कोल्हापूर : दहा आमदार, दोन मंत्री आणि दोन खासदार एका बाजूला उभे होते. गोकुळची सत्ता तरीही काँग्रेसकडेच राहिली.
कोल्हापूर जिल्हा दूध उत्पादक संघाच्या — म्हणजेच गोकुळच्या — निवडणुकीत काँग्रेसचे आमदार सतेज 'बंटी' पाटील यांच्या पॅनेलने २५ पैकी १३ जागा जिंकल्या. सोमवारी (१९ ऑक्टोबर) निकाल लागला. मतमोजणीपूर्वी भाजपने सर्व २५ जागा जिंकण्याचा दावा केला होता. मतमोजणीचा निकाल काही तास लांबला, पण शेवटी पाटलांचीच सत्ता आली.
राज्यातील सर्वांत मोठ्या दूध संघाची २०२४-२५ मधील उलाढाल ३,९६६.२८ कोटी रुपये आहे. कोल्हापूर परिसरातील सुमारे ४.४१ लाख दूध उत्पादक या संघाशी जोडलेले आहेत. १६ मार्च १९६३ मध्ये सहकारी दूध प्रकल्प म्हणून सुरू झालेले गोकुळ राज्याच्या सहकार राजकारणातील मोठा दावा आहे.
पाटील यांनी या निवडणुकीत तिन्ही सत्ताधारी पक्षांशी — भाजप, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस — दोन हात केले. ते काँग्रेसचे कोल्हापूर जिल्हाध्यक्ष आणि विधान परिषद सदस्य आहेत. दिवंगत शिक्षणमहर्षी डी. वाय. पाटील यांचे ते सुपुत्र; नवी मुंबईतील क्रिकेट स्टेडियम त्यांच्याच नावाने आहे.
गोकुळची ही पहिली लढत नाही. २०२१ मध्ये महाविकास आघाडी सत्तेत असताना आणि फूट पडण्यापूर्वी पाटील आणि अविभाजित राष्ट्रवादीचे हसन मुश्रीफ यांनी ही निवडणूक जिंकली होती. त्यावेळी माजी आमदार महादेवराव महाडिक आणि दिवंगत माजी आमदार पी. एन. पाटील यांचे ३० वर्षांचे वर्चस्व संपुष्टात आले. दोघांनी गोकुळ केवळ दूध उत्पादकांच्या हितासाठी चालवण्याचे आश्वासन दिले. पण वर्षभरातच राज्याची राजकीय समीकरणे बदलली. शिवसेना आणि राष्ट्रवादीत फूट पडल्यावर मुश्रीफ भाजपच्या जवळ गेले. सहकार क्षेत्रात पाटलांसोबतचे संबंध जाहीरपणे कायम असल्याचे त्यांनी सांगितले, पण भाजपच्या दबावाखाली ती भूमिका त्यांना सोडावी लागली.
पाटलांचा विधिमंडळातील प्रवास दोन दशकांपेक्षा जुना आहे. २००४ मध्ये ते करवीरमधून अपक्ष म्हणून विधानसभेवर गेले. पाच वर्षांनी कोल्हापूर दक्षिणमधून काँग्रेसचे आमदार म्हणून निवडून आले. नोव्हेंबर २०१० मध्ये तत्कालीन मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी त्यांना गृहराज्यमंत्रिपद दिले. २०१४ मध्ये कोल्हापूर दक्षिणमधून पराभव झाला; त्यामुळे कोल्हापुरातील महाडिक कुटुंबाशी त्यांचे संबंध बिघडले आणि ती स्पर्धा आजही सुरू आहे. २०१९ मध्ये महाविकास आघाडी सत्तेत आल्यावर ते पुन्हा राज्यमंत्री झाले.
२०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेसचा झालेला पराभव आणि त्याआधी लोकसभेत मिळालेले यश यामुळे गोकुळचा विजय पक्षासाठी दिलासा ठरला आहे. पक्षातील सूत्रांच्या म्हणण्यानुसार, वाटाघाटी आणि निवडणूक नियोजनातील पाटलांचे कौशल्य राज्य काँग्रेसला सध्या उपयोगी पडू शकते.
'माझे पुढील लक्ष्य म्हणजे २३ ऑक्टोबरला मतदान होणाऱ्या विधान परिषदेच्या दोन जागा महाविकास आघाडीसाठी जिंकणे,' असे पाटील यांनी निकालानंतर सांगितले.