राष्ट्रीय विज्ञान पीठ-विज्ञान नेतृत्व
योजनेविषयी
सार्वजनिक निधीतून विविध मंत्रालये/विभाग/शैक्षणिक संस्थांनी स्थापन केलेल्या काही अध्यक्ष/प्राध्यापकांची पदे देशात उपलब्ध आहेत. अशा संधींची मर्यादित संख्या लक्षात घेता, विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळ (एस. ई. आर. बी.) राष्ट्रीय विज्ञान पीठः वैज्ञानिक उत्कृष्टता आणि विज्ञान नेतृत्व या अशाच एका योजनेची पूर्तता करत आहे. विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी, गणित (एस. टी. ई. एम.) आणि वैद्यकशास्त्र या क्षेत्रांमध्ये राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या सक्रिय प्रख्यात ज्येष्ठ निवासी भारतीय सेवानिवृत्त शास्त्रज्ञांना मान्यता देणे, संशोधन आणि विकासामध्ये उत्कृष्टता आणि विकासाला प्रोत्साहन देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. नामनिर्देशित व्यक्ती एक सक्रिय संशोधक असेल ज्याचा केलेल्या कार्याचा मूर्त परिणाम होईल आणि संशोधन आणि विकास नेते म्हणून आंतरराष्ट्रीय प्रतिष्ठा विकसित होईल. यामध्ये तरुण सहकाऱ्यांना मार्गदर्शन करणे, नाविन्यपूर्ण संशोधन करणे, एस. सी. आय. च्या नियतकालिकांमध्ये निकाल प्रकाशित करणे आणि धोरण तयार करण्यात मदत करणे यांचा समावेश असू शकतो. कामाचे नेमके स्वरूप वरीलपैकी कोणतेही एक किंवा सर्व उपक्रमांचे संयोजन असू शकते. उद्दिष्टः राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर उत्कृष्टतेसाठी कोणत्याही निवासी भारतीय सेवानिवृत्त शास्त्रज्ञांनी दिलेल्या उत्कृष्ट योगदानाला मान्यता देणे. सल्लागार समितीः राष्ट्रीय विज्ञान पीठ सल्लागार समिती (एन. एस. सी. ए. सी.) म्हणून ओळखली जाणारी समिती अध्यक्षांच्या विकासावर देखरेख ठेवण्यासाठी, पुरस्कार विजेत्यांच्या निवडीसाठी शिफारसी करण्यासाठी, त्यांच्या प्रगतीचा/विस्ताराचा आढावा घेण्यासाठी, संशोधन आणि विकासाचा प्रचार, प्रासंगिकता आणि गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी नियुक्त उपक्रम हाती घेण्यासाठी तसेच पुरस्कारांचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी स्थापन करण्यात आली आहे. पदांची संख्याः * *-पदांची कमाल संख्या एकूण पाच (5) पर्यंत मर्यादित आहे. कार्यकाळ आणि प्रारंभः हा पुरस्कार सुरुवातीला 3 वर्षांच्या कालावधीसाठी दिला जाईल आणि एन. एस. सी. ए. सी. च्या शिफारशींच्या अधीन राहून तो जास्तीत जास्त आणखी दोन वर्षांसाठी वाढवता येईल. निवडलेल्या अध्यक्षांना प्रस्ताव पत्र जारी केल्याच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या कालावधीत हजर राहावे लागेल.
लाभ
- पुरस्कार विजेत्याला शिष्यवृत्ती म्हणून दरमहा दीड लाख रुपये दिले जातील. 1. या प्रकरणात संशोधन अनुदान वार्षिक 5 लाख रुपये असेल. 1. अतिरिक्त खर्चासाठी, यजमान संस्थेला वार्षिक 1 लाख रुपये दिले जातील. * * टीपः * हे अनुदान मनुष्यबळ, उपकरणे, प्रवास (आंतरराष्ट्रीयसह), आकस्मिकता इत्यादींसाठी वापरले जाईल. यजमान संस्थेच्या निकषांनुसार त्याचा वापर करणे आवश्यक आहे. आकस्मिक अनुदानातून खरेदी केलेल्या वस्तू कार्यकाळ पूर्ण झाल्यानंतर यजमान संस्थेची मालमत्ता असतील. तथापि, काही सूचीबद्ध वस्तूंमध्ये, पुरस्कार विजेत्याने त्यांना कायम ठेवण्याचा निर्णय या विषयावरील विद्यमान सरकारी नियम आणि कायद्यांनुसार घेतला जाईल.
