किंवा बहुउद्देशीय माध्यमिक शाळेच्या बाराव्या वर्गात शिकणारे विद्यार्थी हा निरंतर शालेय अभ्यासक्रम असल्याने पात्र राहणार नाहीत. तथापि, अशा प्रकरणांमध्ये, जेथे अशा अभ्यासक्रमांची 10 वीची परीक्षा मॅट्रिकच्या समतुल्य मानली जाते आणि जे विद्यार्थी 10 वी उत्तीर्ण झाल्यानंतर इतर अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेतात, अशा विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकनंतरचे विद्यार्थी मानले जाईल आणि ते शिष्यवृत्तीसाठी पात्र ठरतील1वैद्यकीय विषयातील पदव्युत्तर अभ्यासक्रम शिकणारे विद्यार्थी त्यांच्या अभ्यासक्रमाच्या कालावधीत सराव करण्याची परवानगी नसेल तरच पात्र ठरतील1जे विद्यार्थी कला/विज्ञान/वाणिज्य या विषयातील पदवीपूर्व/पदव्युत्तर परीक्षेत नापास झाल्यानंतर किंवा उत्तीर्ण झाल्यानंतर कोणत्याही मान्यताप्राप्त व्यावसायिक किंवा तांत्रिक प्रमाणपत्र/पदविका/पदवी अभ्यासक्रमात प्रवेश घेतात, अन्यथा पात्र असल्यास त्यांना शिष्यवृत्ती दिली जाईल. गटातील अभ्यासक्रम वगळता त्यानंतरचे कोणतेही अपयश माफ केले जाणार नाही आणि त्यानंतर अभ्यासक्रमात पुढील कोणत्याही बदलास परवानगी दिली जाणार नाही. 1. जे विद्यार्थी पत्रव्यवहार/ऑनलाइन अभ्यासक्रमांद्वारे त्यांचे शिक्षण घेत आहेत, ते देखील पात्र आहेत. पत्रव्यवहार या संज्ञेमध्ये केवळ केंद्रीय/राज्य विद्यापीठांमधील अभ्यासक्रमांसाठी दूरस्थ आणि निरंतर शिक्षणाचा समावेश आहे. 1. एकाच पालकाच्या/पालकाच्या केवळ दोन मुलांना शिष्यवृत्ती मिळण्याचा हक्क असेल. मात्र, हे निर्बंध मुलींना लागू होणार नाहीत. त्यानुसार, एकाच पालकाच्या/पालकाच्या मुलींनी मिळवलेल्या शिष्यवृत्तीमुळे एकाच पालकाच्या/पालकाच्या दोन मुलांपर्यंत शिष्यवृत्ती मिळवण्याच्या स्वीकारार्हतेवर विपरित परिणाम होणार नाही. 1. या योजनेअंतर्गत शिष्यवृत्तीधारकाकडे इतर कोणतीही शिष्यवृत्ती/शिष्यवृत्ती नसेल. इतर कोणतीही शिष्यवृत्ती/शिष्यवृत्ती मिळाल्यास, विद्यार्थी त्याच्या/तिला मिळणाऱ्या दोन शिष्यवृत्ती/शिष्यवृत्तींपैकी कोणत्याही एका पर्यायाचा वापर करू शकतो, जो त्याला/तिला अधिक फायदेशीर असेल आणि त्याने दिलेल्या पर्यायाबाबत संस्थेच्या प्रमुखांमार्फत पुरस्कार देणाऱ्या प्राधिकरणाला कळवावे. इतर शिष्यवृत्ती/शिष्यवृत्ती स्वीकारण्याच्या तारखेपासून या योजनेअंतर्गत विद्यार्थ्यांना कोणतीही शिष्यवृत्ती दिली जाणार नाही. तथापि, विद्यार्थी योजनेअंतर्गत दिलेल्या शिष्यवृत्ती रकमेव्यतिरिक्त, पुस्तके आणि उपकरणे खरेदी करण्यासाठी किंवा निवास आणि निवासावरील खर्च भागविण्यासाठी राज्य सरकार किंवा इतर कोणत्याही स्रोताकडून मोफत निवास किंवा अनुदान किंवा तात्पुरती आर्थिक मदत स्वीकारू शकतो. 1. केंद्र सरकार/राज्य सरकारच्या आर्थिक सहाय्याने कोणत्याही पूर्वपरीक्षा प्रशिक्षण केंद्रात प्रशिक्षण घेत असलेले शिष्यवृत्तीधारक प्रशिक्षण कार्यक्रमाच्या कालावधीसाठी प्रशिक्षण योजनांतर्गत शिष्यवृत्तीसाठी पात्र राहणार नाहीत1विविध वर्गांमध्ये नियमित विद्यार्थी म्हणून प्रवेशासाठीच्या वयोमर्यादेची मर्यादा संबंधित संस्थांनी ठरवावी. 