स्टार्टअपसाठी निधीचा निधी
योजनेविषयी
स्टार्टअपच्या निधीच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी भारत सरकारने स्टार्टअप इंडिया कार्यक्रमांतर्गत स्टार्टअपसाठी फंड ऑफ फंड्स (एफ. एफ. एस.) ची स्थापना केली आहे. एफ. एफ. एस. चा निधी 10,000 कोटी रुपये आहे. डी. पी. आय. आय. टी., भारत सरकार ही देखरेख संस्था आहे आणि एस. आय. डी. बी. आय. ही एफ. एफ. एस. ची संचालन संस्था आहे. परिचालन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, एफ. एफ. एस. एस. एस. ई. बी. आय. नोंदणीकृत पर्यायी गुंतवणूक निधीच्या (ए. आय. एफ.) निधीमध्ये योगदान देते. या ए. आय. एफ. ना भारत सरकारच्या राजपत्र अधिसूचनाद्वारे परिभाषित केल्यानुसार 'स्टार्टअप्स' मध्ये एफ. एफ. एस. अंतर्गत योगदानापेक्षा किमान दुप्पट गुंतवणूक करावी लागेल. एफ. एफ. एस. चा उद्देश स्टार्टअप्सना समभाग समर्थन प्रदान करणे आणि नवोन्मेष आणि उद्योजकता प्रोत्साहित करणे हा आहे. हे विविध क्षेत्रांमध्ये तंत्रज्ञान, संशोधन आणि नवोन्मेषात काम करणाऱ्या डी. पी. आय. आय. टी.-मान्यताप्राप्त स्टार्टअपना लक्ष्य करते. एक प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे गुणक परिणाम, ए. आय. एफ. ने एस. आय. डी. बी. आय. ने दिलेल्या योगदानाच्या किमान दुप्पट रकमेची गुंतवणूक करणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे परिसंस्थेत अधिक निधीचा प्रवाह सुनिश्चित होतो. ही योजना स्टार्टअप्ससाठी विश्वासार्हता वाढवते, ज्यामुळे फॉलो-ऑन गुंतवणुकी आकर्षित करणे सोपे होते. 10, 000 कोटी रुपयांच्या प्रारंभिक निधीसह, एफ. एफ. एस. ने हजारो स्टार्ट अप्सना पाठिंबा दिला आहे आणि नवकल्पनांना प्रोत्साहन दिले आहे. एकंदरीत, एक मजबूत उद्यम भांडवल बाजारपेठ तयार करण्यात आणि उद्योजकताद्वारे भारताच्या आर्थिक विकासाला चालना देण्यात ही महत्त्वाची भूमिका बजावते
लाभ
- स्टार्टअपना समभाग/समभाग संलग्न साधने-आधारित निधी. 2) अनुभवी ए. आय. एफ. व्यवस्थापकांद्वारे बाजार जोडणी, प्रशासकीय संरचनेसह मार्गदर्शन. 3) भांडवल जमवणे, खाजगी गुंतवणूकदारांना आकर्षित करणे आणि स्टार्टअपसाठी मोठे भांडवल जमवणे. 4) नवोन्मेष-चालित उद्योगांना पाठबळ, रोजगार निर्मिती आणि आर्थिक वाढीस चालना देणे. 5) भारताची उद्यम भांडवल परिसंस्था बळकट करणे आणि उद्योजकता वाढवणे. 6) ए. आय. एफ. ने एस. आय. डी. बी. आय. च्या योगदानाच्या किमान दुप्पट गुंतवणूकेली पाहिजे ज्यामुळे गुणक परिणाम निर्माण होतो, या योजनेमुळे ए. आय. एफ. च्या माध्यमातून ₹90,000 कोटींपेक्षा जास्त निधी जमवण्यास मदत झाली
पात्रता
एफ. एफ. एस. अंतर्गत ए. आय. एफ. ना सहाय्य प्रदान केले जाते. एफ. एफ. एस. अंतर्गत योगदानासाठी अर्ज करण्यासाठी प्रमुख पात्रता निकष खाली दिले आहेत. निधी एकतर भारतीय रोखे आणि विनिमय मंडळाकडे (एस. ई. बी. आय.) श्रेणी I किंवा II पर्यायी गुंतवणूक निधी (ए. आय. एफ.) म्हणूनोंदणीकृत आहेत किंवा त्यांनी त्यासाठी एस. ई. बी. आय. कडे अर्ज केला आहे. भारत सरकारने जारी केलेला आणि वेळोवेळी केलेल्या सुधारणांनुसार). एफ. एफ. एस. कडून स्टार्टअप्समध्ये मागितलेल्या योगदानाच्या किमान दुप्पट रकमेची गुंतवणूक करण्यास सहमती दर्शविण्यासाठी निधी. (उदाहरणार्थ, जर एफ. एफ. एस. अंतर्गत 100 कोटी रुपयांचे योगदान मागितले असेल, तर फंडाने स्टार्टअप्समध्ये किमान 200 कोटी रुपयांची