पात्रता
नामांकनासाठी पात्रताः * * 1. नामनिर्देशित व्यक्ती विशेषतः गेल्या 10 वर्षांत, एसटीईएम आणि वैद्यकशास्त्रातील कौशल्याच्या कोणत्याही एक किंवा अधिक क्षेत्रात प्रतिष्ठित निवासी भारतीय शास्त्रज्ञ/शिक्षणतज्ज्ञ असावा. 1. नामनिर्देशित व्यक्ती सायन्स लीडर असणे आवश्यक आहे आणि प्रतिष्ठित अकादमी आणि एस अँड टी पुरस्कारांमध्ये फेलोशिप यासारख्या राष्ट्रीय/आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक संस्थांकडून त्याच्या/तिच्या कामासाठी मान्यता असणे आवश्यक आहे. 1. नामनिर्देशित व्यक्ती शैक्षणिक संस्था/आर अँड डी प्रयोगशाळेशी संलग्न असू शकते किंवा भविष्यातील यजमान संस्थेकडून या विषयावर संमती असणे आवश्यक आहे. * * टीपः * * नामनिर्देशित व्यक्तीने कोणतीही प्रशासकीय भूमिका आणि कार्ये धारण करू नयेत आणि एस. ई. आर. बी. ने देऊ केल्यास, एन. एस. सी. पुरस्कार सुरू करताना त्याला इतर कोणत्याही संस्थेकडून किंवा संस्थेकडून कोणतेही मानधन/शिष्यवृत्ती/वेतन मिळत नाही. मूल्यांकन निकषः पुरस्कार विजेत्याच्या निवडीसाठीचे मूल्यांकन निकष एन. एस. सी. ए. सी. द्वारे निश्चित केले जातील आणि ते सामान्यतः खालील बाबींवर आधारित असतीलः नामनिर्देशित व्यक्तीचा उत्कृष्ट संशोधन ट्रॅक रेकॉर्ड आणि या क्षेत्रातील आंतरराष्ट्रीय स्थान. 1. प्रस्तावित संशोधन योजनेची गुणवत्ता/मौलिकता. 1. तरुण संशोधकांना मार्गदर्शन करण्याची आणि देशातील विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील प्रतिभेच्या प्रगतीसाठी सक्रिय दृष्टिकोनांची अंमलबजावणी करण्याची क्षमता.
अर्ज कसा करावा
Online
नामनिर्देशन प्रक्रियाः-नामनिर्देशन नियतकालिक स्वरूपाचे नसेल आणि दरवर्षी उपलब्ध असलेल्या रिक्त पदांच्या अधीन राहून वेळोवेळी केले जाईल. कोणत्याही राष्ट्रीय विज्ञान अकादमीच्या (अभियांत्रिकी, कृषी, वैद्यकशास्त्र इत्यादींसह) विद्यमान आणि माजी अध्यक्षांकडून विहित नमुन्यातील प्रस्ताव मागवला जाईल. ), आय. आय. एस. सी., बंगळुरू, आय. आय. एस. ई. आर., आय. आय. टी., एन. आय. टी., राष्ट्रीय प्रयोगशाळा इत्यादींसारख्या प्रमुख संस्थांचे संचालक, विद्यापीठांचे कुलगुरू तसेच माननीय पंतप्रधान आणि मंत्रिमंडळाच्या वैज्ञानिक सल्लागार परिषदेचे सदस्य आणि विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाच्या प्रशासकीय संस्थांचे सदस्य आणि सरकारचे सचिव. मंत्रालयांमध्ये/विभागांमध्ये भारत सरकार. ज्या संस्थेमध्ये शास्त्रज्ञ/तंत्रज्ञ काम करू इच्छितात किंवा त्यांच्याशी जोडले जाऊ इच्छितात, त्या संस्थेच्या प्रमुखांमार्फत सर्व बाबतींत योग्यरित्या पूर्ण केलेले, स्वाक्षरी केलेले आणि पाठवलेले प्रस्तावित नामांकन, जेव्हा आणि जेव्हा कॉल घोषित केले जातील, तेव्हा [www.serbonline.in] (एसईआरबी/नॅशनल