1. नोकरी करणारे विद्यार्थी ज्यांचे उत्पन्न आणि त्यांच्या पालकांचे/पालकांचे उत्पन्न मिळून वार्षिक 2.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसेल, ते मॅट्रिकनंतरच्या शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असतील1ज्याचे पालक/पालक आणि सर्व स्त्रोतांमधून मिळणारे उत्पन्न वार्षिक 2.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसेल, असे बेरोजगार विद्यार्थी या योजनेअंतर्गत शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असतील. * * टीपः * * उत्पन्न प्रमाणपत्र फक्त एकदाच घेणे आवश्यक आहे; म्हणजे. एका वर्षापेक्षा जास्त काळ सुरू असलेल्या अभ्यासक्रमांच्या प्रवेशाच्या वेळी. पुरस्काराच्या इतर अटीः * * 1. ही शिष्यवृत्ती विद्यार्थ्यांची समाधानकारक प्रगती आणि त्यांच्या वर्तनाच्या आधारे दिली जाते. एखाद्या विद्यार्थ्याने स्वतःच्या कृतीमुळे किंवा चूकामुळे समाधानकारक प्रगती केली नाही किंवा संपात भाग घेणे किंवा त्यात सहभागी होणे, संबंधित अधिकाऱ्यांच्या परवानगीशिवाय उपस्थितीमध्ये अनियमितता यासारख्या गैरवर्तनाबद्दल दोषी असल्याचे संस्थेच्या प्रमुखांनी कोणत्याही वेळी नोंदवले असल्यास, शिष्यवृत्ती मंजूर करणारा अधिकारी एकतर शिष्यवृत्ती रद्द करू शकतो किंवा त्याला योग्य वाटेल अशा कालावधीसाठी शिष्यवृत्तीचे पुढील पैसे देणे थांबवू शकतो किंवा रोखू शकतो. 1. जर एखाद्या विद्यार्थ्याने खोट्या विवरणाद्वारे शिष्यवृत्ती प्राप्त केल्याचे आढळून आले तर त्याची/तिची शिष्यवृत्ती त्वरित रद्द केली जाईल आणि दिलेल्या शिष्यवृत्तीची रक्कम संबंधित राज्य सरकारच्या विवेकबुद्धीनुसार वसूल केली जाईल. संबंधित विद्यार्थ्याला काळ्या यादीत टाकले जाईल आणि कोणत्याही योजनेअंतर्गत शिष्यवृत्तीसाठी कायमचे प्रतिबंधित केले जाईल. 1. राज्य सरकारच्या पूर्वपरवानगीशिवाय, ज्या अभ्यासक्रमाच्या अभ्यासक्रमासाठी शिष्यवृत्ती मूळतः देण्यात आली होती, त्या अभ्यासक्रमाचा विषय विद्वानाने बदलला किंवा अभ्यास संस्थेत बदल केला, तर प्रदान केलेली शिष्यवृत्ती रद्द केली जाऊ शकते. संस्थेचा प्रमुख अशा प्रकरणांची माहिती विद्यार्थ्याला देईल आणि शिष्यवृत्तीचे पैसे देणे थांबवेल. आधीच भरलेली रक्कम देखील राज्य सरकारच्या विवेकबुद्धीनुसार वसूल केली जाऊ शकते. 1. वर्षभरात, ज्या अभ्यासासाठी शिष्यवृत्ती देण्यात आली आहे, तो त्याने/तिने बंद केला असेल, तर शिष्यवृत्तीची रक्कम राज्य सरकारच्या विवेकबुद्धीनुसार परत करण्यास विद्यार्थी जबाबदार आहे. समाधानकारक शैक्षणिक कामगिरी आणि प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात 75 टक्के उपस्थिती या विषयाखाली अभ्यासक्रम पूर्ण होईपर्यंत हा पुरस्कार दिला जाईल. उपस्थितीची पडताळणी आधार-आधारित उपस्थिती प्रणालीद्वारे केली जाईल. 1. आजारपणामुळे एखादा विद्यार्थी वार्षिक परीक्षेला बसू शकत नसल्यास, विहित प्राधिकरणाकडून वैद्यकीय प्रमाणपत्र सादर करणे आणि संस्था/महाविद्यालयाकडून ते स्वीकारले जाण्याच्या अधीन राहून पुरस्काराचे नूतनीकरण केले जाऊ शकते. 