नवी दिल्ली : अन्नधान्याच्या भडकलेल्या भावांनी ऑक्टोबरमध्ये किरकोळ महागाई ६.०९ टक्क्यांवर नेली आहे. सप्टेंबरमध्ये हा दर ५.५४ टक्के होता. सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने गुरुवारी हे आकडे जाहीर केले.
यामुळे महागाईने रिझर्व्ह बँकेची २ ते ६ टक्क्यांची सहनशीलता मर्यादा प्रथमच ओलांडली आहे. २०२४ च्या नव्या आधारवर्षावर आधारित मालिकेत ही पहिलीच वेळ आहे. ऑक्टोबर २०२४ नंतरचा हा सर्वोच्च दर आहे.
अन्नधान्य महागाई सप्टेंबरमधल्या ७.७४ टक्क्यांवरून ८.९४ टक्क्यांवर गेली. कांद्याचे भाव वर्षभरात ११६.२२ टक्क्यांनी वाढले आहेत. लसूण ६०.७४, आले ४८.३२ आणि लिंबू ४७.३० टक्क्यांनी महागले. साठवणीतला कांदा संपल्याने आणि खरीप हंगामातल्या पिकांची आवक अनियमित झाल्याने भाव वाढल्याचं रिझर्व्ह बँकेच्या अहवालात म्हटलं आहे.
ग्रामीण भागात महागाई ६.६३ टक्क्यांवर गेली, तर शहरी भागात ५.४१ टक्के झाली. ग्रामीण अन्नधान्य महागाई ९.०९ टक्के आणि शहरी ८.६८ टक्के नोंदवली गेली.
रिझर्व्ह बँकेने ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यात धोरणात्मक व्याजदर २५ बेसिस पॉइंट्सने वाढवून ५.५० टक्के केला आणि भूमिका 'कॅलिब्रेटेड टायटनिंग'कडे वळवली. आता २ ते ४ डिसेंबरच्या बैठकीत पुढील निर्णय होणार आहे.
गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी ऑक्टोबरमध्येच महागाई आणि तिचा दृष्टिकोन चिंताजनक नसल्याचं सांगितलं होतं. पुढील तीन तिमाहांत सरासरी महागाई ५.८ टक्क्यांच्या आसपास राहण्याचा अंदाज त्यांनी व्यक्त केला होता. चालू आर्थिक वर्षासाठीचा अंदाज ५.२ टक्क्यांवर नेण्यात आला आहे.
दरवाढीचा सर्वाधिक फटका आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, तमिळनाडू, मध्य प्रदेश, पुद्दुचेरी, दादरा नगर हवेली आणि दमण-दीव, उत्तर प्रदेश आणि ओडिशात जाणवला. दिल्ली, मिझोरम, त्रिपुरा, मेघालय, लक्षद्वीप, अरुणाचल प्रदेश, गोवा आणि नागालँडमध्ये महागाई सर्वात कमी राहिली.
सोने-चांदीचे दागिने, भाज्या आणि वैयक्तिक काळजीच्या वस्तूंचे भाव सर्वाधिक वाढले. बटाटा, टोमॅटो, भेंडी आणि नारळाचे भाव मात्र घसरले.
थंडीत भाजीपाल्याची आवक वाढल्यास डिसेंबरपर्यंत दिलासा मिळू शकतो, असं बाजारातल्या जाणकारांचं म्हणणं आहे. मात्र अन्नधान्य महागाई कायम राहिल्यास कर्जाचे हप्ते वाढण्याची शक्यता गृहित धरावी लागेल.