सायन्सचेअर? होमपेज = नवीन) वर ऑनलाईन सादर केले जावे. अर्ज प्रक्रियाः * * * * पायरी 1: * * नामनिर्देशित व्यक्तीला [एस. ई. आर. बी. ऑनलाईन पोर्टल] (https://www.serbonline.in/SERB/HomePage) येथे नोंदणी करणे आवश्यक आहे. [नोंदणी करण्यासाठी येथे क्लिक करा] (https://www.serbonline.in/SERB/Registration) * * पायरी 02: * * लॉग इन केल्यानंतर, नामनिर्देशित व्यक्तीला वापरकर्ता प्रोफाईल अंतर्गत नामनिर्देशित तपशील विभागातील सर्व अनिवार्य क्षेत्रे भरणे आवश्यक आहे ज्यात फोटो, संस्था, पत्ता इ. समाविष्ट आहे. * * पायरी 3: * अर्ज सादर करण्याखाली, योजनाः राष्ट्रीय विज्ञान पीठ निवडा आणि राष्ट्रीय विज्ञान पीठ नामांकन अर्ज भरा ज्यामध्ये नामनिर्देशित व्यक्तीचा तपशील, पात्रता तपशील, रोजगाराचा तपशील, व्यावसायिक मान्यता/शिष्यवृत्ती, वैज्ञानिक संशोधन निर्देशांक, प्रकाशन तपशील, पेटंट तपशील, कागदपत्रे अपलोड करणे, नामनिर्देशित व्यक्तीचा तपशील आणि इतर माहिती इत्यादींचा समावेश आहे. पायरी 4: संशोधनाचे प्रस्तावित क्षेत्र आणि नामनिर्देशित व्यक्तीच्या प्रस्तावाची संक्षिप्त रूपरेषा 5 पानांपेक्षा जास्त नसलेल्या एकाच पीडीएफ फाईलमध्ये अपलोड केली जावी. पायरी 05: तपशील भरल्यानंतर नामनिर्देशित व्यक्तीने 'Send to Nominator' वर क्लिक करावे. * * पायरी 06: * * नामनिर्देशितांना राष्ट्रीय विज्ञान पीठ नामनिर्देशन अर्ज पाहण्यासाठी एस. ई. आर. बी. च्या ऑनलाईन पोर्टलच्या दुव्यासह ईमेलद्वारे सूचना प्राप्त होईल. * * पायरी 07: * * नामनिर्देशक एस. ई. आर. बी. कडे नामनिर्देशन सादर करणे किंवा कोणत्याही पुनरावलोकनासाठी नामनिर्देशिताकडे अर्ज पुन्हा पाठवणे निवडू शकतो. पायरी 08: एकदा सादर केल्यानंतर, नामनिर्देशित व्यक्ती आणि नामनिर्देशित व्यक्तीला यशस्वी सादर करण्याबाबत माहिती मिळेल. निवड प्रक्रियाः-प्रस्तावांची गुणवत्ता निश्चित करण्यासाठी एन. एस. सी. ए. सी. द्वारे त्यांची तपासणी केली जाईल. निधीबाबत निर्णय घेण्यासाठी एस. ई. आर. बी. समितीच्या शिफारशींवर विचार करेल.
आवश्यक कागदपत्रे
अलीकडील पारपत्र आकाराचे छायाचित्र
शैक्षणिक प्रमाणपत्रे
उमेदवाराचा बायो-डेटा
प्रकाशने, पुरस्कार, पेटंट तपशील
यजमान संस्थेच्या प्रमुखांचे समर्थन पत्र
नामनिर्देशित व्यक्तीकडून प्रमाणपत्र
आवश्यकतेनुसार इतर कोणतेही दस्तऐवज
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- राष्ट्रीय विज्ञान पीठ (एन. एस. सी.) पुरस्कारासाठी माझे नामांकन सादर करण्याची पद्धत काय आहे?
नामांकने केवळ एस. ई. आर. बी. च्या ऑनलाईन पोर्टलद्वारे म्हणजेच www.serbonline.in द्वारे ऑनलाईन पद्धतीने स्वीकारली जात आहेत.
- योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी पात्रता निकष काय आहेत?