1. जर, एखाद्या विद्यापीठाच्या/संस्थेच्या नियमांनुसार, एखाद्या विद्यार्थ्याला पुढील उच्च वर्गात पदोन्नती दिली गेली असेल, जरी तो/ती प्रत्यक्षात खालच्या वर्गात उत्तीर्ण झाला नसेल आणि काही काळानंतर पुन्हा कनिष्ठ वर्गाची परीक्षा देणे आवश्यक असेल, तर विद्यार्थी अन्यथा शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असल्यास त्याला/तिला ज्या वर्गात पदोन्नती दिली जाते त्या वर्गासाठी त्याला/तिला शिष्यवृत्तीचा हक्क असेल. पुढे, जर एखादा विद्यार्थी कोणत्याही वर्गात नापास झाला आणि नंतर पुन्हा त्याच वर्गात नियमित विद्यार्थ्याच्या रूपात रुजू झाला, तर तो/ती एक अतिरिक्त वर्षासाठी किंवा वास्तविक कालावधीसाठी, यापैकी जे कमी असेल त्यासाठी शिष्यवृत्तीसाठी पात्र असेल1जर गट एकचा अभ्यासक्रम शिकणारा विद्यार्थी प्रथमच परीक्षेत नापास झाला तर पुरस्काराचे नूतनीकरण केले जाऊ शकते. कोणत्याही वर्गातील दुसऱ्या आणि त्यानंतरच्या अपयशासाठी, पुढील उच्च वर्गात पदोन्नती मिळेपर्यंत विद्यार्थी त्याचा/तिचा स्वतःचा खर्च उचलेल1प्रवेशाच्या वेळी आधी प्रदान केले नसल्यास, नूतनीकरणाच्या वेळी आधारद्वारे प्रमाणीकरण अनिवार्य असेल. शैक्षणिक संस्थांची पात्रताः सर्व मान्यताप्राप्त पदव्युत्तर किंवा पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांच्या (मध्यवर्ती/वरिष्ठ माध्यमिक, पदविका, दीर्घकालीन व्यावसायिक प्रशिक्षण प्रमाणपत्र, पदवीधर, पदव्युत्तर अभ्यासक्रम इ.) अभ्यासासाठी शिष्यवृत्ती दिली जाईल. मान्यताप्राप्त संस्था/विद्यापीठे/महाविद्यालयांमध्ये पुढील 9 श्रेणींपैकी कोणत्याही एका श्रेणीत शिक्षण घेतले जाते. राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्था; 1. केंद्रीय विद्यापीठ/राज्य विद्यापीठ/यू. जी. सी. द्वारे मान्यताप्राप्त स्वायत्त महाविद्यालये आणि यू. जी. सी. कायद्याच्या कलम 2 (एफ) अंतर्गत मान्यताप्राप्त विद्यापीठे/महाविद्यालये; मानित विद्यापीठे; 1. राज्य/केंद्राने मान्यता दिलेली सर्व खाजगी विद्यापीठे; मान्यताप्राप्त केंद्रीय/राज्य विद्यापीठाशी संलग्न असलेल्या आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार शुल्क निर्धारण समितीद्वारे समाविष्ट असलेल्या खाजगी व्यावसायिक संस्था. इयत्ता 11 वी आणि इयत्ता 12 वी साठी मान्यताप्राप्त शाळा/महाविद्यालये; राज्य/केंद्रशासित प्रदेश सरकारांनी मान्यता दिलेल्या पदविका प्रदान करणाऱ्या संस्था; राष्ट्रीय व्यावसायिक प्रशिक्षण परिषदेशी (एन. सी. व्ही. टी.) संलग्न व्यावसायिक प्रशिक्षण संस्था; एन. एम. सी./ए. आय. सी. टी. ई. इत्यादी योग्य संस्थांशी संलग्न/मान्यताप्राप्त संस्था. किंवा राज्य/केंद्रशासित प्रदेश/केंद्राने स्थापन केलेली कोणतीही नियामक संस्था. <बीआर>

