अनुसूचित जाती, डी. एन. एच. आणि डी. डी. मधील विद्यार्थ्यांना मॅट्रिकनंतरची शिष्यवृत्ती
योजनेविषयी
सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण विभाग, सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय, भारत सरकारद्वारे अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना 'मॅट्रिकनंतरची शिष्यवृत्ती' योजना. सर्वांत गरीब कुटुंबातील विद्यार्थ्यांवर लक्ष केंद्रित करून उच्च शिक्षणात अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांचे एकूण नावनोंदणी प्रमाण लक्षणीयरीत्या वाढवणे हा यामागचा उद्देश आहे. या योजनेद्वारे, भारतात मॅट्रिकनंतरचे आणि माध्यमिक शिक्षणानंतरचे शिक्षण घेणाऱ्या अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना अनिवार्य परत न करण्यायोग्य शुल्काची परतफेड आणि शैक्षणिक भत्त्याच्या स्वरूपात आर्थिक सहाय्य प्रदान केले जाते. ही योजना दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीवच्या केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाद्वारे राबवली जाते. मान्यताप्राप्त संस्थांमध्ये मॅट्रिकनंतरच्या आणि माध्यमिकानंतरच्या मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमांसाठी शिष्यवृत्ती उपलब्ध आहेत. या योजनेत नवीन आणि नूतनीकरण अशा दोन्ही प्रकरणांचा समावेश आहे. विहित अटींच्या पूर्ततेच्या अधीन राहून, मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमाच्या संपूर्ण कालावधीसाठी लाभ उपलब्ध आहेत. थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे (डी. बी. टी.) शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. <बीआर>
लाभ
- दिवसाच्या विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिक भत्ताः वार्षिक ₹2,500 ते ₹7,000. 1. वसतिगृहांसाठी शैक्षणिक भत्ताः वार्षिक ₹4,000 ते ₹13,500. 1. शिक्षण शुल्कासह अनिवार्य परत न करण्यायोग्य शुल्काची परतफेड1दिव्यांग विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त 10 टक्के भत्ता. 1. सी. ए./आय. सी. डब्ल्यू. ए./सी. एस./आय. सी. एफ. ए. शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना दिवसाचे विद्यार्थी मानले जाते. 1. उच्च शिक्षण आणि व्यावसायिक अभ्यासक्रमांना आर्थिक सहाय्य. <बीआर>
पात्रता
- अर्जदार अनुसूचित जाती प्रवर्गातील असावा. 1. उमेदवाराने मान्यताप्राप्त मंडळ/विद्यापीठातून मॅट्रिक/उच्च माध्यमिक किंवा समकक्ष परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी. 1. अर्जदाराकडे यु. टी. अधिवास प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. 1. पालक/पालकांचे वार्षिक उत्पन्न 2.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे. 1. विद्यार्थ्यांनी ए. आय. एस. एच. ई./यू. डी. आय. एस. ई. कोड असलेल्या संस्था/महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणे आवश्यक आहे. 1. सहभागी संस्थांना एन. एएसी./एन. बी. ए. मान्यता असणे आवश्यक आहे. 1. पत्रव्यवहार/ऑनलाईन अभ्यासक्रमाचे विद्यार्थी केवळ शिक्षण शुल्क सहाय्यासाठी पात्र आहेत, शैक्षणिक भत्त्यासाठी नाही
अर्ज कसा करावा
Online
पायरी 1: आवश्यक कागदपत्रांच्या सॉफ्ट कॉपी तयार ठेवा. http://www.scholarships.gov.in वर जा. आणि 'नवीन नोंदणी' वर क्लिक करा. नोंदणीसाठी मार्गदर्शक तत्त्वे दिसतील. तळाशी स्क्रोल करा. वचन काळजीपूर्वक वाचा. अटी स्वीकारा. 'कंटिन्यू' वर क्लिक करा. पायरी 2: एक नोंदणी फॉर्म दिसेल. (* म्हणून चिन्हांकित केलेले क्षेत्र अनिवार्य आहेत) तपशील भरा आणि 'नोंदणी करा' वर क्लिक करा. तुमचा अर्ज आयडी आणि संकेतशब्द प्रदर्शित होईल. तेच तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर एस. एम. एस. म्हणून देखील पाठवले जाईल. * * पायरी 3: * * <आयडी1 वर जा> "अर्ज करण्यासाठी लॉगिन करा" वर क्लिक करा. तुमचा अर्ज आयडी आणि संकेतशब्द प्रविष्ट करा. कॅप्चा टाइप करा आणि 'लॉगिन' वर क्लिक करा. पुढच्या स्क्रीनवर, तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर प्राप्त झालेला ओ. टी. पी. द्या. तुम्हाला पासवर्ड रीसेट स्क्रीनवर निर्देशित केले जाईल. नवीन संकेतशब्द तयार करा आणि पुष्टी करा. 'सबमिट' वर क्लिक करा. तुम्हाला 'अर्जदाराच्या डॅशबोर्ड' वर पाठवले जाईल. पायरी 4: डाव्या पटलावर 'अर्ज फॉर्म' वर क्लिक करा. * म्हणून चिन्हांकित केलेली क्षेत्रे अनिवार्य आहेत. तपशील भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा. अर्ज नंतर पूर्ण करण्यासाठी तुम्ही एकतर 'सेव्ह एज ड्राफ्ट' वर क्लिक करू शकता. अन्यथा, अर्ज सादर करण्यासाठी 'फायनल सबमिट' वर क्लिक करा. <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड/आधार क्रमांक
- पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
- अनुसूचित जातीचे प्रमाणपत्र
- सक्षम प्राधिकरणाने जारी केलेले उत्पन्न प्रमाणपत्र
- गुणपत्रिका/मॅट्रिक, उच्च माध्यमिक, पदविका, पदवी किंवा इतर परीक्षांमध्ये उत्तीर्ण झालेले प्रमाणपत्र
- मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमातील प्रवेशाचा तपशील
- वैद्यकीय प्रमाणपत्र (केवळ आजारपणामुळे विद्यार्थी परीक्षेला बसू शकला नाही तर)
- थेट लाभ हस्तांतरणासाठी बँक खात्याचा तपशील
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- योजनेचा उद्देश काय आहे?