- नामनिर्देशित व्यक्ती विशेषतः गेल्या 10 वर्षांत, एसटीईएम आणि वैद्यकशास्त्रातील कौशल्याच्या कोणत्याही एक किंवा अधिक क्षेत्रात प्रतिष्ठित निवासी भारतीय शास्त्रज्ञ/शिक्षणतज्ज्ञ असावा. 2. नामनिर्देशित व्यक्ती सायन्स लीडर असणे आवश्यक आहे आणि प्रतिष्ठित अकादमी आणि एस अँड टी पुरस्कारांमध्ये फेलोशिप यासारख्या राष्ट्रीय/आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक संस्थांकडून त्याच्या/तिच्या कामासाठी मान्यता असणे आवश्यक आहे. 3. नामनिर्देशित व्यक्ती शैक्षणिक संस्था/संशोधन आणि विकास प्रयोगशाळेशी संलग्न असू शकते किंवा भविष्यातील यजमान संस्थेकडून या विषयावर संमती असणे आवश्यक आहे. 4. नामनिर्देशित व्यक्तीने कोणतीही प्रशासकीय भूमिका आणि कार्ये धारण करू नयेत आणि एस. ई. आर. बी. ने देऊ केल्यास, एन. एस. सी. पुरस्कार सुरू करताना त्याला इतर कोणत्याही संस्थेकडून किंवा संस्थेकडून कोणतेही मानधन/शिष्यवृत्ती/वेतन मिळत नाही.
- मी 65 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचा भारतीय नागरिक असून गेल्या 5 वर्षांपासून परदेशी संस्थेत प्राध्यापक म्हणून काम करत आहे. मी या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करू शकतो का?
होय, तुम्ही परदेशी संस्थेतून तुमचे पद मागे घेतल्यानंतर आणि त्याच संस्थेकडून ना हरकत प्रमाणपत्र मिळाल्यानंतर एन. एस. सी. पुरस्कारांतर्गत अर्ज करू शकता.
- एन. एस. सी. पुरस्काराअंतर्गत कोणती क्षेत्रे समाविष्ट आहेत?
विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी, गणित (एसटीईएम) आणि वैद्यकशास्त्र या क्षेत्रात काम करणारे संशोधक या शिष्यवृत्तीअंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र आहेत.
- माझ्या नामांकनाचा आढावा कोण घेईल?
मान्यताप्राप्त एन. एस. सी. सल्लागार समितीकडून (एन. एस. सी. ए. सी.) तुमच्या नामांकनाचा आढावा घेतला जाईल.
- माझ्या उमेदवारीबाबत कोण निर्णय घेईल?
सर्व नामांकनांवरील अंतिम निर्णय एन. एस. सी. सल्लागार समितीच्या शिफारशींवर आधारित असतो. उच्चस्तरीय समितीमध्ये विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील प्रख्यात तज्ञांचा समावेश असतो. एस. ई. आर. बी. केवळ निवड समितीच्या शिफारशींवर अवलंबून असते.
- मला निवडीची माहिती दिली जाईल का?
हे सहसा निवड समितीच्या बैठकीनंतर सुमारे चार ते सहा आठवड्यांनंतर होईल. कृपया लक्षात घ्या की अधिसूचना प्रक्रियेला विलंब होऊ नये म्हणून आम्ही या टप्प्यापूर्वी कोणतीही वैयक्तिक माहिती देऊ शकत नाही.
- माझ्या नामांकनाची शिफारस न केल्याबद्दल निवड समितीच्या निर्णयाविरोधात मी याचिका दाखल करू शकतो का?
होय, तुम्ही करू शकता परंतु याचिकेवरील निर्णय एन. एस. सी. ए. सी. च्या सलग बैठकीत सखोल चर्चा आणि विचारविनिमयानंतरच घेतला जाईल.
- मी औपचारिक आवश्यकता पूर्ण केल्यास एन. एस. सी. अंतर्गत मोड-1 आणि मोड-2 साठी एकाच वेळी अर्ज करू शकतो का?
नाही, एकाच वेळी दोन्ही पद्धतींसाठी अर्ज करणे शक्य नाही. तथापि, जर तुमचे नामांकन शिफारशींसाठी स्वीकारले गेले नाही, तर जोपर्यंत तुम्ही सलग कॉलमध्ये पात्रतेच्या आवश्यकता पूर्ण करता तोपर्यंत तुम्ही इतर कोणत्याही कार्यक्रमासाठी अर्ज करू शकता.
- निवडीचे सर्वात महत्त्वाचे निकष कोणते आहेत?
नामनिर्देशनाचा आवश्यक पैलू म्हणजे वैयक्तिक नामनिर्देशित ट्रॅक रेकॉर्ड. निवड निकषांविषयी अधिक माहितीसाठी कृपया पात्रता आणि मूल्यांकन निकष विभाग पहा.
- व्यक्ती त्याच्या एन. एस. सी. पुरस्काराची सुरुवात कशी/केव्हा करू शकते?
एस. ई. आर. बी. द्वारे नामनिर्देशित व्यक्तीला तसेच यजमान संस्थेला एन. एस. सी. च्या पुरस्काराची माहिती देणारे पत्र पाठवले जाते. ते मिळाल्यानंतर नामनिर्देशित व्यक्तीला प्रस्ताव पत्राच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या आत अध्यक्षपदावर हजर राहावे लागते आणि त्याचे/तिचे स्वीकृती पत्र यजमान संस्थेला पाठवावे लागते, ज्यामध्ये नामनिर्देशित व्यक्तीला पुरस्कार केव्हा सुरू करायचा आहे याची तात्पुरती तारीख/महिना सूचित केला जातो. त्यानंतर संस्था आर. टी. जी. एस. द्वारे (विहित स्वरूपात) निधी हस्तांतरणासाठी बँकेच्या अद्ययावत तपशीलांसह त्याचे स्वीकृती/प्रवेश पत्र विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाकडे पाठवेल. या पत्राच्या आधारे, एस. ई. आर. बी. प्रशासकीय आणि आर्थिक मंजुरी मिळवण्यासाठी फाइलवर प्रक्रिया करेल आणि त्यानंतर यजमान संस्थेला मंजुरी आदेश जारी केला जाईल. पुरस्काराच्या प्रारंभीची तारीख, नामनिर्देशित व्यक्तीच्या सामील होण्याच्या पत्राच्या तारखेनुसार, मंजुरी आदेशात नमूद केली जाईल.
- मी एकाच वेळी एन. एस. सी. पुरस्कारासह इतर शिष्यवृत्ती मिळवू शकतो किंवा पुढे चालू ठेवू शकतो का?
निवडलेले एन. एस. सी. सहकारी, दोन्ही पद्धतींमध्ये, पुरस्काराच्या कार्यकाळात इतर कोणत्याही शिष्यवृत्तीचा लाभ घेऊ शकत नाहीत, परंतु ते शिष्यवृत्ती/मानधन/पगार वगळता इतर निधी संस्थांकडून संशोधन करण्यासाठी अतिरिक्त निधी घेण्यास मोकळे आहेत. तथापि, जर त्यांना बदलायचे असेल आणि इतर कोणतीही शिष्यवृत्ती करायची असेल तर त्यांना प्रथम इतर संबंधित कागदपत्रांसह म्हणजे खर्चाचे अंतिम विवरण, उपयोग प्रमाणपत्र, प्रकल्प पूर्णत्व अहवाल आणि खर्च न केलेली शिल्लक एस. ई. आर. बी. कडे सादर करणे आवश्यक आहे आणि त्यानंतरच त्यांनी दुसरी शिष्यवृत्ती सुरू करावी.
- मंजुरी आदेशात नमूद केलेल्या पुरस्काराच्या अंमलबजावणीच्या तारखेस मी विलंब करू शकतो का?
नाही, पुरस्कारासाठी मंजुरी आदेश जारी केल्यानंतर तुम्ही अंमलबजावणीच्या तारखेस विलंब करू शकत नाही. तुमच्या संस्थेत रुजू होण्याची तारीख ही शिष्यवृत्ती सुरू होण्याची तारीख म्हणून गणली जाईल.
- एकाच वेळी माझे संशोधन करण्यासाठी मी दोन शैक्षणिक संस्थांमध्ये सामील होऊ शकतो का?
निधी हस्तांतरण आणि खाते व्यवस्थापनासाठी एक यजमान संस्था असावी असा जोरदार सल्ला दिला जातो. तथापि, तुम्ही इतर कोणत्याही संस्थेशी किंवा संस्थेशी सहयोग करू शकता.
- माझ्या यजमान संस्थेला माझ्या संशोधन निवासाच्या संदर्भात होणाऱ्या खर्चासाठी काही अतिरिक्त निधी मिळेल का?
सर्वसाधारणपणे, यजमान संस्थेला वार्षिक ₹ 1,00,000 च्या दराने अतिरिक्त रक्कम मिळेल, याशिवाय अतिरिक्त निधी पुरविण्याची तरतूद नाही.
- एन. एस. सी. पुरस्कारांतर्गत मिळणारे अनुदान करपात्र आहे का?
होय, एन. एस. सी. पुरस्कारांतर्गत मिळणारे अनुदान आय. टी. नियमांनुसार करपात्र आहे.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →