काठमांडू : ऑगस्टमध्ये उत्तर नेपाळला धडकलेल्या हिमनदी पुराला देशासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायासाठी "निर्णायक क्षण" म्हटले आहे, असे संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रकल्प सेवा कार्यालयाचे (युनोअप्स) प्रमुख जॉर्ज मोरेरा दा सिल्वा यांनी सांगितले. ही आतापर्यंतच्या सर्वात प्राणघातक हवामान आपत्तींपैकी एक असल्याचे त्यांनी म्हटले.
बाधित भागांच्या भेटीनंतर बुधवारी न्यू यॉर्कमध्ये पत्रकारांशी बोलताना मोरेरा दा सिल्वा म्हणाले की, वाचलेल्या लोकांनी 100 मीटरहून उंच पाण्याची भिंत सुमारे 180 किलोमीटर प्रतितास वेगाने धावत असल्याचे आणि काही सेकंदांत 60 किलोमीटर खोरे उद्ध्वस्त केल्याचे सांगितले. "आम्ही सामान्य पुराशी लढत नाही आहोत," असे ते म्हणाले.
26 ऑगस्टला भोटेकोशी-त्रिशुली भागात हा हिमनदी फुटीचा पूर आला. संयुक्त राष्ट्रांच्या म्हणण्यानुसार 1,500 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आणि 5,600 जण अद्याप बेपत्ता आहेत. 100 हून अधिक पूल कोसळले, 13 जलविद्युत प्रकल्प व 23 शाळा उद्ध्वस्त झाल्या, तर 22 लाख टन मलबा व गाळ घरे, रस्ते व नद्या होत्या त्या जागी पसरला आहे. सुमारे एक लाख लोक बाधित झाले, त्यात 30,000 हून अधिक मुले आहेत.
पुनर्बांधणीसाठी 4.8 अब्ज डॉलर — नेपाळच्या जीडीपीच्या सुमारे 10 टक्के — लागतील, असा अंदाज मोरेरा दा सिल्वा यांनी दिला. तातडीच्या मदतीसाठी संयुक्त राष्ट्रांनी केलेल्या 50 दशलक्ष डॉलरच्या आवाहनातून केवळ 24.5 दशलक्ष डॉलर जमा झाले. नेपाळ आपत्तीनंतरच्या गरजांचे मूल्यांकन पूर्ण करून संयुक्त राष्ट्र व बहुपक्षीय विकास बँकांच्या मदतीने पुनर्वसन योजना तयार करत आहे.
नेपाळचे उत्सर्जन जागतिक हरितगृह वायूंपैकी केवळ 0.08 टक्के असूनही हवामान बदलाचा विपरित परिणाम सहन करावा लागत असल्याने ही हवामान अन्यायाची ठळक अभिव्यक्ती असल्याचे त्यांनी म्हटले. दरम्यान, हानी व नुकसान निधीने नेपाळच्या पूरग्रस्त समुदायांसाठी 20 दशलक्ष डॉलर मंजूर केले आहेत. नेपाळ आपत्तीपूर्व स्थितीत परतण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय मदतीची वाट पाहत आहे.