अर्ज कसा करावा

Online

  • सर्व राज्य सरकारे/केंद्रशासित प्रदेश प्रशासन एप्रिलपासून योजनेचा तपशील जाहीर करतील आणि राज्यातील आघाडीच्या वृत्तपत्रांमध्ये आणि त्यांच्या संबंधित संकेतस्थळे/शिष्यवृत्ती पोर्टल आणि माध्यमांच्या इतर माध्यमांद्वारे जाहिरात जारी करून अर्ज मागवतील. अर्जदाराने अर्ज प्राप्त करण्यासाठी निर्धारित केलेल्या शेवटच्या तारखेपूर्वी या उद्देशासाठी निर्दिष्ट केलेल्या पोर्टलवर विहित प्राधिकरणाकडे पूर्ण केलेला अर्ज सादर करावा. अर्जदार राज्य/केंद्रशासित प्रदेशांच्या निर्दिष्ट ऑनलाइन पोर्टलद्वारे आणि राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलद्वारे अर्ज करू शकतो. अर्ज प्रक्रियाः राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल-* * शिष्यवृत्तीसाठी ऑनलाईन अर्ज राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टलच्या संकेतस्थळाद्वारे आवश्यक कागदपत्रांसह केला जाऊ शकतोः [https://scholarships.gov.in] (https://scholarships.gov.in) & जीटी; * * नवीन अर्जदारासाठी नोंदणीः * * * * पायरी 1: * * अधिकृत एन. एस. पी. संकेतस्थळ उघडा आणि अर्जदाराच्या कोपऱ्यात & #39; [नवीन नोंदणी] (https://scholarships.gov.in नोंदणी/#/) & #39 वर क्लिक करा. * * पायरी 02: * * सूचना/मार्गदर्शक तत्त्वे वाचा, चेक बॉक्सवर क्लिक करून वचन द्या आणि नंतर कंटिन्यू वर क्लिक करा. * * पायरी 3: * * आवश्यक तपशील देऊन नोंदणी सुरू करा. नोंदणीकृत अर्जदारः * * * * पायरी 1: * * एन. एस. पी. चे अधिकृत संकेतस्थळ उघडा आणि अर्जदाराच्या कोपऱ्यात & अँप. #39; [नवीन अर्ज] (https://scholarships.gov.in/fresh/loginPage) & अँप. #39 वर क्लिक करा. * * पायरी 02: * * तुमचा अर्ज आयडी आणि संकेतशब्द वापरून लॉग इन करा. पायरी 3: * * शिष्यवृत्ती निवडा. पायरी 04: अर्जदाराचा अर्ज भरा. पायरी 05: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा आणि सादर करा. * * * (टीपः शिष्यवृत्तीचा लाभ घेण्यासाठी वेगवेगळ्या राज्यांसाठी/केंद्रशासित प्रदेशांसाठी अर्ज प्रक्रिया बदलू शकते; पात्र विद्यार्थी संबंधित राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या माहिती तंत्रज्ञान पोर्टलवर अर्ज करू शकतात. उमेदवारांची निवडः सर्व पात्र ओ. बी. सी./ई. बी. सी./डी. एन. टी. उमेदवारांना योजनेत नमूद केलेल्या पात्रतेच्या अटींनुसार शिष्यवृत्ती दिली जाईल, एका राज्यातील परंतु दुसऱ्या राज्यात शिकणाऱ्या उमेदवारांना ते ज्या राज्याचे आहेत त्या राज्याकडून शिष्यवृत्ती दिली जाईल आणि ते त्यांचे अर्ज त्या राज्यातील सक्षम अधिकाऱ्यांकडे सादर करतील. शुल्क किंवा इतर सवलतींमधून सूट देण्याच्या बाबतीतही त्यांना त्यांच्याच राज्यात शिकत असल्यासारखे मानले जाईल. योजनेची कालमर्यादाः विद्यार्थ्यांच्या नोंदणीसाठी पोर्टल उघडणेः नोंदणीसाठी पोर्टल बंद करणेः राज्य सरकारद्वारे पडताळणीः केंद्रीय पोर्टलवर अपलोड केलेल्या आकडेवारीनुसार एस. एन. ए. मध्ये केंद्रीय सहाय्य जारी करणेः डी. बी. टी. प्रक्रियेचा वापर करून राज्य सरकारद्वारे शिष्यवृत्ती भरणे (आधी): फ्रीशिप कार्ड जारी