ही योजना भारतातील मान्यताप्राप्त पदव्युत्तर किंवा पदव्युत्तर अभ्यासक्रम करणाऱ्या अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना अनिवार्य परत न करण्यायोग्य शुल्क आणि शैक्षणिक भत्ता समाविष्ट करून आर्थिक सहाय्य प्रदान करते.
- या योजनेसाठी कोण अर्ज करू शकतात?
जे विद्यार्थी अनुसूचित जातीचे आहेत, ते मान्यताप्राप्त पदव्युत्तर किंवा पदव्युत्तर अभ्यासक्रम करत आहेत आणि ज्यांच्या पालकांचे किंवा पालकांचे वार्षिक उत्पन्न ₹2,50,000 पेक्षा जास्त नाही, ते अर्ज करू शकतात.
- योजनेअंतर्गत कोणते लाभ दिले जातात?
ही योजना शिक्षण शुल्कासह अनिवार्य परत न करण्यायोग्य शुल्काची परतफेड आणि पात्र विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिक भत्ता प्रदान करते.
- अपंग विद्यार्थ्यांसाठी काही अतिरिक्त लाभ आहेत का?
होय. दिव्यांग विद्यार्थ्यांना (दिव्यांग विद्यार्थी) या योजनेंतर्गत अतिरिक्त 10 टक्के शैक्षणिक भत्ता मिळतो.
- फ्रीशिप कार्ड म्हणजे काय?
पात्र विद्यार्थ्यांना फ्रीशिप कार्ड दिले जाते आणि ते योजनेअंतर्गत लागू असलेल्या शिक्षण शुल्क आणि वसतिगृह शुल्काचे आगाऊ पैसे न भरता प्रवेश घेऊ शकतात.
- एखाद्या विद्यार्थ्याला अभ्यासक्रमाच्या संपूर्ण कालावधीसाठी शिष्यवृत्ती मिळू शकते का?
होय. उपस्थिती आणि शैक्षणिक कामगिरीच्या आवश्यकतांच्या पूर्ततेच्या अधीन राहून, मान्यताप्राप्त अभ्यासक्रमाच्या पूर्ण कालावधीसाठी शिष्यवृत्ती उपलब्ध आहे.
- शिष्यवृत्ती सुरू ठेवण्यासाठी उपस्थितीची काही आवश्यकता आहे का?
होय. शिष्यवृत्ती सुरू ठेवण्यासाठी पात्र राहण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात किमान 75 टक्के उपस्थिती राखणे आवश्यक आहे.
- शिष्यवृत्तीची रक्कम कशी वितरित केली जाते?
थेट लाभ हस्तांतरण (डी. बी. टी.) प्रणालीद्वारे शिष्यवृत्तीची रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केली जाते.
- एखाद्या विद्यार्थ्याला त्याच शैक्षणिक स्तरावर दुसरा अभ्यासक्रम शिकण्यासाठी शिष्यवृत्ती मिळू शकते का?
नाही. जर एखादा विद्यार्थी शिक्षणाचा एक टप्पा उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्याच टप्प्यावर दुसऱ्या विषयात दुसरा अभ्यासक्रम करत असेल तर तो पात्र नाही.
- योजनेसाठी अर्ज करण्यासाठी सामान्यतः कोणत्या कागदपत्रांची आवश्यकता असते?
अर्जदारांना सामान्यतः आधार कार्ड, अनुसूचित जाती प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, शैक्षणिक पात्रता कागदपत्रे, प्रवेशाचा तपशील, बँक खात्याचा तपशील आणि सक्षम प्राधिकरणाने विहित केलेल्या इतर कागदपत्रांची आवश्यकता असते.