गुंतवणूकेली पाहिजे). फंड व्यवस्थापक/कार्यसंघाकडे फंड व्यवस्थापनाची पूर्व नोंद किंवा पूर्वीच्या गुंतवणुकीचा अनुभव असावा. निधीच्या सर्व प्रमुख सदस्यांचे सी. आय. बी. आय. एल. गुण 650 पेक्षा जास्त असावेत (मुख्य सदस्य हे निधीचे संचालक, प्रायोजक आणि वरिष्ठ कर्मचारी म्हणून परिभाषित केले गेले आहेत). सर्व प्रमुख सदस्य भारतीय कायद्यांतर्गत संचालक किंवा व्यवस्थापकीय पदावर राहण्यास कायदेशीररित्या पात्र असले पाहिजेत (म्हणजे, भारतीय कायद्यानुसार संचालक किंवा व्यवस्थापकीय पदावर राहण्यास मनाई नाही). स्टार्टअप स्थापन झाल्याच्या तारखेपासून 10 वर्षांपर्यंत वयाचा असावा. डी. पी. आय. आय. टी. मान्यताप्राप्त असावा. उत्पादने, प्रक्रिया किंवा सेवांच्या नवकल्पना, विकास किंवा सुधारणांवर काम करत असावा. एस. आय. डी. बी. आय. द्वारे समर्थित एस. आय. बी. आय. नोंदणीकृत ए. आय. एफ. द्वारे निधी अप्रत्यक्षपणे दिला जातो
अर्ज कसा करावा
Online
पायरी 1: पात्रता स्क्रिनर आणि नोंदणी अर्जदार पोर्टलवर मूलभूत पात्रता निकष आणि नोंदणी पूर्ण करतो याची पुष्टी करण्यासाठी प्रारंभिक तपासणी. पायरी 2: प्रारंभिक मूल्यांकनासाठी निधी, रणनीती आणि अनुपालनाबद्दलच्या प्रमुख तपशीलांचा प्रारंभिक प्रश्नावली संग्रह. पायरी 3: अभिप्राय, जा/जाऊ नका प्रश्नावली प्राथमिक पुनरावलोकनाच्या आधारे प्रस्ताव पुढे जातो की नाही यावर निर्णय घेण्यास मदत करते. पायरी 4: पहिली बैठक निधीची उद्दिष्टे, रचना आणि एफ. एफ. एस. उद्दिष्टांशी संरेखन समजून घेण्यासाठी प्रास्ताविक चर्चा. पायरी 5: निधी धोरण, सांघिक प्रमाणपत्रे आणि अनुपालनासह सर्वसमावेशक कागदपत्रांचा तपशीलवार अर्ज सादर करणे. पायरी 6: निधी धोरण, निधी व्यवस्थापकाचा भूतकाळातील अनुभव, प्रशासन आणि निधीच्या परिचालन पैलूंचे तपशीलवार मूल्यांकन पूर्ण करणे. पायरी 7: दुसरी बैठक, अभिप्राय आणि अटी चर्चा योग्य परिश्रमपूर्वक निष्कर्ष आणि प्रमुख अटी आणि शर्तींवर चर्चा. पायरी 8: व्हेंचर कॅपिटल इन्व्हेस्टमेंट कमिटीचे (व्ही. सी. आय. सी.) मूल्यांकन आणि शिफारशींचा सारांश तयार करणे आणि ते सादर करणे. पायरी 9: मान्यता आणि धोरणात्मक योग्यतेच्या मूल्यांकनासाठी व्ही. सी. आय. सी. कडे व्ही. सी. आय. सी. गुंतवणूक समितीसमोर औपचारिक सादरीकरण सादर करा. पायरी 10: एस. आय. डी. बी. आय. च्या कार्यकारी समितीचा अंतिम आढावा आणि गुंतवणुकीला मंजुरी देण्यासाठी एस. आय. डी. बी. आय. च्या कार्यकारी समितीची मंजुरी. पायरी 11: अंतिम अभिप्राय, पोस्ट आय. सी. आणि ई. सी., एल. ओ. आय. जारी करणे, निर्णयाचे संप्रेषण आणि निवडलेल्या निधीला आशय पत्र (एल. ओ. आय.) जारी करणे. पायरी 12: गुंतवणुकीच्या वचनबद्धतेला औपचारिक स्वरूप देण्यासाठी कायदेशीर करारांचा मसुदा तयार करणे आणि त्यावर स्वाक्षऱ्या करणे. पायरी 13: निधीच्या संपूर्ण जीवनचक्रात ऑनबोर्डिंग आणि देखरेखीच्या निधी जीवनचक्र पूर्णत्वासाठी समाविष्ट केले. <बीआर> <बीआर>
आवश्यक कागदपत्रे
ए. आय. एफ. नोंदणी प्रमाणपत्र
आयएम करार
मागील ट्रॅक रेकॉर्ड (असल्यास)
पी. पी. एम. (खाजगी नियुक्ती निवेदन)
ए. आय. एफ. आणि निधीची वित्तीय स्थिती
ट्रस्ट डीड
योगदानकर्त्यांचा तपशील
स्टार्टअप प्रमाणपत्र
केवायसी दस्तऐवज (आधार कार्ड, पॅन कार्ड (वैयक्तिक आणि कंपनी), वित्तीय, सीआयबीआयएल गुणांक)
स्टार्टअपच्या बाबतीत, कृपया ए. आय. एफ. च्या संकेतस्थळाला भेट द्या.