करण्याची प्रक्रियाः सर्व पात्र विद्यार्थ्यांना योजनेनुसार शिक्षण शुल्क आणि वसतिगृह शुल्क न भरता संस्थांमध्ये प्रवेश घेण्याचा अधिकार असेल. हे शक्य करण्यासाठी, राज्य सरकारकडून पात्र विद्यार्थ्यांना मोफत कार्ड जारी केले जाईल. विद्यार्थ्याने, प्रवेशाच्या अपेक्षित तारखेच्या खूप आधी, संबंधित शिष्यवृत्ती पोर्टलवर फ्रीशिप कार्ड जारी करण्यासाठी नोंदणी करावी, ज्यात आधार क्रमांक, तो/ती ज्या अभ्यासक्रमात प्रवेश घेऊ इच्छित आहे त्याचे नाव (उदा. एम. बी. बी. एस., बी. एस. सी., इयत्ता अकरावी इत्यादी) आणि त्याच्या/तिच्या खात्यात शिष्यवृत्तीची रक्कम मिळाल्याच्या तारखेपासून 7 कामकाजाच्या दिवसांच्या आत संस्थेचे शुल्क भरले जाईल असे वचन. फ्रीशिप कार्डच्या नोंदणीच्या उद्देशाने पोर्टल वर्षभर खुले राहतील. - त्वरित पडताळणीसाठी ऑनलाइन जोडलेल्या डेटाबेसमधून उत्पन्न, जात आणि गुणवत्तेच्या तपशीलांची पडताळणी स्वयंचलितपणे केली जावी. ही प्रक्रिया पूर्णपणे कागदविरहित असावी. वरील प्रणाली लागू होईपर्यंत, कागदपत्रे स्कॅन करून अपलोड केली जाऊ शकतात ज्यात पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र, पदविका, पदवी इत्यादींसाठी प्रत्येक प्रमाणपत्राची प्रत समाविष्ट आहे. उत्तीर्ण झालेल्या सर्व परीक्षांच्या संदर्भात, अधिकृत अधिकाऱ्याने स्वाक्षरी केलेले जाती प्रमाणपत्र, राज्य सरकारने विहित केल्यानुसार सक्षम प्राधिकरणाने जारी केलेले वैध उत्पन्न प्रमाणपत्र. इत्यादी. पोर्टलवर नोंदणी केल्यानंतर, जर विद्यार्थी पात्र असल्याचे आढळून आले, तर सर्व राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश विद्यार्थ्यांकडून नोंदणी विनंती प्राप्त झाल्यापासून 30 दिवसांच्या आत पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करतील आणि ज्या अभ्यासक्रमासाठी अर्ज केला आहे त्याचा उल्लेख करून आयटी पोर्टलद्वारे फ्रीशिप कार्ड जारी करतील, जेणेकरून पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क जमा करण्यास उशीर झाल्यामुळे प्रवेश नाकारला जाणार नाही. पोर्टलवरूनच मोफत जहाज कार्ड डाउनलोड करणे विद्यार्थ्यांसाठी शक्य असावे. एकदा सर्व आवश्यक प्रमाणपत्रांचे संपूर्ण डिजिटायझेशन झाले की, विद्यार्थी पात्र आढळल्यास, नोंदणीनंतर लगेचच असे फ्रीशिप कार्ड आपोआप तयार केले जाईल. - फ्रीशिप कार्डमध्ये [परिशिष्ट-1] (https://socialjustice.gov.in/public/ckeditor/upload/65661651839791.pdf) मध्ये दिलेले तपशील असतील आणि त्यावर डिजिटल स्वाक्षरी केली जाईल. प्रवेशाच्या उद्देशाने, फ्रीशिप कार्ड जारी करण्याच्या तारखेपासून एका वर्षाच्या कालावधीसाठी वैध राहील. जर एखाद्या विद्यार्थ्याला एखाद्या संस्थेत प्रवेश घेण्यापूर्वी त्याचा/तिचा अभ्यासक्रम बदलायचा असेल तर तो आयटी पोर्टलवर लॉग इन करून असे करू शकतो आणि सर्व पात्र विद्यार्थ्यांसाठी आपोआप नवीन फ्रीशिप कार्ड जारी केले जाईल. - नूतनीकरणाच्या विद्यार्थ्यांच्या बाबतीत, फ्रीशिप कार्डसाठी नव्याने नोंदणी करण्याची आवश्यकता नाही आणि एकदा त्याला/तिला दिलेले कार्ड अभ्यासक्रमाच्या संपूर्ण कालावधीसाठी वैध असेल. <बीआर>

