उच्च जोखीम-उच्च बक्षीस संशोधन
योजनेविषयी
"उच्च जोखीम-उच्च बक्षीस संशोधन" ही योजना भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाच्या विज्ञान आणि अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाद्वारे संकल्पनादृष्ट्या नवीन आणि धोकादायक असलेल्या प्रस्तावांना पाठिंबा देण्याच्या उद्देशाने राबवली जाते आणि जर ती यशस्वी झाली तर एस अँड टी वर प्रतिमान बदलणारा प्रभाव अपेक्षित आहे. हे नवीन गृहीतक तयार करण्याच्या दृष्टीने किंवा नवीन तंत्रज्ञानाच्या उदयास मदत करणाऱ्या वैज्ञानिक प्रगतीसाठी असू शकते. समर्थनीय प्रस्तावांचे स्वरूपः या योजनेचा उद्देश नवीन प्रस्तावांना पाठिंबा देणे, विद्यमान गृहीतकाला आव्हान देणे आणि महत्त्वाच्या समस्यांवर विचार करणे हा आहे. त्यात जोखमीचे महत्त्वपूर्ण घटक असले पाहिजेत परंतु अडचणींना आळा घालता आला तर उच्च बक्षिस देण्याचे वचन दिले पाहिजे. अशा प्रस्तावांच्या यशाचे विज्ञान आणि तंत्रज्ञानावर दूरगामी परिणाम होतील अशी अपेक्षा आहे. परिणाम नवीन आणि महत्त्वपूर्ण सैद्धांतिक किंवा प्रायोगिक प्रगती, नवीन गृहीतक तयार करणे किंवा नवीन तंत्रज्ञानाकडे नेणारे विज्ञान असू शकते. वैज्ञानिक समस्यांकडे लक्ष देणाऱ्या प्रस्तावांना समर्थन दिले जाणार नाही, ज्याचा परिणाम 'वाढीव' आणि 'आयडी1'; ज्ञानात होईल. आदर्शपणे, प्रस्तावामध्ये धाडसी संशोधन कल्पना असणे आवश्यक आहे ज्याचा व्यापक प्रभाव असेल आणि नवीन वैज्ञानिक आणि तांत्रिक नवकल्पनांसाठी क्षमता असेल. पाठिंब्याचा कालावधीः साधारणपणे तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी निधी दिला जातो. अपवादात्मक प्रकरणांमध्ये, तज्ञ समितीने मूल्यांकन केल्याप्रमाणे कालावधी 5 वर्षांपर्यंत असू शकतो.
लाभ
- या प्रकारच्या प्रकल्पासाठी कोणतीही अंदाजपत्रक मर्यादा निश्चित केलेली नाही. 2. संशोधन अनुदानात अतिरिक्त अनुदानाव्यतिरिक्त उपकरणे, उपभोग्य वस्तू, आकस्मिकता आणि प्रवास यांचा समावेश आहे.
पात्रता
- अर्जदार भारतात राहणारा भारतीय नागरिक असावा. 1. अर्जदारांनी मान्यताप्राप्त संस्थेत नियमित शैक्षणिक/संशोधन पद धारण केलेले असावे. 1. प्रस्ताव एखाद्या व्यक्तीद्वारे किंवा तपासकर्त्यांच्या पथकाद्वारे सादर केले जाऊ शकतात. तपासकर्त्यांच्या चमूने सादर केलेल्या प्रस्तावांमध्ये मुख्य तपासनीस ओळखणे आवश्यक आहे, जो संशोधनाच्या उद्दिष्टांचे नेतृत्व करेल आणि अनुदानाचे व्यवस्थापन करेल.
