एकात्मिक बाल विकास सेवाः चंदीगड
योजनेविषयी
2 ऑक्टोबर 1975 रोजी सुरू झालेली एकात्मिक बाल विकास सेवा (आय. सी. डी. एस.) योजना ही भारत सरकारच्या प्रमुख कार्यक्रमांपैकी एक आहे आणि बालपणीची काळजी आणि विकासासाठीच्या जगातील सर्वात मोठ्या आणि अद्वितीय कार्यक्रमांपैकी एक आहे. एकीकडे पूर्व-शालेय अनौपचारिक शिक्षण देण्याच्या आणि दुसरीकडे कुपोषण, विकृती, कमी झालेली शिकण्याची क्षमता आणि मृत्यूचे दुष्टचक्र मोडून काढण्याच्या आव्हानाला प्रतिसाद म्हणून, आपल्या मुलांप्रती आणि स्तनपान करणाऱ्या मातांप्रती देशाच्या बांधिलकीचे हे प्रमुख प्रतीक आहे. 0 ते 6 वर्षे वयोगटातील मुले, गर्भवती महिला आणि स्तनपान करणाऱ्या माता या योजनेच्या लाभार्थी आहेत. चंदीगडच्या केंद्रशासित प्रदेशातील मुलांमधील मृत्यूदर आणि कुपोषण कमी करण्यासाठी 24 अंगणवाडी केंद्रांसह आय. सी. डी. एस. प्रकल्प सुरू करण्यात आला. सध्या परिघीय भाग, गावे, वसाहती आणि झोपडपट्टी भागात अंदाजे 5.5 लाखांहून अधिक लोकसंख्येचा समावेश असलेल्या 450 अंगणवाडी केंद्रांचा समावेश असलेले 3 आय. सी. डी. एस. प्रकल्प आहेत
लाभ
- पूरक पोषण-लसीकरण-आरोग्य तपासणी-संदर्भ सेवा-शालेयपूर्व शिक्षण-पोषण आणि आरोग्य लसीकरण, आरोग्य तपासणी आणि संदर्भ सेवा या सहा सेवांपैकी तीन सेवा आरोग्याशी संबंधित आहेत आणि त्या राष्ट्रीय आरोग्य अभियान आणि सार्वजनिक आरोग्य पायाभूत सुविधांच्या माध्यमातून पुरविल्या जातात. अंगणवाडी केंद्रांवर तळागाळातील अंगणवाडी सेविका (एडब्ल्यूडब्ल्यू) आणि अंगणवाडी सहाय्यकांच्या (एडब्ल्यूएचएस) माध्यमातून या सेवा दिल्या जातात.
पात्रता
- 0-6 वर्षे वयोगटातील मुले.-गर्भवती महिला.-स्तनपान करणाऱ्या माता.-केंद्रशासित प्रदेश चंदीगडच्या 14-18 वर्षे वयोगटातील महिला.-ही योजना सर्व प्रकारच्या लाभार्थ्यांसाठी आणि व्याप्तीमध्ये सार्वत्रिक आहे.
अर्ज कसा करावा
Offline
नागरिकाला या योजनेसाठी अर्ज करण्याची गरज नाही. जवळच्या अंगणवाडी केंद्राला भेट द्या.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- आय. सी. डी. एस. अंतर्गत कोणत्या योजना आहेत?
पूरक पोषण (एस. एन. पी.) आरोग्य आणि पोषण तपासणी-लसीकरण पूर्व-शालेय आरोग्य आणि पोषण शिक्षण संदर्भ सेवांमधील मुलांसाठी अनौपचारिक शिक्षण
- आय. सी. डी. एस. योजनेची उद्दिष्टे काय आहेत?
0 ते 6 वयोगटातील मुलांची पोषण आणि आरोग्याची स्थिती सुधारणे; मुलाच्या योग्य मानसिक, शारीरिक आणि सामाजिक विकासाचा पाया रचणे; मृत्यूदर, विकृती, कुपोषण आणि शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करणे; मुलांच्या विकासाला चालना देण्यासाठी विविध विभागांमध्ये धोरण आणि अंमलबजावणीचा प्रभावी समन्वय साधणे; आणि योग्य पोषण आणि आरोग्य शिक्षणाद्वारे मुलाच्या सामान्य आरोग्य आणि पोषणविषयक गरजांची काळजी घेण्याची आईची क्षमता वाढवणे.
- आय. सी. डी. एस. योजनांचा लाभार्थी कोण असेल?
गर्भवती आणि स्तनदा स्त्रिया. 6 वर्षांखालील मुले.
चंदीगडमधील आणखी योजना
मदत/उपकरणे खरेदीसाठी सहाय्य
> * * 100% कृत्रिम अवयव/साधने/उपकरणे खरेदीवरील खर्च जास्तीत जास्त ₹40,000/- च्या अधीन
तपशील पहा →
चष्मा, दंतचिकित्सा, श्रवण सहाय्य खरेदीसाठी आर्थिक सहाय्य (सी. बी. ओ. सी. डब्ल्यू. डब्ल्यू. बी.)
* * चष्मा, दंतचिकित्सा आणि श्रवण साधनांच्या खरेदीसाठी आर्थिक सहाय्यः * * * * वरिष्ठ नाही * * * * * लेखाचे नाव * * * * रक्कम * * 1 दृष्टीकोन ₹ 1500/- 2 करार ₹ 5000/- 3 श्रवण सहाय्य…
तपशील पहा →
अनुसूचित जातीतील विधवा/निराधार महिलांच्या मुलींच्या लग्नासाठी आर्थिक सहाय्य
> * * आर्थिक अनुदानः ₹20,000/- मुलींच्या लग्नासाठी
तपशील पहा →
शिवण यंत्राच्या खरेदीसाठी आर्थिक सहाय्य (सी. बी. ओ. सी. डब्ल्यू. डब्ल्यू. बी.)
1. नोंदणीकृत पुरुष बांधकाम कामगार किंवा महिला बांधकाम कामगार यांच्या जोडीदाराला आयुष्यात एकदाच शिवणकामाचे यंत्र खरेदी करण्यासाठी 3500/- रुपयांची आर्थिक मदत दिली जाईल.
तपशील पहा →