आवश्यक कागदपत्रे

  1. आधार कार्ड
  2. पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
  3. शैक्षणिक पात्रता गुणपत्रिका/प्रमाणपत्रे
  4. सक्षम प्राधिकरणाने जारी केलेले वैध उत्पन्न प्रमाणपत्र
  5. अधिवास प्रमाणपत्र
  6. सक्षम प्राधिकरणाने दिलेले जाती/समुदाय प्रमाणपत्र
  7. लागू असल्यास अपंगत्व प्रमाणपत्र
  8. बँक खात्याचा तपशील
  9. आवश्यक असल्यास इतर कागदपत्रे

कोण पात्र नाही

<बीआर>

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

योजनेचा उद्देश काय आहे?

मॅट्रिकनंतर किंवा माध्यमिकानंतरच्या टप्प्यात शिकणाऱ्या ओ. बी. सी., ई. बी. सी. आणि डी. एन. टी. विद्यार्थ्यांना आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे, जेणेकरून ते त्यांचे शिक्षण पूर्ण करू शकतील.

मॅट्रिकनंतरच्या शिष्यवृत्ती योजनेसाठी कोण अर्ज करू शकतात?

ओ. बी. सी., ई. बी. सी. किंवा डी. एन. टी. प्रवर्गातील भारतीय नागरिक, जे राज्य/केंद्रशासित प्रदेशात कायमस्वरूपी स्थायिक झाले आहेत आणि भारतात मान्यताप्राप्त मॅट्रिकनंतरचे किंवा माध्यमिकानंतरचे अभ्यासक्रम करत आहेत, ते या योजनेंतर्गत अर्ज करू शकतात.

योजनेअंतर्गत पात्रतेसाठी कौटुंबिक उत्पन्नाची वार्षिक मर्यादा किती आहे?

सर्व स्त्रोतांमधून अर्जदाराच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2,50,000/- पेक्षा जास्त नसावे

शिष्यवृत्ती योजनेअंतर्गत कोणत्या प्रकारचे अभ्यासक्रम समाविष्ट आहेत?

या योजनेत अकरावी आणि बारावी, आय. टी. आय., पॉलिटेक्निक, पदवी, पदव्युत्तर, पदविका, व्यावसायिक आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसह मॅट्रिकनंतरचे आणि माध्यमिकानंतरचे मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रम समाविष्ट आहेत.

योजनेअंतर्गत शिष्यवृत्तीची किती रक्कम दिली जाते?

शिष्यवृत्तीची रक्कम शैक्षणिक भत्ता आणि शिक्षण शुल्क सहाय्यासह अभ्यासक्रमाच्या श्रेणीनुसार दर वर्षी ₹5,000 ते ₹20,000 पर्यंत असते.

पत्रव्यवहाराद्वारे किंवा ऑनलाईन पद्धतीने शिकणारे विद्यार्थी शिष्यवृत्तीसाठी पात्र आहेत का?

होय, केंद्रीय किंवा राज्य विद्यापीठांच्या माध्यमातून पत्रव्यवहार किंवा ऑनलाईन अभ्यासक्रम शिकणारे विद्यार्थी या योजनेअंतर्गत पात्र आहेत.

शिष्यवृत्ती योजनेअंतर्गत फ्रीशिप कार्ड म्हणजे काय?

फ्रीशिप कार्डमुळे पात्र विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्तीची रक्कम जाहीर होईपर्यंत शिक्षण शुल्क आणि वसतिगृह शुल्क न भरता संस्थांमध्ये प्रवेश घेता येतो.

या योजनेसह एखाद्या विद्यार्थ्याला दुसरी शिष्यवृत्ती मिळू शकते का?

नाही, दुसरी शिष्यवृत्ती किंवा शिष्यवृत्ती मिळवणारा विद्यार्थी या योजनेअंतर्गत एकाच वेळी लाभ घेऊ शकत नाही. विद्यार्थ्याने अधिक फायदेशीर शिष्यवृत्ती निवडली पाहिजे.

विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्तीची रक्कम कशी दिली जाते?

शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (डी. बी. टी.) विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात थेट हस्तांतरित केली जाते, शक्यतो आधार आधारित भरणा प्रणालीचा वापर करून.

शिष्यवृत्तीच्या नूतनीकरणाच्या अटी काय आहेत?

समाधानकारक शैक्षणिक कामगिरी, पुढच्या वर्गात पदोन्नती आणि प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात किमान 75 टक्के उपस्थिती राखण्याच्या अधीन राहून शिष्यवृत्तीचे नूतनीकरण केले जाते.

संबंधित बातम्या