अर्ज कसा करावा
Online
- पायरी 1: * * प्रस्तावांसाठी कॉल संकेतस्थळाद्वारे सूचित केला जाईल [www.serbonline.in] (HTTPS:// www.serbonline.in एसईआरबी/होमपेज) आणि [www.serb.gov.in] (https://serb.gov.in) * * पायरी 02: * * अर्जदारांनी प्रथम ऑनलाइन संकेतस्थळावर नोंदणी करावी. [नोंदणी करण्यासाठी येथे क्लिक करा] (https://serbonline.in/SERB/Registration) * * पायरी 03: * * लॉग-इन केल्यानंतर, मेनू-- & जीटी; प्रस्ताव सादर करणे-- & जीटी; फॉर्म सादर करणे वर जा. 'हाय रिस्क हाय रिवॉर्ड' (एच. आर. आर.) योजना निवडा आणि 'स्टार्ट सबमिशन' बटणावर क्लिक करा. पायरी 04: जर तुमच्या प्रस्तावात सी. ओ.-पी. आय. असेल तर सर्व सी. ओ.-पी. आय. एस. ई. आर. बी. च्या ऑनलाईन पोर्टलवर नोंदणीकृत आहेत आणि लॉगइन केल्यानंतर 'मेनू' अंतर्गत 'प्रोफाईल तपशील' विभागात 'वापरकर्ता प्रोफाईल' अंतर्गत सर्व अनिवार्य क्षेत्रे भरली आहेत याची खात्री केली पाहिजे. पायरी 05: तुमच्या प्रस्तावाचे काही तपशील जसे की प्रकल्पाचे शीर्षक (जास्तीत जास्त 500 वर्ण), प्रकल्प सारांश (जास्तीत जास्त 3000 वर्ण), मुख्य शब्द (जास्तीत जास्त 6), प्रकल्पाची उद्दिष्टे (जास्तीत जास्त 1500 वर्ण), अपेक्षित उत्पादन आणि प्रस्तावाचा निकाल (जास्तीत जास्त 1500 वर्ण), अंदाजपत्रक (संशोधन कर्मचारी, उपभोग्य वस्तू, प्रवास, उपकरणे, आकस्मिकता, खर्च) प्रस्ताव सादर करताना प्रविष्ट करावे लागतील. टीपः मंडळाने मंजूर केल्याप्रमाणे समवयस्क पुनरावलोकन प्रक्रियेद्वारे प्रस्तावांचे मूल्यांकन केले जाईल. [एस. ई. आर. बी.-ऑनलाईन प्रणालीसाठी प्रधान अन्वेषकासाठी संपूर्ण मार्गदर्शक तत्त्वे] (https://serbonline.in/SERB_Help/pi/Multiscreen_HTML5/desktop/Login.htm)
आवश्यक कागदपत्रे
- बायोडेटा (वापरकर्ता प्रोफाइल विभागात)
- प्रधान अन्वेषकाकडून प्रमाणपत्र
- संस्थेच्या प्रमुखांचे समर्थन पत्र
- एस. ई. आर. बी. च्या पाठबळासाठी प्रकल्प मंजूर झाल्यास, मान्यता पत्राच्या तारखेपासून एका महिन्याच्या आत मान्यताप्राप्त उपकरणांचे कोटेशन अपलोड करणे आवश्यक आहे.
टीपःआवश्यक कागदपत्रे (पी. डी. एफ. मध्ये) विहित स्वरूपात असावीत जी संकेतस्थळावरून डाऊनलोड करता येतीलअधिकृत संकेतस्थळ.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- ई. एम. आर. प्रकल्प आणि उच्च जोखीम उच्च बक्षीस (एच. आर. एच. आर.) प्रकल्प यात काय फरक आहे?
ई. एम. आर. आणि एच. आर. एच. आर. या दोन्ही प्रकल्पांमुळे महत्त्वाच्या आणि आव्हानात्मक समस्यांकडे लक्ष देणे अपेक्षित आहे, ज्यामुळे वैज्ञानिक ज्ञानाची प्रगती होईल. तथापि, एच. आर. एच. आर. प्रकल्पांमध्ये, प्रस्तावित वैज्ञानिक समस्यांकडे लक्ष देण्याशी संबंधित जोखीम जास्त आहे आणि जर ती यशस्वीरित्या सोडवली गेली तर त्याचा परिणाम उच्च बक्षीसात झाला पाहिजे. हे नवीन गृहीतक, कार्यपद्धती, प्रक्रिया किंवा उत्पादनांच्या स्वरूपात असू शकते आणि त्यात एस. अँड. टी. मध्ये नवीन सीमा उघडण्याची क्षमता असू शकते. दुसऱ्या शब्दांत, 'वाढीव ज्ञान' निर्माण करणाऱ्या प्रस्तावांना एच. आर. एच. आर. योजनेअंतर्गत समर्थन दिले जाणार नाही.
