श्रीनगर : जम्मू-काश्मीर आपले नागरी सचिवालय हिवाळ्यासाठी श्रीनगरहून जम्मूला हलवणार आहे, अशी घोषणा सरकारने केली. दीडशे वर्षांहून जुनी दरबार मूव्ह परंपरा सलग दुसऱ्या वर्षी कायम राहिली आहे.
पाच दिवसांचा आठवडा असलेली कार्यालये ३० ऑक्टोबर रोजी कामकाजाच्या वेळेनंतर श्रीनगरमध्ये बंद होतील, तर सहा दिवसांची कार्यालये ३१ ऑक्टोबरला बंद होतील. सर्व कार्यालये २ नोव्हेंबरला जम्मूत पुन्हा सुरू होतील. या हालचालीत सुमारे १५१ विभाग आणि दहा हजारांहून अधिक कर्मचारी सहभागी होतात.
डोगरा राजवटीत सुरू झालेली ही प्रथा जम्मूचा उन्हाळा आणि खोऱ्यातील कडाक्याची थंडी टाळण्यासाठी राबवली जात असे. १९४७ मध्ये डोगरा राजवट संपली, तरी प्रथा सुरू राहिली. जून २०२१ मध्ये तत्कालीन उपराज्यपाल प्रशासनाने ई-कार्यालयाकडे वळल्याचे कारण देत ती थांबवली; त्यामुळे वर्षाला सुमारे २०० कोटी रुपयांची बचत होईल, असे सांगण्यात आले होते.
मुख्यमंत्री उमर अब्दुल्ला यांनी २०२५ मध्ये ही प्रथा पुन्हा सुरू केली. चार वर्षांच्या खंडानंतर ३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी कार्यालये जम्मूला पोहोचली. निवडणुकीचे वचन पूर्ण केल्याचे त्यांनी सांगितले होते.
डोगरा काळातील या प्रथेमुळे ग्रीष्मकालीन राजधानी श्रीनगरमध्ये एप्रिलअखेरीस आणि हिवाळी राजधानी जम्मूत ऑक्टोबरअखेरीस कार्यालये हलतात. प्रशासनाच्या म्हणण्यानुसार ई-कार्यालय प्रणालीमुळे दरवर्षी सुमारे २०० कोटी रुपये वाचतील, पण नेते व कर्मचाऱ्यांचा मोठा वर्ग दरवर्षी स्थलांतराची मागणी करत राहिला आहे. गेल्या वर्षी जम्मूत कार्यालये पुन्हा सुरू झाल्यावर प्रशासनाला जोरदार स्वागत मिळाले होते.
जम्मू-काश्मीर प्रशासनाच्या मते, गेल्या काही वर्षांतील बदलांनंतरही दरबार मूव्ह ही प्रशासकीय परंपरा आणि लोकभावनेचा भाग राहिली आहे. हिवाळी राजधानीत कार्यालये हलल्याने तेथील व्यापार व रोजगारालाही चालना मिळते, असा दावा स्थानिक व्यापाऱ्यांचा आहे. यंदा नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात जम्मूत कामकाज सुरू होईल.
यंदा सरकारच्या वेळापत्रकानुसार हिवाळी हालचाल नियोजित वेळेतच होत आहे. नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कार्यालये जम्मूतून कामकाज सुरू करतील.