कोण पात्र नाही
<बीआर>
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत प्रस्तावांचे मूल्यांकन करण्यासाठी सिडबी कोणतेही प्रक्रिया शुल्क आकारते का?
नाही, एफ. एफ. एस. कार्यक्रमांतर्गत प्रस्तावांचे मूल्यांकन करण्यासाठी सिडबी कोणतेही प्रक्रिया शुल्क आकारत नाही.
- प्रथम श्रेणीतील निधी एफ. एफ. एस. अंतर्गत पात्र आहेत का?
होय, एस. ई. बी. आय. ए. आय. एफ. नियम, 2012 (श्रेणी 1 आणि 2) अंतर्गत नोंदणीकृत सर्व ए. आय. एफ. पात्र आहेत.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत ए. आय. एफ. साठी काही निधीची मर्यादा आहे का?
होय, ₹1,000 कोटींपेक्षा कमी निधी असलेले ए. आय. एफ. हे एफ. एफ. एस. योजनेअंतर्गत निधीसाठी पात्र आहेत. एफ. एफ. एस. नियमांतर्गत केलेल्या बदलांद्वारे, ₹1,000 कोटींपेक्षा जास्त निधी असलेल्या ए. आय. एफ. ला देखील खालील अटींच्या अधीन राहून समर्थन दिले जाऊ शकतेः
आय. एम. ही देशांतर्गत संस्था असणे आवश्यक आहे.
आय. एम. किंवा त्याच्या प्रमुख कर्मचाऱ्यांनी पूर्वी व्यवस्थापित केलेल्या निधीचे व्यवस्थापन केले पाहिजे जे एस. आय. डी. बी. आय. ने पूर्वी केले आहे.
अशा निधीसाठी एस. आय. डी. बी. आय. ची गुंतवणूक 1,000 कोटी रुपयांच्या निधीसाठी लागू असलेल्या समान पातळीवर मर्यादित असेल.
- ए. आय. एफ. च्या गुंतवणुकीच्या निर्णयांमध्ये सिडबी किंवा भारत सरकारचा सहभाग आहे का?
नाही, कोणत्याही स्टार्टअपमध्ये गुंतवणुकीचे निर्णय प्रतिष्ठित ए. आय. एफ. च्या गुंतवणूक समितीकडून घेतले जातात.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत ए. आय. एफ. साठी सामान्य करार काय आहेत?
ए. आय. एफ. ने कॉर्पोरेट प्रशासन, गुंतवणूकदारांच्या अहवालाची उच्च मानके राखली पाहिजेत आणि एस. ई. बी. आय., आरबीआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन केले पाहिजे.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत स्टार्टअपची व्याख्या काय आहे?
वयः स्थापना/नोंदणी तारखेपासून 10 वर्षांपर्यंत. स्थापनेपासून कोणत्याही आर्थिक वर्षात उलाढाल ₹100 कोटींपेक्षा जास्त नसावी. ती भारतात प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनी, नोंदणीकृत भागीदारी कंपनी किंवा मर्यादित दायित्व भागीदारी (एलएलपी) म्हणून समाविष्ट केली गेली पाहिजे. याव्यतिरिक्त, ते उच्च व्याप्ती, रोजगार निर्मिती किंवा संपत्ती निर्मितीच्या संभाव्यतेसह उत्पादने, प्रक्रिया किंवा सेवांमध्ये नाविन्य, विकास किंवा सुधारणा करण्याच्या दिशेने काम करत आहे.
- एस. आय. डी. बी. आय. कडे जाण्यापूर्वी ए. आय. एफ. ची नोंदणी एस. ई. बी. आय. कडे होणे आवश्यक आहे का?