- एच. आर. एच. आर. प्रकल्पांना निधी पुरवण्यासाठी मंडळाकडे काही प्राधान्याची क्षेत्रे आहेत का?
नाही. मंडळ कोणत्याही शाखेत भेदभाव न करता विज्ञान आणि अभियांत्रिकीच्या सर्व क्षेत्रांना निधी देते. जर प्रस्ताव संकल्पनात्मकदृष्ट्या नवीन, धोकादायक असेल आणि विद्यमान गृहीतक आणि दृष्टिकोनांना आव्हान देत असेल तर त्याला निधी दिला जाईल. हे यशस्वी झाल्यास विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील नवीन सीमा उघडणे अपेक्षित आहे.
- जेव्हा मी आधीच एस. ई. आर. बी. मध्ये दुसरा प्रकल्प (उदाहरणार्थ ई. एम. आर.) राबवत असतो, तेव्हा मी एच. आर. एच. आर. योजनेअंतर्गत प्रकल्पासाठी अर्ज करू शकतो का?
होय. एस. ई. आर. बी. मध्ये तुम्ही राबवत असलेल्या इतर कोणत्याही प्रकल्पाव्यतिरिक्त तुम्ही एच. आर. एच. आर. प्रकल्पासाठी अर्ज करू शकता आणि त्याची अंमलबजावणी करू शकता.
- मी सध्या रासायनिक विज्ञान क्षेत्रात एच. आर. एच. आर. प्रकल्प राबवत आहे. मला अभियांत्रिकी विज्ञानाशी संबंधित आणखी एका एच. आर. एच. आर. प्रकल्पासाठी अर्ज करायचा आहे. मला दुसऱ्या प्रकल्पासाठी निधी मिळेल का?
नाही. एकाच वेळी केवळ एकच एच. आर. एच. आर. प्रकल्प राबवता येतो.
- मला पहिल्यांदाच एच. आर. एच. आर. योजनेसाठी अर्ज करायचा आहे. मंडळ जास्तीत जास्त किती अनुदान देईल?
प्रकल्प अनुदानासाठी कोणतीही कमाल मर्यादा (किंवा त्याहून कमी मर्यादा) नाही. त्याची यशस्वी अंमलबजावणी करण्याच्या गरजेनुसार अंदाजपत्रक निश्चित केले जाते. अंमलबजावणी करणाऱ्या संस्थांमध्ये उपलब्ध असलेल्या पायाभूत सुविधा आणि संसाधने लक्षात घेऊन संशोधकाने वास्तववादी अंदाजपत्रक प्रस्तावित केले पाहिजे.
- एच. आर. एच. आर. प्रकल्पात सह-संशोधकांना परवानगी आहे का? जर ते वेगवेगळ्या संस्थांमधील असतील तर प्रधान तपासनीस आणि सह-तपासनीस या दोघांनाही स्वतंत्रपणे अंदाजपत्रक दिले जाऊ शकते का?
होय. एच. आर. एच. आर. प्रकल्पात सह-संशोधकांना परवानगी आहे, जर प्रस्तावित कार्यासाठी त्याच्या अंमलबजावणीसाठी पूरक कौशल्याची आवश्यकता असेल. सह-तपासनीस जरी वेगवेगळ्या संस्थांचे असले तरी त्यांना स्वतंत्र अंदाजपत्रकही दिले जाऊ शकते.
- या योजनेअंतर्गत प्रस्ताव लागू करण्यासाठी काही विशिष्ट कालमर्यादा आहे का?
एस. ई. आर. बी. प्रत्येक योजनेसाठी प्रस्ताव मागवण्यासाठी कालमर्यादा निश्चित करण्याची योजना आखत आहे. माहितीसाठी कृपया संकेतस्थळांवरील (www.serbonline.in आणि www.serb.gov.in) सूचना पहा.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →