डॉक्टरेट संशोधनासाठी पंतप्रधानांची शिष्यवृत्ती

पंतप्रधान फेलोशिप फॉर डॉक्टोरल रिसर्च योजना हा भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाच्या विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाचा उद्योगाच्या गरजेनुसार विद्यापीठातील संशोधन उपक्रमांच्या प्रगतीसाठीचा एक प्रतिष्ठित उपक्रम आहे. ही योजना पूर्णवेळ पी. एच. डी. अभ्यासकांना उद्योगांद्वारे ओळखल्या गेलेल्या "केंद्रित क्षेत्रांमध्ये" तसेच राष्ट्रीय प्राधान्यक्रमांमध्ये संशोधन करण्यासाठी प्रोत्साहित करते.

युवा भारतीय पीएच. डी. संशोधकांना विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी, कृषी आणि औषध या क्षेत्रांमध्ये उद्योगाशी संबंधित संशोधन करण्यासाठी प्रोत्साहित करणे आणि प्रेरित करणे, संशोधन आणि विकासाला चालना देण्यासाठी उद्योग शैक्षणिक भागीदारी तयार करणे आणि औद्योगिकदृष्ट्या संबंधित विषयांवर संशोधनाला चालना देणे हा या योजनेचा उद्देश आहे.

आकर्षक शिष्यवृत्ती व्यतिरिक्त, पंतप्रधान शिष्यवृत्ती निवडक सहभागींना एक अनोखा आणि उत्साहवर्धक अनुभव प्रदान करण्यावर भर देते. हे त्यांच्यासाठी सर्वोत्तम राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय अनुभव सुनिश्चित करते आणि वार्षिक पुनरावलोकन बैठकांच्या यंत्रणेद्वारे उद्योग आणि शैक्षणिक तज्ञांद्वारे मार्गदर्शन प्रदान करते. याव्यतिरिक्त, तज्ञ बाह्य संस्थांच्या मदतीने नियतकालिक मार्गदर्शन सत्रे देखील आयोजित केली जातात.

एस. ई. आर. बी. च्या वतीने भारतीय उद्योग महासंघ (सी. आय. आय.) आणि फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (एफ. आय. सी. सी. आय.) ही योजना राबवतात.

अर्जदार कोणत्याही मान्यताप्राप्त भारतीय विद्यापीठ/संस्था/संशोधन प्रयोगशाळेत पूर्णवेळ पीएचडी विद्वान असावा. विद्यार्थ्याची पीएचडी नोंदणीची तारीख अर्ज सादर करण्याच्या तारखेपासून 14 महिन्यांपेक्षा जास्त नसावी. अर्जदाराकडे एक वैध उद्योग भागीदार असावा जो संशोधन प्रकल्पाला आर्थिक पाठबळ देण्यासाठी तसेच मार्गदर्शन आणि मार्गदर्शन देण्यासाठी तयार असावा. अर्जदार आणि सहाय्यक कंपनी यांच्यात संशोधनाचा परस्पर सहमतीचा विषय नाविन्यपूर्ण असावा, व्यावहारिक प्रासंगिकता असावी आणि त्याचा औद्योगिक वापर असावा. निवडलेला अर्जदार प्रकल्प कालावधीत आवश्यकतेनुसार सहाय्यक कंपनीबरोबर/त्यात काम करण्यास तयार असावा. निवडीनंतर अर्जदाराने इतर कोणतीही शिष्यवृत्ती घेऊ नये.

विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी, कृषी आणि औषध

या योजनेअंतर्गत, पूर्णवेळ पी. एच. डी. विद्यार्थ्यांना जे. आर. एफ./एस. आर. एफ. शिष्यवृत्ती रकमेच्या दुप्पट शिष्यवृत्ती मिळते.

हे प्रकल्प नाविन्यपूर्ण आणि उच्च वैज्ञानिक गुणवत्तेचे असले पाहिजेत; संशोधनात्मक तपासणीऐवजी स्वतंत्र संशोधन आणि विकासासह. प्रस्तावित संशोधन प्रकल्पात व्यावसायीकरणाची उच्च क्षमता असावी. अर्जदार, शैक्षणिक मार्गदर्शक आणि उद्योग मार्गदर्शक यांच्याकडे एक मजबूत ट्रॅक रेकॉर्ड असावा.

अर्जदार या शिष्यवृत्तीसाठी www.primeministerfellowshipscheme.in या संकेतस्थळाद्वारे अर्ज करू शकतो.

उमेदवारांनी पोर्टल www.primeministerfellowshipscheme.in च्या मुख्यपृष्ठावर उपलब्ध असलेल्या प्रस्ताव दस्तऐवजातील परिशिष्ट I चा संदर्भ घेणे आवश्यक आहे. ऑनलाईन अर्ज भरण्यापूर्वी सर्व आवश्यक कागदपत्रे आणि तपशील गोळा करणे आवश्यक आहे.

ही योजना खुली आहे आणि कोणत्याही मान्यताप्राप्त भारतीय विद्यापीठ/संस्था/संशोधन प्रयोगशाळेत अर्ज सादर करण्याच्या तारखेपासून गेल्या 14 महिन्यांत डॉक्टरेट फेलोला पूर्णवेळ पीएचडीमध्ये प्रवेश दिला जावा या अटीवर विद्यार्थी वर्षभरात कधीही अर्ज करू शकतात. वेगळ्या प्रवेश/नावनोंदणी आणि नोंदणी तारखेच्या बाबतीत, पूर्णवेळ पी. एच. डी. मध्ये प्रवेशाची पहिली तारीख विचारात घेतली जाईल. सादर करण्याच्या तारखेसंदर्भात काही वाद झाल्यास, सर्वोच्च परिषदेचा निर्णय अंतिम मानला जाईल. कोणत्याही प्रकारच्या हार्ड कॉपी सी. आय. आय. कडे पाठवण्याची गरज नाही; फॉर्ममध्ये दर्शविल्याप्रमाणे केवळ सॉफ्ट कॉपी अपलोड करणे आवश्यक आहे.

उद्योग भागीदारांशिवाय ऑनलाईन प्रणालीद्वारे अर्ज स्वीकारले जाणार नाहीत. उमेदवारांना स्वतःच उद्योगातील भागीदार शोधावे लागतील. सी. आय. आय. पोर्टल www.primeministerfellowshipscheme.in च्या माध्यमातून संशोधन अभ्यासक आणि उद्योग यांच्यात जुळवाजुळव सुलभ करते. ज्यांना उद्योगातील भागीदार शोधायचे आहेत, त्यांनी या पोर्टलवर स्वतःची नोंदणी करावी, अशी विनंती केली जाते. तथापि, या पोर्टलवरील नोंदणी उमेदवाराला उद्योगातील भागीदार मिळेल याची हमी देणार नाही. उद्योगासाठी त्यांच्या प्रकल्पाची प्रासंगिकता आणि उमेदवार उद्योगाला त्यांची क्षमता किती प्रमाणात सांगू शकतो हे त्यांना उद्योगातील भागीदार मिळतील की नाही हे ठरवेल. इच्छुक कंपन्या प्रोफाइलचे मूल्यांकन करू शकतात आणि प्रस्ताव संबंधित आढळल्यास अर्जदारांशी संपर्क साधू शकतात.

उमेदवारांनी संस्थेतील त्यांच्या संशोधन मार्गदर्शकांशी बोलावे आणि त्या क्षेत्रातील संबंधित कंपन्यांबद्दल जाणून घ्यावे. योग्य कंपन्या शोधण्यासाठी आणि त्यांच्याशी संपर्क साधण्यासाठी ते त्यांच्या आसपास स्वतःचे संशोधन करू शकतात. उमेदवारांनी त्यांच्या क्षेत्रात काम करणाऱ्या नवीनतम तंत्रज्ञान, कल आणि कंपन्यांशी देखील स्वतःला अद्ययावत ठेवले पाहिजे. त्यांनी त्यांच्या क्षेत्रातील उद्योगातील लोकांशी शक्य तितक्या वारंवार संवाद साधण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे जेणेकरून एखाद्या विशिष्ट प्रकल्पाबद्दल कल्पना निर्माण होऊ शकतील.

उमेदवार त्यांचे अर्ज शेवटी अपलोड करण्यापूर्वी कितीही वेळा त्यांचे पुनरावलोकन आणि पुनर्मूल्यांकन करू शकतात. मात्र, एकदा अपलोड केल्यानंतर तो फॉर्म पुन्हा सादर करता येणार नाही.

होय, तुम्ही अद्ययावत माहितीसह नवीन उमेदवार म्हणून अर्ज करू शकता, जर तुम्ही पात्रतेच्या सर्व अटी पूर्ण केल्या असतील.

अर्ज सादर करताना अर्जदारांना स्वयंचलित प्रतिसाद मिळेल. त्यांना सी. आय. आय. कडून कोणतेही कॉल येणार नाहीत. जर तुम्हाला 24 तासांच्या आत त्यांचा अर्ज सादर करण्याबाबत प्रणाली निर्मित ईमेल प्राप्त झाला नाही, तर अर्जदाराने सी. आय. आय. शी [email protected] वर संपर्क साधणे आवश्यक आहे

आचार्य नागार्जुन विद्यापीठ, अकॅडमी ऑफ सायन्टिफिक अँड इनोव्हेटिव्ह रिसर्च, अलगप्पा विद्यापीठ, एमिटी विद्यापीठ, अण्णा विद्यापीठ, बनारस हिंदू विद्यापीठ, बिधान चंद्र कृषी विश्वविद्यालय, हेमचंद्रचार्य उत्तर गुजरात विद्यापीठ, इन्स्टिट्यूट ऑफ केमिकल टेक्नॉलॉजी, भारतीय अभियांत्रिकी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान संस्था, इंद्रप्रस्थ इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी, भारतीय विज्ञान संस्था, भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, आय. आय. टी. मुंबई-मोनाश विद्यापीठ संशोधन अकादमी, भारतीय कृषी संशोधन संस्था, मणिपाल विद्यापीठ, राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा, राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था, पी. एस. जी. महाविद्यालय, पंजाब कृषी विद्यापीठ, सौराष्ट्र विद्यापीठ, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, तामिळनाडू कृषी विद्यापीठ, टाटा मेमोरियल हॉस्पिटल, त्यागराजर