मार्गदीपम शिष्यवृत्ती
योजनेविषयी
केरळ सरकारच्या अल्पसंख्याक कल्याण विभागाने 'मार्गदीपम शिष्यवृत्ती' ही योजना सुरू केली. या योजनेचा उद्देश सरकारी आणि सरकारी अनुदानित शाळांमध्ये इयत्ता पहिली ते आठवीपर्यंत शिकणाऱ्या अल्पसंख्याक समुदायाच्या विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे, हिंदू, ख्रिश्चन (सर्व संप्रदाय), शीख, बौद्ध, जैन आणि पारशी विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक गरजा त्यांच्या लोकसंख्येच्या प्रमाणात पूर्ण करणे हा आहे. ही योजना ₹1,500/- ची एक वेळची वार्षिक शिष्यवृत्ती रक्कम प्रदान करते आणि अल्पसंख्याक धार्मिक समुदायातील केरळच्या कायमस्वरुपी रहिवाशांना लक्ष्य करते. <बीआर>
लाभ
- आर्थिक सहाय्य * * *-प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात प्रत्येक विद्यार्थ्याला 1500 रुपये शिष्यवृत्तीची रक्कम.-निवडलेल्या विद्यार्थ्यांच्या नावावर आधारशी जोडलेल्या बँक खात्यांमध्ये एकदाच थेट लाभ हस्तांतरण (डी. बी. टी.). * * * अटी * * * *-लाभार्थीने थेट लाभ हस्तांतरणासाठी स्वतःच्या नावाने राष्ट्रीयीकृत किंवा अनुसूचित बँकेसह आधारशी जोडलेले सक्रिय बँक खाते राखणे आवश्यक आहे.-लाभार्थीने यशस्वी निधी हस्तांतरणासाठी संस्थात्मक प्रमुखांना अचूक बँकिंग तपशील देणे आवश्यक आहे.-लाभार्थीने ही शिष्यवृत्ती मिळवताना इतर योजनांतर्गत इतर शिष्यवृत्ती लाभ एकाच वेळी मिळवणे आवश्यक नाही.-लाभार्थीने पुढील वर्षांमध्ये शिष्यवृत्ती मिळवणे सुरू ठेवायचे असल्यास प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात नव्याने अर्ज करणे आवश्यक आहे.-लाभार्थीने संस्थात्मक पडताळणी प्रक्रियेस सहकार्य करणे आणि मूळ कागदपत्रे प्रदान करणे आवश्यक आहे
पात्रता
अर्जदार केरळचा कायम रहिवासी असावा.-अर्जदार इयत्ता पहिली ते आठवीपर्यंत शिकत असावा.-अर्जदार सरकारी किंवा सरकारी अनुदानित शाळेत शिकत असावा.-अर्जदार अल्पसंख्याक धार्मिक समुदायातील (हिंदू, ख्रिश्चन (सर्व संप्रदाय), शीख, बौद्ध, जैन किंवा पारशी) असावा.-अर्जदार & #39; कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹ 2,50,000-पेक्षा जास्त नसावे. जर एका श्रेणीत पुरेसे अर्जदार उपलब्ध नसतील तर इतर श्रेणीतील विद्यार्थ्यांचा विचार केला जाऊ शकतो. #######* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 40 टक्के आणि त्याहून अधिक शारीरिक/मानसिक अपंगत्व असल्यास अर्जदाराने अपंगत्वाचे प्रमाणपत्र द्यावे. * * अर्जदाराने अनाथ असल्यास मृत्यू प्रमाणपत्र द्यावे (वडील/आई/दोन्ही पालक मृत). सूत्र = (2,50,000-वास्तविक उत्पन्न)/25,000 (कमाल 10 गुण). शैक्षणिक श्रेणीः जास्तीत जास्त 12 गुण (अ + श्रेणी = 12, अ श्रेणी = 11, ब + श्रेणी = 10, ब श्रेणी = 9, क + श्रेणी = 8, क श्रेणी = 7, ड + श्रेणी = 6, ड श्रेणी = 5). अनाथ विद्यार्थीः जास्तीत जास्त 4 गुण (दोन्ही पालक मृत = 4, एकल पालक मृत = 2). शारीरिक/मानसिक अपंगत्वः 4 गुण (40 टक्के आणि त्यापेक्षा जास्त अपंगत्व आणि श्रेणी 2 अपंगत्व). एकूण कमाल गुणः 30. इयत्ता 2 वी ते 8 वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिक उत्कृष्टता शैक्षणिक वर्षात मिळालेल्या गुणांच्या आधारे निश्चित केली जाईल. इयत्ता 1 वीच्या विद्यार्थ्यांचे मूल्यांकन शैक्षणिक गुणांवर नव्हे तर उत्पन्नाच्या पात्रतेच्या निकषांवर केले जाईल. निवडीनंतरच्या अटी * * *-अर्जदाराने लाभ मिळवणे सुरू ठेवण्यासाठी प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात नव्याने अर्ज करणे आवश्यक आहे.-अर्जदाराने संपूर्ण लाभ कालावधीत पात्रतेचे निकष राखले पाहिजेत.-अर्जदाराने खोटी घोषणा देऊ नये कारण यामुळे शिष्यवृत्ती त्वरित रद्द होईल आणि वितरित केलेल्या रकमेची वसुली होईल