होय, सिडबीकडे अर्ज करण्यापूर्वी एस. ई. बी. आय. ची नोंदणी करणे अनिवार्य आहे.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत स्टार्टअपची डी. पी. आय. आय. टी. मध्ये नोंदणी करणे आवश्यक आहे का?
होय, ते अनिवार्य आहे.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत स्टार्टअपसाठी काही क्षेत्र-विशिष्ट पात्रता आहे का?
नाही, एफ. एफ. एस. हे क्षेत्र-अज्ञेयवादी आहे.
- ए. आय. एफ. हे एफ. एफ. एस. अंतर्गत परदेशी संस्थांमध्ये गुंतवणूक करू शकतात का?
साधारणपणे, गुंतवणूक भारतीय संस्थांमध्ये असली पाहिजे. परदेशात गुंतवणुकीला केवळ एस. ई. बी. आय./आर. बी. आय. च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसारच परवानगी आहे, परंतु ती गुणक अट म्हणून गणली जात नाहीत.
- ए. आय. एफ. ने एफ. एफ. एस. कडून मिळालेल्या रकमेच्या दुप्पट गुंतवणूक करण्याची अट कधी पूर्ण केली पाहिजे?
ही अट निधीच्या वचनबद्धतेच्या कालावधीच्या समाप्तीपर्यंत पूर्ण करणे आवश्यक आहे, ज्याची अनुपालनाची स्थिती वेळोवेळी नोंदवली जाते.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत ए. आय. एफ. ची मुदत किती आहे?
सामान्यतः, अंतिम बंद झाल्यापासून 8-10 वर्षे, 12 वर्षांपेक्षा जास्त नसावी.
- ए. आय. एफ. प्रथम बंद होण्यापूर्वी भांडवली गुंतवणूक करू शकतात का?
होय, ते करू शकतात आणि अशा गुंतवणुकी नंतर निधीद्वारे धारण शुल्काशिवाय किंमतीवर मिळवल्या जाऊ शकतात.
- एफ. एफ. एस. द्वारे समर्थित ए. आय. एफ. अंतर्गत गुंतवणूकोण ठरवते?
व्ही. सी. आय. सी. प्रस्तावाची शिफारस करत असताना, गुंतवणुकीचा अंतिम निर्णय सिडबीची कार्यकारी समिती घेते.
- एफ. एफ. एस. अंतर्गत ए. आय. एफ. ला कोणत्या अहवाल आणि अनुपालनाच्या आवश्यकता लागू होतात?
ए. आय. एफ. ने योग्य नोंदी राखल्या पाहिजेत, एस. आय. डी. बी. आय. ला मान्य असलेल्या लेखापरीक्षकांची नियुक्ती केली पाहिजे आणि एस. ई. बी. आय., आर. बी. आय. आणि के. वाय. सी. निकषांचे पालन केले पाहिजे.
केंद्रातील आणखी योजना
आम आदमी विमा योजना
जीवन विमा संरक्षणः * * *-नैसर्गिक मृत्यूः ₹30,000/--अपघातामुळे मृत्यूः ₹75,000/- आणि ₹75,000/- अपंगत्व लाभः * *-अपघातामुळे एकूण कायमस्वरुपी अपंगत्व (दोन डोळे किंवा दोन हातपाय…
तपशील पहा →
अब्दुल कलाम टेक्नॉलॉजी इनोव्हेशन नॅशनल फेलोशिप
1. शिष्यवृत्तीची रक्कम नियमित उत्पन्नाव्यतिरिक्त दरमहा ₹25,000/- आहे. 1. वार्षिक ₹ <आयडी1 लाखांचे संशोधन अनुदान. 1. यजमान संस्थेला वर्षाला ₹1 लाखांची भरपाई. * * टीपः * ही…
तपशील पहा →
तंत्रज्ञान विकास आणि प्रसारासाठी ज्ञानाची उपलब्धता (ए2के +)-अभ्यास
* * पाठबळ खालील खर्चाच्या बाबींसाठी असेलः * * 1. मनुष्यबळ. 1. नेटवर्किंग, सर्वेक्षण, भागधारकांच्या बैठका, तज्ञ, संसाधन व्यक्ती इत्यादींसाठी प्रवास; (प्रकल्पांतर्गत आंतरराष्ट्रीय…
तपशील पहा →
आगाऊ अधिकृतता (एए)
1. निर्यातीसाठीच्या गुंतवणुकीला जेथे लागू असेल तेथे मूलभूत सीमाशुल्क, अतिरिक्त सीमाशुल्क, शैक्षणिक उपकर, डंपिंगविरोधी शुल्क, सुरक्षा शुल्क आणि संक्रमण उत्पादन विशिष्ट सुरक्षा…
तपशील पहा →