अर्ज कसा करावा
Offline
######* * * विद्यार्थ्यासाठी * * * * * पायरी 1: * * इच्छुक अर्जदाराने अर्जाच्या [विहित नमुन्याची] (https://margadeepam.kerala.gov.in/files/APPLICATION%20FORM%20MARGADEEPAM%202025-26.pdf) प्रिंटआउट घ्यावी. पायरी 2: अर्जामध्ये सर्व अनिवार्य पदे भरा, सर्व अनिवार्य कागदपत्रांच्या प्रती जोडा (आवश्यक असल्यास स्वप्रमाणन). पायरी 3: योग्यरित्या भरलेला आणि स्वाक्षरी केलेला अर्ज कागदपत्रांसह संस्थेच्या प्रमुखांकडे सादर करा. ######* * * संस्थेसाठी पायरी 1: * * * * * पोर्टलवर प्रवेश करा आणि लॉग इन करा * * *-अधिकृत [मार्गदीपम शिष्यवृत्ती पोर्टल] वर जा (https://margadeepam.kerala.gov.in) आणि ड्रॉपडाउन मेनूमधून 'अधिकृत लॉग इन' निवडा.-तुमच्या संपूर्ण शाळेच्या कोडचे शेवटचे 5 अंक वापरकर्तानाव आणि संकेतशब्द म्हणून वापरून लॉग इन करा, नंतर कॅप्चा प्रविष्ट करा. - तुम्हाला तुमचा पासवर्ड रीसेट करण्यास सांगितले जाईल. नवीन निवडा आणि संस्थेच्या मुख्य पानावर जा. पायरी 2: अभ्यासक्रम आणि विद्यार्थी जोडा * * * *-प्रथम 'अॅड कोर्स इन इन्स्टिट्यूशन' मेनूवर जा आणि सर्व उपलब्ध वर्ग जोडा (1 ते 8). - पुढे, 'विद्यार्थी कोटा जोडा' मेनूवर जा, विद्यार्थ्याचा प्रवेश क्रमांक प्रविष्ट करा आणि त्यांची माहिती मिळवण्यासाठी 'संपूर्णाकडून तपशील मिळवा' वर क्लिक करा. - आधार क्रमांक, प्रवेश क्रमांक आणि खाते क्रमांक अद्वितीय असल्याची खात्री करा, कारण डेटा जोडल्यानंतर त्यात बदल करता येणार नाही. पायरी 3: * * * * * * शिष्यवृत्ती निकष जोडा * * *-ज्या विद्यार्थ्यांना तपशील जोडण्याची आवश्यकता आहे त्यांची यादी पाहण्यासाठी 'शिष्यवृत्ती निकष जोडा' मेनूवर क्लिक करा. - यादीमधून एखादा विद्यार्थी निवडा आणि आवश्यक माहिती प्रविष्ट करण्यासाठी 'निकष जोडा' वर टिचकी मारा. - सर्व आवश्यक तपशील भरा, ज्यात कौटुंबिक उत्पन्न आणि शैक्षणिक श्रेणी समाविष्ट आहेत. पायरी 4: अर्ज सादर करा * * * * *-शिष्यवृत्तीचे निकष प्रविष्ट केल्यानंतर 'शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करा' मेनूवर जा आणि वर्ग निवडा. - पात्र विद्यार्थ्यांची यादी प्रदर्शित केली जाईल; तुम्ही सबमिशनमध्ये समाविष्ट करू इच्छित नसलेल्या कोणत्याही विद्यार्थ्यांची निवड रद्द करा. - यादीचे पुनरावलोकन करा, तपशील योग्य असल्याची पुष्टी करण्यासाठी प्रमाणपत्र चिन्हावर टिक करा आणि सादर करण्यासाठी 'प्रोसेस अॅप्लिकेशन' वर क्लिक करा. पायरी 5: * * * * * स्थिती आणि मागील नोंदी पहा * * *-सादर केलेल्या अर्जांची स्थिती तपासण्यासाठी, 'सादर केलेले अर्ज' मेनूखाली यादी पहा. - ही यादी संचालनालयाकडून पडताळणीच्या प्रतीक्षेत असलेले सर्व अर्ज दर्शवते. मागील वर्षांत शिष्यवृत्ती मिळालेल्या विद्यार्थ्यांची यादी तुम्ही 'निवडलेली यादी पहा' वर क्लिक करून देखील पाहू शकता. <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
- उत्पन्नाचे प्रमाणपत्र.
- अल्पसंख्याक/समुदाय प्रमाणपत्र.
- बँक पासबुकची प्रत.
- अपंगत्व प्रमाणपत्र (केवळ 40 टक्के आणि त्यापेक्षा जास्त अपंगत्व आणि श्रेणी 2 अपंगत्वासाठी लागू).
- वडील/आई/दोन्ही पालकांचे मृत्यू प्रमाणपत्र (केवळ पालक/पालक मृत असतील तरच लागू होते).
- श्रेणी पत्रक प्रत.
कोण पात्र नाही
- इतर कोणत्याही शिष्यवृत्ती योजनेअंतर्गत आधीच लाभ मिळवणारे अर्जदार पात्र नाहीत.-ज्यांच्या कुटुंबातील सदस्याला आधीच ही शिष्यवृत्ती मिळत आहे ते अर्जदार पात्र नाहीत
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- या शैक्षणिक सहाय्यासाठी पात्र राहण्यासाठी मला पाळावी लागणारी कौटुंबिक वार्षिक उत्पन्नाची कमाल मर्यादा किती आहे?
तुमच्या कुटुंबाचे एकूण वार्षिक उत्पन्न ₹ 2,50,000-पेक्षा जास्त नसावे. जर तुमच्या कुटुंबाचे उत्पन्न या मर्यादेच्या पलीकडे गेले तर तुम्ही शिष्यवृत्तीसाठी पात्र राहणार नाही.
- 40 टक्के किंवा त्याहून अधिक शारीरिक अपंगत्व असलेल्या विद्यार्थ्यांना निवड प्रक्रियेदरम्यान कोणताही अतिरिक्त विचार मिळू शकतो का?
होय, श्रेणी 2 मधील अपंगत्वासह 40 टक्के आणि त्याहून अधिक शारीरिक किंवा मानसिक अपंगत्व असलेल्या विद्यार्थ्यांना निवड प्रक्रियेत अतिरिक्त 4 गुणांसह विशेष गुणवत्तेचा विचार केला जातो.
- जर माझ्या आई-वडील दोघांचेही निधन झाले असेल, तर आर्थिक मदतीसाठी अर्ज करताना मला काही विशेष मोबदला मिळेल का?
ज्या विद्यार्थ्यांनी दोन्ही पालक गमावले आहेत त्यांना जास्तीत जास्त 4 गुणांचा विशेष विचार केला जातो, तर ज्यांनी वडील किंवा आई गमावले आहेत त्यांना गुणवत्ता गणना प्रणालीमध्ये 2 गुण मिळतात.
- कोणत्या विशिष्ट धार्मिक समुदायांना या शैक्षणिक आर्थिक सहाय्य कार्यक्रमासाठी अर्ज करण्यास पात्र मानले जाते?
हिंदू, ख्रिश्चन (सर्व संप्रदाय), शीख, बौद्ध, जैन आणि पारशी धार्मिक समुदाय या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करण्यास पात्र आहेत कारण ते मान्यताप्राप्त अल्पसंख्याक समुदाय आहेत.
- या आर्थिक सहाय्यासाठी निवड प्रक्रियेत विद्यार्थिनींना काही आरक्षण किंवा प्राधान्य दिले जाते का?
30 टक्के शिष्यवृत्ती विद्यार्थिनींसाठी राखीव आहेत, मात्र महिलांसाठी पुरेसे अर्ज न मिळाल्यास त्या राखीव पदांसाठी पुरुष विद्यार्थ्यांचा विचार केला जाईल.
- माझी निवड झाल्यास माझ्या बँक खात्यात जमा होणारी शिष्यवृत्तीची नेमकी रक्कम किती असेल?
निवडलेल्या विद्यार्थ्यांना ₹1,500/- एक वेळची वार्षिक शिष्यवृत्ती रक्कम म्हणून थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे त्यांच्या आधारशी जोडलेल्या बँक खात्यात थेट हस्तांतरित केली जाईल.
- या विशिष्ट शैक्षणिक सहाय्य कार्यक्रमांतर्गत लाभ मिळवताना मी इतर सरकारी शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करू शकतो का?
नाही, या योजनेअंतर्गत लाभ मिळवणारे विद्यार्थी एकाच वेळी इतर कोणत्याही सरकारी किंवा संस्थात्मक शिष्यवृत्ती कार्यक्रमांतर्गत इतर शिष्यवृत्ती लाभ घेऊ शकत नाहीत.
- माझ्या कुटुंबातील किती विद्यार्थ्यांना एकाच शैक्षणिक वर्षात एकाच वेळी हे शैक्षणिक आर्थिक सहाय्य मिळू शकेल?
एकाच कुटुंबातील जास्तीत जास्त दोन विद्यार्थी एकाच वेळी ही शिष्यवृत्ती प्राप्त करण्यास पात्र आहेत आणि संस्थांचे प्रमुख रेशन कार्ड माहितीद्वारे कौटुंबिक तपशीलांची पडताळणी करतील.
- मला ही शिष्यवृत्ती मिळवायची असेल तर मला दरवर्षी नव्याने अर्ज करण्याची गरज आहे का?
होय, ज्या विद्यार्थ्यांना एकदा शिष्यवृत्ती मिळाली आहे, त्यांना आर्थिक सहाय्य मिळणे सुरू ठेवायचे असल्यास प्रत्येक शैक्षणिक वर्षात नव्याने अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे.
- या शैक्षणिक सहाय्य योजनेसाठी अर्ज करण्यासाठी पात्र होण्यासाठी विद्यार्थ्यांसाठी वर्ग श्रेणीची आवश्यकता काय आहे?
या शिष्यवृत्ती कार्यक्रमासाठी अर्ज करण्यासाठी पात्र होण्यासाठी विद्यार्थी सरकारी शाळांमध्ये किंवा सरकारी अनुदानित शाळांमध्ये इयत्ता पहिली ते आठवीपर्यंत शिकत असावेत.
- थेट हस्तांतरण सुविधेद्वारे शिष्यवृत्तीची रक्कम प्राप्त करण्यासाठी कोणत्या विशिष्ट बँक खात्याचा प्रकार अनिवार्य आहे?
शिष्यवृत्तीची रक्कम प्राप्त करण्यासाठी तुमच्या नावावर राष्ट्रीयीकृत बँक किंवा अनुसूचित बँकेत आधारशी जोडलेले बँक खाते उघडणे आवश्यक आहे.
- या शैक्षणिक आर्थिक मदतीसाठी अर्ज करताना मी खोटी माहिती किंवा बनावट कागदपत्रे दिल्यास काय होईल?
खोटी घोषणा आढळल्यास तुमची शिष्यवृत्ती त्वरित रद्द केली जाईल आणि तुम्हाला वितरित केलेली संपूर्ण शिष्यवृत्तीची रक्कम परत करावी लागेल.
- खाजगी शाळांमध्ये किंवा स्वयं-वित्तपुरवठा करणाऱ्या संस्थांमध्ये शिकणारे विद्यार्थी या विशिष्ट शैक्षणिक सहाय्य कार्यक्रमासाठी अर्ज करू शकतात का?
नाही, केवळ सरकारी शाळांमध्ये किंवा सरकारी अनुदानित शाळांमध्ये इयत्ता पहिली ते इयत्ता आठवीपर्यंत शिकणारे विद्यार्थीच या शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज करण्यास पात्र आहेत.
- या शैक्षणिक वर्षाच्या शिष्यवृत्ती कार्यक्रमासाठी ऑनलाईन अर्ज करण्याची शेवटची तारीख काय आहे?
विद्यार्थ्यांचे अर्ज 12-09-2025 द्वारे ऑनलाईन सादर करणे आवश्यक आहे, तर संस्थात्मक प्रमुखांना पडताळणी पूर्ण करण्यासाठी आणि संचालकांना सादर करण्यासाठी 19-09-2025 पर्यंत वेळ आहे.
केरळमधील आणखी योजना
अभयाकिरणम योजना-निराधार विधवांना आर्थिक सहाय्य
1. निराधार विधवांना संरक्षण आणि निवारा देणाऱ्या त्यांच्या जवळच्या नातेवाईकांना दरमहा 1000/- रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाईल.
तपशील पहा →
वकील अनुदान
1. बार कौन्सिलमध्ये नावनोंदणी केलेल्या कायद्याच्या पदवीधरांना वर्षाला ₹12000/- अनुदान दिले जाईल. 2. हे अनुदान सलग 3 वर्षांसाठी दिले जाईल.
तपशील पहा →
एपीजे अब्दुल कलाम शिष्यवृत्ती
1. निवडलेल्या विद्वानांना वार्षिक ₹6,000/- चे आर्थिक सहाय्य. 1. सरकारी, अनुदानित किंवा सरकारी मान्यताप्राप्त स्वयं-वित्तपोषित पॉलिटेक्निक संस्थांमध्ये तीन वर्षांचे पदविका…
तपशील पहा →
आर्का वर्टिकल गार्डन
* * आर्का वर्टिकल गार्डनच्या एका युनिटची एकूण किंमतः * * ₹ 22,100/-. * * प्रति युनिट अनुदान रक्कमः * * ₹15,525/-. * * लाभार्थीचे योगदानः * ₹ 6,575/- प्रति युनिट. लाभार्थ्यांना…
तपशील पहा →